«Алхимистің мысығы» – Робин Жарвистің 1991 жылғы қорқынышты фантастикалық романы. «Дептфорд тарихы» трилогиясының бірінші кітабы, Jupiter кейіпкерінің шығу тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1991 жылы Робин Джарвис жазған роман
1991 novel by Robin Jarvis
"Алхимиктің мысығы" – британдық автор Робин Джарвистің балаларға арналған қараңғы фантастикалық романы. Бұл Робин Джарвистің "Дептфорд тышқандары" кітаптарына арналған шағын тарихтар сериясы – "Дептфорд тарихы" трилогиясының бірінші кітабы. Оқиға 17 ғасырдағы Лондон қаласында өтеді және бұл түпнұсқа трилогияның басты қарсыласы Юпитердің өмірбаяны ретінде таныстырылады. Алғаш рет 1991 жылы Ұлыбританияда Macdonald Young Books баспасынан жарық көрді. 2004 жылы АҚШ-та Chronicle Books баспасымен "The Alchemist's Cat" деген атпен жарияланды.
The Alchymist's Cat is a dark fantasy novel for children by British author Robin Jarvis. It is the first book in The Deptford Histories trilogy, a series of prequels to Jarvis's Deptford Mice books. Set in 17th century London, it serves as a backstory for the original trilogy's main antagonist, Jupiter. It was first published in the United Kingdom in 1991 by Macdonald Young Books. In 2004, it was published in the United States by Chronicle Books as The Alchemist's Cat.
Қысқаша мазмұны
1664 жылы Лондонда Иммельза есімді қызыл ала мысық қара мысықпен кездеседі, ол оны «Мастер Миднайт» деп атайды. Нағыз есімін сұрағанда, ол өзін тек Имп деп таныстырады. Иммельза оның сүйкімділігіне беріліп, ол сол түні оны жүкті етеді. Содан кейін, бүкіл отбасы шешек ауруынан қайтыс болғаннан кейін, Адкомб қаласынан келген жас Уилл Годвинді ол ешқашан кездеспеген ағасы Лондонға шақырады. Ол көршісі, диірменші Джон Балкерді өзімен бірге баруын сұрайды. Ескі жігіт Уиллдің қауіпсіздігіне алаңдаса да, ол келіседі. Уиллдің Лондондағы алғашқы түні апатқа ұшырайды. Ол және мырза Балкерге Уиллдің ағасы оларды «Орақ Ай» деп аталатын сорақы тавернада күтетіні айтылады, бірақ ол келмейді. Миллер мас болып, Уилл оны мекемеден шығарып жатқанда екеуіне қарақшылар шабуыл жасайды. Олар мырза Балкерді өлтіреді, бірақ олар назарын Уиллге аудармай жатып, бір адам пайда болып, сиқырлы көрінетін әрекетімен оларды қорқытады. Бұл кісі өзін Уиллге Элиас Теофраст Спитл есімді дәріханашы ретінде таныстырады. Ол Уиллді дүкенінде жасырып, сыртындағы жиналған көпшілікке Балкерді өлтірген осы жігіт екеніне сендіреді. Уилл наразылық білдіруге тырысады, бірақ Спитл бұқараның ашуына ұшырамас үшін үндемегені жөн дейді. Енді қашқын болған Уиллдің оны үндетпеу үшін дәріханашының қызметшісі болудан басқа амалы жоқ. Бір жағынан оны жасыру үшін, екінші жағынан оны кемсіту үшін Спитл баланың шашын қысқа қысады. Уилл дәріхананың жеке бөлмесіне баратын баспалдаққа көтерілуге тырысқанда, оны дереу қуып, енді ешқашан кірмеу керектігін айтады. Дегенмен ол қызыл түске боялған есікке қызығады. Спитл жоқ болған кезде Уилл жоғарғы қабатты зерттеуге мүмкіндік алады және сиқыршының керек-жарақтарымен толтырылған бөлмені табады. Дәрігер оны ұстап алады және қатаң жазалауға дайын, бірақ Уилл оған кез келген сиқырлы ингредиенттерді жинауға көмектесуді ұсынады. Спитл тынышталады, ал Уилл одан сиқыршы ма деп сұрағанда, ол қара өнерді оқығанмен, сиқыршы емес, алхимик екенін айтады. Оның мақсаты – философ тасын табу. Бір күні түнде Спитл Уиллді асылған адамның шашын әкелуге жібереді. Ол сәттілікке жетеді, бірақ түнгі күзетшінің назарын аударады. Қашуға мәжбүр болған ол Сент-Анн