Кіріспе

Sikorsky S 42 – Pan American World Airways (Pan Am) компаниясы 1931 жылы ұзақ қашықтыққа ұшатын гидроұшақтарға қойған талаптарды орындау үшін Sikorsky Aircraft компаниясы жобалаған және құрастырған коммерциялық гидроұшақ болды. Оның инновациялық дизайнына қанаттың жапқыштары, өзгертілетін қанат пернелері және толық ұзындықтағы корпуспен құйрық бөлігі кірді. Прототипі 1934 жылдың 29 наурызында алғашқы ұшысын жасады, ал одан кейінгі дамыту және сынақ кезеңінде жүк көтеру қабілеті бойынша он әлемдік рекордты орнатты. "Flying Clipper" және "Pan Am Clipper" – S 42-нің басқа да атаулары еді.

Жобалау және әзірлеу

1931 жылы 19 қарашада Сикорскийдің алғашқы S 40 ұшағының тұсаукесер рейсі кезінде, S 40 ұшағын «қорқынышты» деп санайтын ұшқыш және Pan American Airways консультанты Чарльз Линдберг, дизайнер Игорь Сикорскиймен келесі ұшақтың қалай болуы керек екені туралы әңгімеге кірісті. Әңгіме сол түні Ямайкадағы қонақ үйде жалғасты. Сикорский жобаны дамыту кезең-кезеңмен болуы керек екенін және қауіпсіз жол үлкен S 40 болуы керек екенін айтты. Линдберг болса, жылдамдыққа қарамастан, ұшу қабілеті жоғары, әуеде ұзаққа сақталатын, жаңаша дизайн қажет екенін жеткізді. 1931 жылы маусымда Pan Am президенті Хуан Триппе алты авиакомпаниядан мұхиттарды аралап ұша алатын ұшақ жобаларын сұрады. Жаңа конструкцияға жеткілікті отынды және пошта жұмасын тасымалдауға қажетті көтергіш күш керек еді, бірақ жолаушылар тасымалданбауы тиіс, сондай-ақ қарсы желге қарсы ұшу үшін, сол кездегі ұқсас ұшақтарға қарағанда жоғары круиздік жылдамдыққа ие болуы керек еді. Алты компанияға жіберілген тендерлерден тек Sikorsky және Martin ғана жауап берді. Sikorsky S 42 ұсынды. Екінші ұсыныс – Martin M 130-ның амбициялы жобасы болды. Жаңа Sikorsky дизайны, S 42, S 40-қа қарағанда аэродинамикалық жағынан жақсартуларға ие болды. Игорь Сикорский: «S 42 өзінің сыртқы түрімен қарапайымдылықты көрсетеді. Бұрынғы Сикорский дизайндарынан өзгеше, сыртқы тіреулер ең аз мөлшерде қолданылды. Құйрық бөлігі сыртқы тіреулермен емес, тікелей корпусқа бекітілген». Pan Am Тынық мұхитымен ұша алатын ұшаққа ие болу үшін Martin M 130-ға дейін күтуге мәжбүр болды. Pan Am-ның S 42 ұшақтары негізінен Майами – Рио-де-Жанейро бағытында пайдаланылды. 1937 жылы S 42 ұшақтары Нью-Йорк пен Бермуда арасында да рейстер жасады. 1940 жылы S 42 рейстері Сиэтл мен Аляска арасында жүзеге асты. Сондай-ақ, Манила мен Гонконг арасында S 42 ұшағы қолданылды. 1936 жылдың ақпанында Ұлыбританияда S 42A ұшақтарын лицензия бойынша өндіру үшін British Marine Aircraft Ltd. құрылды, бірақ бұл жоба іске аспады. Компания Хамбл түбегінің батыс жағында Саутгемптон суына қарай сырғанау жолы бар зауыт салды. Келісім күшін жойғаннан кейін компания Генри Фолландқа сатылды, ол оны Folland Aircraft Limited деп атады.

