Кіріспе

1998 жылы Терри Пратчеттің «Диск әлемі» романы

«Соңғы құрлық» – британдық жазушы Терри Пратчеттің «Диск әлемі» сериясының жиырма екінші кітабы. 1998 жылы алғаш жарық көрген бұл роман, уақыт саяхатының әсерлері, мысалы, ата-ана парадоксы және Рэй Брэдберидің «Дауыстың күркіреуі» атты әңгімесі сияқты тақырыптарды пародизациялайды. Сонымен қатар, ол австралиялықтар мен австралиялық мәдениеттің түрлі жақтарын, атап айтқанда «Крокодил Данди», «Присцилла, шөл патшайымы», «Mad Max» фильмдерін, «XXXX» австралиялық сырасын, «Вегемит» дәмділігін, шорт-шалбарларын, тығыннан жасалған шляпаларын, «Персик Мелба» десертін, «Скиппи – далалық кенгуру» фильмін, «Нед Келли» қарақшысын, «Хенли на Тодд Регата» жарысын және «Waltzing Matilda», «Down Under», «Snowy River адамы» австралиялық әндерін пародизациялайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Оқиға "Қызықты кезеңдер" оқиғасынан кейін бірнеше апта өткен соң басталады, онда Ринсвинд XXXX құрлығына сиқырлы түрде тасымалданады. Мұнда ол сиқырлы кенгуру Скреппимен кездеседі, ол Ринсвиндке жаңбырды қайтарып, ғасырлар бойы созылған құрғақшылықты тоқтату тағдыры бұйырғанын түсіндіреді. Ал осы уақытта аға сиқыршылар Кітапханашының сиқырлы дерттеріне ем табуға тырысады, ол оны мұрны шыққанда кітапханаға жақын болғанда кітап сияқты жергілікті затқа айналдырады. Жақындағы руналар лекторы Ринсвиндті тексеруді ұсынады, өйткені ол бұрын Кітапханашымен тығыз жұмыс істеген және оны басқаларға қарағанда жақсы білгендей көрінеді. Қазіргі уақытта Ринсвинд қой ұрлығы үшін негізсіз тұтқындалып, Бугарупқа жеткізіледі, онда ол қашып кету үшін кеме табуға үміттенеді. Бугаруп халқы қой ұрларын халық қаһармандары ретінде қарастырады және Ринсвиндті қашуға ынталандырады, бірақ оған мүмкіндік бермейді. Ол ұстау жасушасының төбесінде жасырын хабар табады: "Сәлем, дос, ілмектерді тексер". Ол есікті ілмектерден көтеріп, қашып кетуге жетеді. Бірнеше қиын жағдайлардан кейін Университет сиқыршылары Төртбұрышқа жетеді және Төртбұрыштың Жаратушысымен кездеседі. Ал Кітапханашы Жаратушының бұқа мүйізін ұрлап, оны айналдырады, бұл Ринсвинд тоқтатуға тырысып жатқан құрғақшылықты тудырады. Содан кейін сиқыршылар құрлықты жаратудан қалған сиқырдың әсерінен мыңдаған жылдарға уақытта тоңдырылады. Ринсвинд түрмеден қашып шыққаннан кейін екі әйел кейіпіндегі адамдар, Дарлин мен Летиция және Нилетт есімді әйелмен кездеседі. "Ханшайымдар" оны Төртбұрыш университетіне жетеледі. Ринсвинд сиқыршыларды қалай босатуға болатынын біледі. Сиқыршылар жаңбырды қайтарудың жолын табуға тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Олар отырғанда, Ринсвинд ойсыз бұқа мүйізін айналдырады, ол көп ұзамай қалыптыдан жылдам және алысқа ұша бастайды. Ринсвинд жібергеннен кейін, бұқа мүйізі ұшып кетеді, содан кейін бірден жаңбыр жауа бастайды. Төртбұрышты құтқарып, Ринсвинд пен сиқыршылар кемемен Анк-Морпоркқа оралады.

Қабылдау

SF сайты оны "(к)өптеген сарказм, асыра бақуатты сюжет және талай көңіл көтеру" деп сипаттады. Infinity Plus одан да аз оң пікір білдірді, Диск әлеміне жаңадан келгендерге басқадан бастауды ұсынды, сондай-ақ ол "бірнеше жағдайда (Пратчетттің) әдеттегі өте жоғары стандартынан төмен" екенін айтты, себебі ол "керемет көңіл көтеруге" және "ақшаға лайық" болғанымен, "оқиға ретінде, дамып жатқан оқиға ретінде тұтас болмайды".