шіркеуінің зиратында бас сауғалайды. Бірде түнде бірден бір-бір ыңғырау естіліп, артынан қуып келе жатқан күзетшіні қорқытып жібереді. Уилл дыбыс көзіне қарай жүреді және Иммельзаны тауып алады, ол бір топ мысықтарды дүниеге әкелді. Ол өзінің кішкентай отбасымен бірге өлімге тірідей салқыннан және аштықтан зардап шегеді. Оларды аяған Уилл оларды Спитлдің дәріханасына алып барады. Оларды ұстауға рұқсат алу үшін Уилл Спиттелді мысықтардың біреуін өзінің танысына айналдыруға көндіреді. Спитл Юпитерді таңдайды, ол күшті және дені сау қызыл ала мысық, оны сиқырлы өнерге үйретеді. Алайда, Спитл сұр қара құмырсқаны жек көреді және оны ренжіту үшін Лич деп атайды. Спитлдің Уилл Даб деп атайтын қызға еш қызығушылығы жоқ. Спитл ағасына артықшылық бергендіктен, Лич оған қызғанышпен көз артады. Спитл Уилл мен оның жаңа танысын Сент-Анн зиратына алып барады, ол өткен ғасырдағы сиқыршының рухын шақырады, Магнус Август Захер, оған Философ тасын іздеуге көмектесу үшін. Захараның рухы пайда болады, бірақ оның ашуы мен қобалжығанынан қаһарланып, қабіріне қайтуды қалайды. Алайда Сплиттл оны бөтелкеге қамап, оны дүкенге алып кетеді. Бұрын Спитлге көмектескісі келмеген ашулы Закерей енді мұны мүлдем істеуге қарсылық білдіреді, бірақ Спитл Тасты тапқанша оны босатып жібермейтінін айтады. Лич Захараның бөтелкесін тауып алады және екеуі бір-бірімен жасырын сөйлесе бастайды. Осы әңгімелесулер кезінде Зачер Личке соңғысының ешқандай сиқыр қолдана алмайтынын айтады, өйткені Юпитер оның отбасында сиқыр қолданушының рөлін алды. Сондай-ақ, рух болашақта Юпитер «Барлығының Иесі» ретінде құдайлық дәрежесіне жетеді деп болжайды, бұл Личті ашуландырады. Алайда, егер Юпитер өліп қалса, оның күші ағасына өтеді. Бубондық оба басталып, бүкіл Лондонға таралады. Иммельза мен Даб Спиттелден қашып құтылса да, Иммельзаны үрейленген бұрқалар обаның таралуына жануарларды кінәлайды. Уиллдің досы Молли оба дәрігері болып жұмыс істейді, Дабты өлімнен құтқарады. Даб үйге оралғанда, Спитл оны алып кетеді және анатомиялық тәжірибе үшін түнде өлтіреді. Лич Дабтың ұрлануының жалғыз куәгері, бірақ оған көмектесуден бас тартты, өйткені ол өзіне емес, Юпитерден көмек сұрады. Юпитер мен Лич қара өнерге мұрагерлік үшін шайқасады. Захерей Спитлге оның өмірін ұзартатын сиқырлы эликсирдің бар екенін айтқанда, Спитл Философ тасын табуды тоқтатады және оны қайта жасауға тырысады. Бұл эликсир ішкен адамды өрт пен судан басқа барлық нәрседен дерлік өлімден сақтайды. Спитл обаға шалдығып өлгенде, Юпитер Уиллмен сөйлей алатынын ашады және екеуі алхимиктің Эликсирді қайта жасау жұмысын аяқтайды. Осы сәтте Уилл Спитлдің шындығында оның ағасы екенін біледі, ол оны мұрасын алу үшін Лондонға әкелген. Спитл Уиллді өлтіруге тырысады, ал Юпитер бастапқыда оны тоқтатуға тартынады, өйткені ол ұстазына опасыздық жасағысы келмейді. Бірақ ол Дабтың сақталған денесін көргенде, ол ашуға толып, эликсирді ішіп, Спитлге бұрылады. Ол Спитлмен сиқырлы айқасқа түседі және өрт шығады. Эликсирдің күшімен Захерей қабірінен сүйегін шақырып, қайтадан адам болады. Олар Спитлмен келісімге келіп, өртенген дүкеннен қашуға дайын, бірақ Захерей кенеттен ойын өзгертеді. Қайтадан өлуді қалап, Спитлді өзімен бірге отқа сүйреп апады. Лич Юпитерге опасыздық жасайды және оны өртеді, ағасының сиқырлы күштерін мұраға алады. Содан кейін ол өзі де отқа түседі. Уилл, Джон Балкердің алыс қызы болған Моллимен бірге өртенген астанадан қашып кетеді. Екеуі Адкомбқа қайтуды жоспарлайды. Уилл мысықтардың біреуін құтқарып алғанын айтады, ол настолько күйгендіктен, қайсысы екенін анықтау мүмкін емес. Кейінірек, мысықтың Лич екені белгілі болады. Эликсирді ішкеннен кейін, сондай-ақ, шаштың түсін өзгертетін тоник қолданғаннан кейін, Лич Спитлдің сақтап қалған егеуқұйрығына оның канализацияға баруына көмектесуін сұрайды. Лич ағасының атын және атағын өзгертеді: «Юпитер, Барлығының Иесі».
