Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Америкаға тән ларикс түрі.
Species of larch native to North America
Larix laricina, көбінесе тамарак, хакматак деп аталады.
Larix laricina, commonly known as the tamarack, hackmatack,
Сипаттама
Larix laricina – биіктігіне дейін жететін, діңінің диаметріне дейін болатын шағын және орташа мөлшердегі борлы жапырақты қылқан жапырақты ағаш. Ересек ағаштардың қабығы қызғылт, ал жас ағаштардың қабығы сұр және тегіс болады. Жапырақтары ине тәрізді, қысқа, ашық көк-жасыл түсті, күзде сарғайып түсіп, келесі көктемге дейін бұтақтары жалаңаш қалады. Инелер әдетте 10–20 инеден тұратын қысқа бұтақшаларда орналасады. Ларикс жапырақты және күзде инелері сарғаяды. Тұқымдық конустар кішкентай, ұзындығынан кем, жылтыр қоңыр қабыршақтары бар. Ларикс көбінесе батпақтарда, сазды жерлерде, сорларда және басқа да төмендіктерде кездеседі.
Larix laricina is a small to medium size boreal deciduous conifer tree reaching tall, with a trunk up to diameter. The bark of mature trees are reddish, the young trees are gray with smooth bark. The leaves are needle like, short, light blue green, turning bright yellow before they fall in the autumn, leaving the shoots bare until the next spring. The needles are normally borne on a short shoot in groups of 10–20 needles. The larch is deciduous and the needles turn yellow in autumn. The seed cones are small, less than long, with lustrous brown scales. Larch are commonly found in swamps, fens, bogs, and other low land areas.
Тарату және экология
Тамарактар өте суыққа төзімді, кем дегенде 62 °C (80 °F) температураға дейін тірі қала алады және көбінесе тундраның шетіндегі Арктикалық ағаш шегінде кездеседі. Бұл қатал климаттық жағдайлардағы ағаштар оңтүстікке қарағанда кішідірек болады, көбінесе тек ... биіктікте болады. Олар топырақтың түрлі жағдайларын қабылдай алады, бірақ көбінесе батпақтарда, сортаңдарда немесе мускаттарда, шпагнум, торф және ағаш торф сияқты ылғалды органикалық топырақта өседі. Шығыс Юкон популяциясынан шамамен ... қашықтықта орналасқан Орталық Аляска популяциясы кейбір ботаниктер тарапынан Larix laricina var. alaskensis ерекше түрі ретінде қарастырылады, бірақ басқалары оны жеке түр ретінде бөліп көрсету үшін жеткілікті ерекше емес деп санайды. Тамарактарда тотығу – жалғыз кең таралған жапырақ ауруы, ол ағаштарға минимал зиян келтіреді. Тамарак көбінесе бонсай өсіруге қолданылады. Тамарак ағаштарының жоталары шіруға төзімділігіне байланысты, бұрын жол төсеуге қолданылған. 1917 жылға дейін Альбертада тамарак тіректері аудандарды шектеу үшін, қалалардың солтүстік-шығыс бұрышын белгілеуге қолданылған. Геодезистер бұл ағашты пайдаланған, себебі сол кезде оның шіруға өте төзімді ағашы орманда көптеп кездесетін және тасымалдауға жеңіл болған. Оның шіруға төзімділігі ертедегі су тарату жүйелерінде де жиі қолданылған. Канаданың солтүстік-батыс аймақтарындағы жергілікті халықтар ішкі қабығын кесулерді, жұқтырған жараларды, қырынуды, ісіктерді және геморройды емдеу үшін қолданған. Сыртқы қабығы мен тамыры да басқа бір шөппен бірге артрит, суық тию және жалпы дене ауруларын емдеу үшін қолданылған деседі. Жануарлар ағашты тамақ және ұя салу үшін пайдаланады. Құсқарлар қабықтың ішкі жағын жейді, қар қояндары тамарактың көшеттерін жейді, ал қызыл сорғаштар тұқымдарын жейді. Жазда тамаракқа жиі келетін құстарға ақ тамақ құсы, әнші құс, қарақұс, сары тамақ құсы және Нэшвилл құсы жатады. "Акемантак" сөзі, "қарға тақия жасауға қолданылатын ағаш" деген мағынаны білдіреді, бұл түрдің атауы ретінде айтылған, бірақ прото-алгонкиан *a·kema·xkwa, оны білдіретін болса, ақ күлдің атауы еді.
Tamaracks are very cold tolerant, able to survive temperatures down to at least 62 °C ( 80 °F), and commonly occurs at the Arctic tree line at the edge of the tundra. Trees in these severe climatic conditions are smaller than farther south, often only tall. They can tolerate a wide range of soil conditions but grow most commonly in swamps, bogs, or muskegs, in wet to moist organic soils such as sphagnum, peat, and woody peat. The central Alaskan population, separated from the eastern Yukon populations by a gap of about , is treated as a distinct variety Larix laricina var. alaskensis by some botanists, though others argue that it is not sufficiently distinct to be distinguished. Rust is the only common foliage disease amongst Tamaracks, and cause minimal damage to the trees. Tamarack is commonly used for bonsai. Tamarack poles were used in corduroy roads because of their resistance to rot. Tamarack posts were used before 1917 in Alberta to mark the northeast corner of sections surveyed within townships. They were used by the surveyors because at that time the very rot resistant wood was readily available in the bush and was light to carry. Their rot resistance was also why they were often used in early water distribution systems. The aboriginal peoples of Canada's northwest regions used the inner bark as a poultice to treat cuts, infected wounds, frostbite, boils and hemorrhoids. The outer bark and roots are also said to have been used with another plant as a treatment for arthritis, cold and general aches and pains. Wildlife use the tree for food and nesting. Porcupines eat the inner bark, snowshoe hares feeds on tamarack seedlings, and red squirrels eat the seeds. Birds that frequent tamaracks during the summer include the white throated sparrow, song sparrow, veery, common yellowthroat, and Nashville warbler. The word akemantak meaning "wood used for snowshoes" has been cited as a name for the species, but the Proto Algonquian *a·kema·xkwa this appears to represent was the name for the white ash.