Пайдалану тарихы

Pan American Airways компаниясы үшін барлығы он S 42 ұшағы салынды, оларды United Aircraft Corporation компаниясының Vought Sikorsky Aircraft Division бөлімшесі Коннектикут штатының Стратфорд қаласында өндірді. Алғашқы прототипі 1934 жылдың 30 наурызында бірінші рет ұшты. Pan American компаниясы S 42 ұшағының жалғыз тапсырыс берушісі болды. S 42 Pan Am Clipper американдық батыс жағалаудан Қытайға дейінгі бағытты зерттеді, 1935 жылдың сәуір айында Калифорния штатының Аламеда қаласынан Гавайи штатының Перл-Харбор қаласына дейін алғашқы зерттеу рейсін жасады. Sikorsky компаниясының мәліметінше, "Соңынан тағы бір Pan American S 42 ұшағы Сан-Францискодан Жаңа Зеландияға дейін әлемдегі ең ұзақ мұхит үстіндегі әуе маршрутын ашты. Соңында, 1937 жылдың шілдесінде тағы бір S 42 Clipper ұшағы АҚШ-тан бастап, алдымен солтүстік бағытпен Англияға, содан кейін Бермуда-Азор маршрутымен Португалияға ұшып, Солтүстік Атлант мұхитын тұрақты түрде кесіп өтті. + Pan American Airways компаниясының Sikorsky S 42 ұшақтары Аты Сурет Моделі Тіркеу нөмірі Қызметке кірген қызметтен шыққан Жазбалар Сілтеме Бразилиялық Clipper S 42 NC822M 1934 1946 1947 жылы Lemuel Stewart сатып алып, үйге айналдырды. Вест-Индия Clipper NC823M 1934 1944 Кейін Pan American Clipper деп аталды және Тынық мұхиты бағытын зерттеді, содан кейін 1937 жылы Гонконг Clipper деп аталды. Кубаның Антилья аралының жанында батып кетті. Пуэрто-Рико Clipper NC824M 1935 1936 Испания портында ұшып көтерілген кезде қайықтан қашып өтуге тырысып, қирады. Jamaica Clipper S 42A NC15373 1935 1946 1946 жылы металл терісі алынып, жарамсыз деп танылды. Антиль Clipper NC15374 1935 1946 1946 жылы металл терісі алынып, жарамсыз деп танылды. Бразилиялық Clipper NC15375 1936 1946 Колумбия Clipper деп қайта аталды. 1946 жылы металл терісі алынып, жарамсыз деп танылды. Доминикан Clipper NC15376 1936 1941 Сан-Хуан портына қонғанда қирады. Pan American Clipper II S 42B NC16734 1936 1938 Кейін Самоан Clipper деп аталды; Pago Pago маңындағы апатта жоғалды, бас ұшқыш Эд Музик қаза тапты. Бермуда Clipper NC16735 1936 1941 Кейін Аляска Clipper, содан кейін Гонконг Clipper II деп аталды; Гонконг шайқасы кезінде Кай Такта тұрып жатқанда жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Pan American Clipper III NC16736 1937 1943 Кейін Бермуда Clipper деп аталды; Бразилияның Манаус қаласында ұшуға дайындық кезінде кездейсоқ өрттен қирады.

Ерекше оқиғалар мен оқиғалар

1936 жылғы 11 сәуірде «Пан Ам» компаниясының S 42 ұшағы Тринидад және Тобагодағы Порт-оф-Испаниядан ұшып кеткен кезде апатқа ұшырады, нәтижесінде борттағы 25 адамның үшi қаза тапты. Ұшқыш өз жолындағы балық аулау қайығын болдырмау үшін бұрылып, бірақ бір понтоны қайыққа соқтығысып, ұшақ аударылды. 1941 жылғы 3 қазанда «Пам Ам» рейсі 203, «Доминикан Клипер» деп аталған S 42A, Сан-Хуан, Пуэрто-Рико портына қонғанда апатқа ұшырады, борттағы 27 адамның екеуі қаза тапты. Сан-Хуанға жақындағанда, ұшақ мұры төмен және бүйірмен қозғалғанда суға түсті. Алғашқы соқтығыстан кейін ұшақ күшті қозғалып оңға бұрылып, бөлініп кетті. 1941 жылғы 8 желтоқсанда Гонконгтағы Кай Так әуежайында жапондық бомбалау шабуылы кезінде «Гонконг Клипер II» (бұрынғы «Бермуда Клипері» және «Аляска Клипері») деп аталған Pan Am S 42B су бетінде жойылды. 1943 жылғы 27 шілдеде «Пан Ам» S 42B ұшағы, «Бермуда Клипер» (бұрынғы «Pan American Clipper III») Манаус портында тоқтағанда өртеніп кетті, бортта ешкім болған жоқ. 1944 жылғы 8 тамызда «Пан Ам» рейсі 218, S 42 ұшағы «Гонконг Клипер» (бұрынғы «Вест-Индия Клипері» және «Pan Am Clipper I») Сан-Хуаннан Майамиге, аралық аялдамалары Порт-о-Принс және Антилья, Куба арқылы оралып келе жатқанда, Антильядан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырады. Ұшатын қайық соқтығысқаннан кейін, мұрымен алға қарай судан сәл көтеріліп, содан кейін қайтадан суға түсті, үшінші рет тоқтады. 26 жолаушы мен 5 экипаж мүшесінің ішінде 17 адам (барлығы жолаушылар) қаза тапты.