In London in 1664, an orange tabby cat named Imelza encounters a black cat she comes to call Master Midnight. When asked his real name, he identifies himself only as Imp. Imelza is seduced by him, and he impregnates her that night. Shortly after his entire family dies of smallpox, young Will Godwin of the town of Adcombe is invited to London by an uncle he has never met. He asks his neighbour, John Balker the miller, to accompany him there. Despite the older man's misgivings and concerns for Will's safety, he agrees to do so. Will's first night in London is disastrous. He and Mr. Balker are told that Will's uncle will meet them at a seedy tavern called the Sickle Moon, but he fails to show up. The miller becomes drunk and as Will is leading him from the establishment, the two are attacked by a pair of ruffians. They murder Mr. Balker, but before they can turn their attention to Will, a man appears and scares them away by a show of what seems to be magic. The man introduces himself to Will as an apothecary named Elias Theophrastus Spittle. He hides Will in his shop before convincing the gathering crowd outside that it was the lad who killed Mr. Balker. Will tries to protest, but Spittle says that it would be wiser for him to remain silent, lest he incur the wrath of the mob. Now a fugitive, Will has no choice but to become the apothecary's servant to ensure his silence. Partly for disguise and partly to demean him, Spittle cuts the boy's hair short. When Will attempts to climb the stairs to the apothecary's private quarters, he is immediately shooed away and told never to go there again. Still, he is intrigued by the crimson painted door. While Spittle is away, Will takes the opportunity to explore the upper floor, and finds a room filled with the paraphernalia of a wizard. The apothecary catches him and is about to severely punish him when Will offers his assistance in gathering whatever magical ingredients the man might need. Spittle is pacified, and when Will asks if he is a wizard, he says that though he has studied the black arts, he is an alchemist rather than any sort of magician. It is his goal to find the Philosopher's Stone. One night, Spittle sends Will out to fetch the hair of a hanged man. He is successful but gets the attention of the night watchman. Forced to flee, he takes refuge in the graveyard of the church of St. Anne. Suddenly, a series of howls pierce the night, frightening off the pursuing night watchman. Will follows the source of the sound and finds Imelza, having given birth to a litter of kittens. She and her small family are half dead with cold and starvation. Taking pity on them, Will carries them back to Spittle's apothecary shop. In order to be allowed to keep them, Will persuades Spittle to make one of the cats his familiar. Spittle chooses Jupiter, a strong and healthy ginger tabby, whom he trains in the magic arts. However, Spittle hates the ugly black runt, and names him Leech out of spite. Spittle has no interest in the tortoiseshell female, whom Will calls Dab. Due to Spittle favouring his brother, Leech