Кіріспе
Сеңоку және Эдо дәуірлеріндегі жапон самурай даймёсы Уэсуги Кагекацу (上杉 景勝) – Сеңоку және Эдо дәуірлерінде өмір сүрген жапон самурай даймёсы. Ол Уэсуги Кеншиннің асырап алған ұлы және Уэсуги Кагетораның құдайы болған.
Uesugi Kagekatsu (上杉 景勝) was a Japanese samurai daimyō during the Sengoku and Edo periods. He was the adopted son of Uesugi Kenshin and Uesugi Kagetora’s brother in law.
Ерте өмір және өрлеуі
Кагекацу Уэда Нагао кланының басшысы Нагао Масакагедің ұлы және Уэсуги Кеншиннің үлкен әпкесі Ая Гозеннің күйеуі болған. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Кеншин оны өрбітуге алды. Балалық шағында Уноматсу деп аталған. 1577 жылы Тедоригава шайқасына қатысты. Кеншин 1578 жылы қайтыс болғаннан соң Кагекацу, Кеншиннің тағы бір асырап алған ұлы Уэсуги Кагеторамен мұраға таласты, 1578 жылғы Отате қоршауында Кагетораны жеңді. 1579 жылы Кагетораны сеппуку жасауға мәжбүр етіп, Уэсуги кланының басшысы атанды. Кагекацу Отате қоршауынан кейін Такеда Кацуйоридің қарындасымен (Такеда Шингеннің қызы) үйленді.
Одамен қақтығыс
1579 жылы Кагекацу басымдыққа ие болып, Кагетораны өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүр етті. Бұл қанды бөлініс Ода Нобунаганың генералдарына (Шибата Кацуие бастаған) Уэсугидің Кага, Ното және Этчу аймақтарын басып алуға мүмкіндік берді. 1582 жылы Кагекацу армиясын Этчуға жетектеп, Тендзимина шайқасында Ода әскерлерінен жеңілді. Ол Ода генералы Мори Нагайошидің өзі болмағанда Эчигоға шабуыл жасағанын естіген соң, дереу Эчигоға қайтып келді. Шибата Кацуе мен Сасса Наримаса басқаратын Ода әскерлері Этчудағы Уозу қамалын қоршауға алды, оның барысында көптеген маңызды Уэсуги қызметкерлері қаза тапты, соның салдарынан Кагекацудың жағдайы қиынға түсті. Кагекацу өзінің одақтасы Сатаке Йошисигеге хат жолдады. Бұл өлім хаты сияқты еді. Бізді уайымдамаңыз. Мен жақсы заманда тудым. Біз тек Эчиго провинциясымен ғана Жапонияның 60 провинциясына қарсы күресеміз. Егер аман қалсақ, мен теңдесі жоқ батыр атанмын. Тіпті талқандалып кетсек те, есім тарихқа іріктейді. Уозу қамалы 1582 жылдың 3 маусымында түсті, ал Ода Нобунага он сегіз күннен кейін Киотода қайтыс болды. Нобунаганың одан кейін көп ұзамай қайтыс болуы Уэсугиге демалыс сыйлады.
Хидэёшидің басқаруындағы қызмет
Кагекацу Тоётоми Хидэёшиге достық қадам жасады, 1583 жылғы Шидзугатакэ жорығы кезінде Шибута Кацуидің солтүстік бекіністеріне шабуыл жасады және 1584 жылғы Комаки жорығында Хидэёшиге қолдау көрсетті, онда ол Шинаноға шабуыл ұйымдастырып, азаматтық рөл атқарды. Тоётоми Хидэёшидің әскербасы ретінде Кагекацу 1590 жылы Маэда Тошие басшылығымен Одавара жорығына қатысып, беделді болды және Бес ақсақал кеңесінің мүшесі атанды. Бастапқыда Эчиго провинциясында 550 000 кокулік иелікке ие болған Кагекацу, 1598 жылы Хидэёши иеліктерді қайта бөліскең кезде 1,2 миллион кокуға бағаланған Айзу иелігін алды. Хидэёши сол жылы қайтыс болғаннан кейін, Кагекацу саяси даудың нәтижесінде Токугава Иэясуға қарсы Ишида Мицунаримен одақтасты.
Секигахара жорығы
Секигахара жорығы 1600 жылы, кемінде бір бөлігі, Токугава кланына ашық түрде қарсы шыққан алғашқы даймио Кагекацумен басталды деуге болады. Ол Айдзуда жаңа қамал салып, Иэясудың назарын өзіне аударды, ол оның астанадағы әрекеттерін түсіндіруді талап етті. Кагекацу бас тартты, соның салдарынан Токугава оған қарсы 50 000 сарбаздық әскерді солтүстікке жетектеп шығуды жоспарлады. Ишида мен Уэсуги осы солтүстік шайқастарымен Токугава Иэясуды ұстап тұруға, оның назарын Ишида Мицунаридің батыстағы шабуылдарынан аударуға үміттенді. Мұны болжаған Иэясу Мицунаримен күресу үшін қалды, ал оның генералдары Могами Йошиаки мен Дате Масамуне Тохоку аймағында (Жапонияның негізгі аралы Хоншудың солтүстік бөлігі) Кагекацумен шайқасты. Кагекацу әскерін оңтүстікке жылжытып, Токугаваға солтүстік-шығыстан шабуыл жасауды, ал Ишиданың батыстан шабуылдауын жоспарлаған, бірақ ол науқанның өте басында, Широиши қамалында және науқан соңында Хаседо қамалында жеңіліске ұшырады.
Токугаваның тұсында қызмет ету
Секигахара жорығында жеңілгеннен кейін Токугаваға адалдығын білдірген Кагекацу тозама (сырттан келген) даймио атанды; оған Тохоку аймағында 300 000 кокуға бағаланған Yonezawa ханы берілді. Кагекацу 1614–1615 жылдарғы Осака жорығында Токугава сёгунатының тарапынан Тойотоми кланына қарсы күресті.
Өлім
1623 жылы 20 наурызда Кагекацу Йонезавада қайтыс болды. Ол 67-69 жас аралығында болған. Оның орнын әкесінен тумаған ұлы Уэсуги Садакацу басады. Кагекацудың денесі Коя тауындағы Шоджошин ғибадатханасына, Коя қаласына жерленді, ал күлі, сарайлық киімі мен кабутосы Ямагата префектурасының Йонезава қаласындағы Уэсуги әулетінің кесенесінде сақталды.
Яматоридж қылышы
Яматориге (山鳥毛), сонымен қатар Санчомо (山鳥毛) деп те аталады, бұл тачи (жапондық үлкен қылыш) Камакура кезеңінің ортасында (13-ғасыр) жасалған. Қылышы мен оның кошираэсі (әшекейлік жиынтығы) Жапонияның ұлттық қазынасы болып саналады. Оны Уэсуги Кагекацу қолданған, және ол оның әулетіне мұра болып өткен.