Кіріспе

1995 жылы Франк Маршаллдың түсірген фильмі

«Конго» – Майкл Крайтонның 1980 жылғы романы негізінде түсірілген 1995 жылғы американдық ғылыми-фантастикалық әрекет фильм. Оны Франк Маршалл режиссерлік етті, ал басты рөлдерді Лора Линни, Дилан Уолш, Эрни Хадсон, Грант Хеслов, Джо Дон Бейкер және Тим Карри сомдады. «Paramount Pictures» компаниясы бұл фильмін 1995 жылдың 9 маусымында көрсетті. Фильмде экспедиция тобы мен олардың біріне тиесілі тау горилласы Конгоның ормандарында жоғалып кеткен экспедицияны іздеуге және ежелгі цивилизацияның қираған орындарын, онда алмаз болуы мүмкін, табуға шығады. Осы сапарда олар сол жерде қысып жүретін сұр гориллалармен кездеседі. Фильм сыншылар тарапынан жағымсыз бағаланды, бірақ прокатта күткеннен жақсы табыс әкелді.

Сюжет

Революциялық лазерлік коммуникация құруға мүмкіндік беретін сирек көк алмастарды іздеп, TraviCom қызметкерлері Чарльз Трэвис пен Джеффри Уимс Конго джунглилеріндегі жанартаудың жанындағы жоғалған қаланың қираған қалдықтарын табады. Чарльздың бұрынғы никесінде болған әйелі және бұрынғы ЦРУ операторы Карен Росс, сондай-ақ Чарльздың әкесі және TraviCom компаниясының бас директоры Р.Б. Трэвис, компания штаб-пәтерінде олардың табыстарын қадағалап жатқанда командамен байланысты жоғалтады. Сыртқы камера лагерьті қираған күйде, мәйіттермен толы көрсетеді, ал маймылға ұқсайтын жаратылыс камераны жояды. Трэвис Кареннен сол жерге тағы бір экспедиция ұйымдастыруды сұрайды. Приматолог Питер Эллиотт пен оның ассистенті Ричард тау горилласы Эмиге адам тілімен қарым-қатынас жасауды үйретеді, ал оның қол тілі диджиталды дауысқа аударылады. Питер Эмидің джунглилер мен Провиденс Көзінің суреттеріне алаңдайды және оны Африкаға қайтаруды қалайды. Карен мен румындық қайырымдылық шаруасы Геркермер Хомолька экспедицияға қосылады. Топ Угандаға ұшып келіп, жабайы табиғат туралы нұсқаушы Монро Келлимен танысады. Әскери басшы капитан Уанта оларға Хомолькаға сенбеу керектігін ескертеді және үлкен пара алғаннан кейін ғана жолға шығаруға келіседі. Танзания және Заир арқылы саяхат жасағанда Монро Хомольканың бұрын «Зинждің жоғалған қаласын» іздеуде апатқа ұшыраған сафарилер ұйымдастырғанын айтады. Олардың ұшағы атып түсіріліп, джунглиге парашютпен түседі. Жергілікті тайпа оларды Чарльз экспедициясының жараланған мүшесі Боб Дрисколлға жеткізеді, ол Эмиді көргенде айқайлап қайтыс болады. Топ қайықпен жолын жалғастырады және Хомольканың Эми оларды шахтаға бастайтынына көз жеткізеді. Олар Зинж қаласының жанындағы қираған лагерьді табады. Ричард пен бірнеше жүк көтергендер сұр гориллалардың шабуылынан қаза табады. Топ сұр гориллаларды автоматты күзетші мылтықтарымен ұстап тұрады. Таң атқанда олар қаланы зерттейді және иероглифтерден тұрғындардың шахтаны күзету үшін сұр гориллаларды өсіргенін біледі. Шахтада Хомолька алмастарды жинауға кіріседі, бірақ сұр гориллалар оны өлтіреді. Монро, Карен және Питер шахтаға тереңірек қашып, Джеффри мен Чарльздың денелерін табады, соңғысы әлі де алып көк алмасты ұстап тұр. Карен алмасты портативті лазерге орналастырып, оны бірнеше сұр гориллаларды өлтіру үшін пайдаланады. Жанартау атқылап, төрт адам қашып үлгереді, ал қала лавамен жабылып, сұр гориллаларды жояды. Карен Трэвиске есеп береді. Трэвистің тек алмастың өзіне қызығуын түсінген Карен TraviCom спутнигін жояды. Олар Трэвистің апатқа ұшыраған жүк ұшақтарының бірінен ауа шарын табады. Питер Эмиді тау гориллаларының тобымен бірге көріп, оған қош айтады. Үшеуі ауа шарымен ұшып кетеді, ал Карен Питерге алмасты төмендегі джунглиге лақтыруды бұйырады. Эми ұшып бара жатқан ауа шарды бақылап, содан кейін басқа тау гориллаларына қосылады.