becomes murderously envious of him. Spittle takes Will and his new familiar to St. Anne's cemetery to call forth the spirit of a wizard from the previous century, Magnus Augustus Zachaire, to aid him in his search for the Philosopher's Stone. Zachaire's spirit does appear but is angry at being disturbed and wishes to return to his grave. Spittle, however, traps him in a bottle which he carries back to the shop. Unwilling to help Spittle before, the furious Zachaire now absolutely refuses to do so, but Spittle says he will not release him until he finds the Stone. Leech discovers Zachaire's bottle and the two begin to secretly converse with each other. During these talks, Zachaire informs Leech that the latter cannot use any spells because Jupiter has already assumed the role of magic user in his family. The spirit also foresees a future where Jupiter will attain godhood as "Lord of All", which infuriates Leech. However, if Jupiter were to die, his powers would pass to his brother. The Bubonic plague begins and spreads throughout London. Although Imelza and Dab escape from Spittle, Imelza is beaten to death by a frightened mob blaming animals for the spread of the plague. Will's friend Molly, working as a plague doctor, saves Dab from near death. When Dab returns home, Spittle takes her away and murders her in the night for an anatomical experiment. Leech is the only witness to Dab's abduction but refused to help her due to her having called specifically for Jupiter's aid rather than his. Jupiter and Leech battle over who is heir to the black arts. When Zachaire reveals to Spittle that he lengthened his lifespan through a magic potion called the Elixir of Life, Spittle puts his quest for the Philosopher's Stone on hold in favour of recreating it instead. This potion renders the drinker essentially immortal save for two Achilles heels: fire and water. When Spittle succumbs to the plague and dies, Jupiter reveals his ability to talk to Will and the two finish the alchemist's work on the Elixir of Life to resurrect him. It is at this point that Will learns that Spittle is in fact his uncle, who lured him to London to take his inheritance. Spittle tries to murder Will, and Jupiter is at first hesitant to stop him as he doesn't want to betray his master. But when he discovers his sister Dab's preserved corpse, he is filled with rage and drinks the potion himself, turning on Spittle. He has a magical duel with Spittle and a fire breaks out. Using the power of the Elixir of Life, Zachaire summons his skeleton from the grave and becomes human again. He and Spittle put aside their differences and are about to escape the burning shop when Zachaire suddenly changes his mind. Wanting to die once more, he drags Spittle into the fire with him. Leech betrays Jupiter and leaves him to burn to death, inheriting his brother's magic powers. Leech then falls into the fire himself. Will escapes the burning capitol city with Molly, who turns out to have been John Balker's estranged daughter. The two of them make plans to return to Adcombe. Will reveals that he has rescued one of the cats, so terribly burned that it is impossible to tell which it is. Later, the cat is revealed to be Leech. Having drunk the Elixir of Life as well as a hair tonic that changes his sable fur to ginger, Leech convinces a rat once kept by Spittle to lead him to the sewers. Leech takes his brother's name and title as his own: "Jupiter, Lord of All".
Өмірбаян
Джарвис "Алхимиктің мысығының" оқиғасы Самуэль Пепистің күнделіктерін оқып таңдалғанын, ал зерттеулерге көп уақыт арнағанын айтты. "Жұма және Ұлы өрт – меннен жақсы фон тілеуге болмас!" деді ол. Доктор Спитл кейіпкерін комик актер Алястер Симге ұқсас етуді жоспарлаған. Бірақ, алғашқы басылымның мұқабасын салу кезінде Джарвис шаштаразын үлгі ретінде пайдаланды. Оның сөзінше, Спитлдің Уиллдің шашын қию көрінісі – оған жасалған ишара.
Jarvis chose the setting of The Alchymist's Cat from reading the diaries of Samuel Pepys and said he "spent ages revelling in the research. Plague and the Great Fire I couldn't wish for a better backdrop!" He imagined the character Dr. Spittle to appear similar to comic actor Alastair Sim. However, when creating the first edition's cover painting, Jarvis used his barber as a reference. He says the scene where Spittle cuts Will's hair was included as a nod to him.
Қабылдау
Сали Эстес (Booklist) романы "қорқынышты, атмосфералық қорқыныш әңгімесі" және "Уиллдің табиғатынан туған жақсылығымен жұмсатылған сатқындық, қатыгездік және сиқыр туралы керемет әңгіме" деп сипаттады. Kirkus Reviews оны "керемет қорқынышты оқиға" деп атады және "Жарвистің әсем, қызғылт түсті прозасы Лондонды лас көшелері мен қылмысқа толы сыраханалары, есілген зираттары мен обадан зардап шеккен көшелерімен апаттың маңызды факторы ретінде бейнелейді. Ал, қорқынышты жаңалықтар қанды көріністермен қабаттасады, сюжет Лондонның Ұлы өрті кезіндегі керемет соңғы апатқа қарай жылдамдайды." Кристин МакГинти (School Library Journal) "Бұл кітап оқиғаға, күшті ширығуға және үрей сезіміне толы. Дегенмен, кітаптың басы өте баяу дамиды. Бірақ Жарвис оқырманды Юпитер туралы жаңа кітаптарды күтетіндей етіп, күтпеген соңғы жағдаймен аяқтайды."
Sally Estes of Booklist called the novel a "creepy, atmospheric horror tale" and a "vivid tale of treachery, cruelty, and sorcery, leavened only by Will's innate goodness." Kirkus Reviews called it "a crackerjack creepfest" and added that "Jarvis's florid, purple tinged prose presents London with her filthy alleys and crime ridden alehouses, her overgrown cemeteries and plague haunted streets as a major player in the unfolding disaster. Meanwhile, ghastly revelations pile upon grisly tableaus as the plot hurtles towards a spectacular final conflagration amidst London's Great Fire." Christine McGinty of School Library Journal said "The book is filled with adventure, suspense, and a feeling of dread. However, parts of it move very slowly, particularly in the beginning. Still, Jarvis closes with an unexpected cliff hanger that will have readers craving more books about Jupiter."
Шығармаланған фильмнің бейімделуі
2004 жылдың соңында Робин Джарвис өзінің веб-сайтында "Алхимиктің мысығы" фильмі келесі жылы түсірілетінін хабарлады. Сценарийді Ричард Карпентер жазуға тиіс болған. Джарвис бұл мүмкіндікті "өте қуантарлық перспектива" деп атады және "осы жобамен аты аталған актерлер – саладағы ең үздік актерлер" деп қосты. Бірақ, жоба туралы басқа ешқандай жаңалық берілмеді, сондықтан ол белгісіз себептермен тоқтатылған болуы мүмкін. Карпентер 2012 жылы қайтыс болды.
In late 2004, Robin Jarvis announced on his website that a film adaptation of The Alchymist's Cat was to be made the following year. The script would be written by Richard Carpenter. Jarvis found it a "fantastically exciting prospect" and added that "the actors that are being mentioned in connection with it are the best around." However, no further updates were ever given about the project, and it can be assumed that it was ultimately scrapped for reasons unknown. Carpenter passed away in 2012.