Жазу және әзірлеу

"Бірінші үлкен пойыз тонау" фильмінің сәттілігінен кейін, Крайтон Шон Коннериге арнап, Чарльз Манро рөліндегі сценарий жазуға бел буды. Манро – Г. Райдер Хаггардтың кейіпкері Аллан Куатермейн сияқты, классикалық "ұлы аңшының" архетипі еді. Фильм классикалық приключениялық оқиғаларға жасалған құрмет ретінде жоспарланды, және Крайтон 1979 жылы 20th Century Fox студиясына толыққанды сюжеті жоқ күйінде фильмді ұсынып, келісім алды. Эми тау горилласы мен сұр гориллаларға арналған горилла костюмдері, сондай-ақ бегемот қуыршағы Стэн Уинстонның Стэн Уинстон студиясымен жасалды.

Маркетинг

Конго фильмінің қысқа трейлері 1994 жылдың 18 қарашасында «Жұлдызды жол: Ұрпақтар» фильмімен бірге кинотеатрларда көрсетілді. Ол сонымен қатар «Форрест Гамп» фильмінің VHS нұсқасына қоса берілді. Жарнамалық әріптестерге Taco Bell, Coca Cola және Kenner Products кірді.

Үй медиасы

Конго 1995 жылы 21 қарашада VHS және LaserDisc форматтарында шықты. LaserDisc нұсқасы THX сертификатына ие және кең экранды, сонымен қатар панорамалық және толық экранды (сканерленген) нұсқаларын қамтиды. Бір жыл өткен соң, 1996 жылы 10 қыркүйекте кең экранды VHS нұсқасы тұсаукесер өткізді. DVD 1999 жылдың 27 шілдесінде жарық көрді.

Кассалық жинақ

Конгоның алғашқы көрсетілім күндері 13–15 миллион долларлық табыс әкелетіні болжанған, бірақ ол күтпегендей апта соңында 24,6 миллион доллар жинап, АҚШ кассасында Касперден озып, бірінші орынға шықты. Екінші аптасында «Бэтмен мәңгілік» фильмі оны басып озды. АҚШ және Канадада фильм 81 022 101 доллар жинады. Әлемдік жалпы табысы 152 022 101 долларды құрады, ал бюджеті 50 миллион доллар болды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes 50 шолуды жинап, фильмге 20% мақұлдау рейтингісін берді, рейтингтің орташа көрсеткіші 3,9/10 болды. Сайттың консенсусы былай деді: "Әсем әсерлер мен тартымсыз кейіпкерлерге батып, "Конго" күдік тудырмайтын, оның көрінетін ғылыми тұжырымдамаларына ешқандай қызығушылық танытпайтын шытырман оқиға". Metacritic 19 шолуға негізделген 22/100 бағасын берді, яғни "көбінесе жағымсыз пікірлер". "Chicago Sun Times" газетінің редакторы Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3-ін берді. Ол фильмді қазір көп танылмаған жанрдың керемет мысалы – ормандағы шытырман оқиға деп атады. Фильм жеті рет "Алтын Распай" сыйлығына ұсынылды. "The Washington Post" газетінің Хэл Хинсон фильмді "Стивеннің ең үлкен хиттерінен тақырыптар мен идеяларды ұялмай көшірген Спилбергтің көшірмесі" деп атады. Ол горилла Эмиді "барлығынан көңіл көшірмейтін рөл" деп сынап, қосалқы актерлер Тим Карри мен Эрни Хадсонның басты актерлерге қарағанда жақсы көзге түскенін айтты. A.V. Club-тың Игнатий Вишневский "Конго" фильмінде "керемет лазерлер" және "мутант кісі өлтіруші маймылдар" сияқты "қызықты көңіл көтерулерге" толы екенін айтты, оны "Jurassic Park" кезеңінен шыққан ең қызықты фильмдердің бірі деп атады. Ол фильмді трейлерде көрсетілген триллерден гөрі комедия ретінде көретінін айтты және "Конго жақсы фильм бе? Әрине, жақсы өткізуге болады" деген қорытынды жасады.

Видео ойындар

Фильм «Конго» негізіндегі «Конго: Зиндж қаласының жоғалған сыры» атты видео ойыны 1996 жылы Sega Saturn платформасы үшін шығарылды. Super Nintendo Entertainment System және Sega Genesis үшін басқа ойын дамытылып жатыр еді, бірақ ол жоба тоқтатылды. Сонымен қатар, PC және Macintosh компьютерлері үшін «Конго: Зинджге түсу» деген атпен тағы бір приключенческая ойын жарық көрді.

Флинбол

1995 жылы «Конго» атты, фильмге негізделген «Уильямс» пинбол машинасы шығарылды.