Американдық композитор: Рис Чатэм және гитара оркестрінің туылуы

Кіріспе

Американдық композитор

Рис Чатэм (19 қыркүйек 1952 жылы туған) – американдық композитор, гитарист, трубашы, көп аспапты орындайтын музыкант (до, альт және бас флейталар, клавиатура), негізінен авангард және минималистік музыка саласында қызмет етеді. Ол "гитаралық оркестр" шығармаларымен ең көп танылады. 1987 жылдан бері Францияда тұрады.

Алғашқы жылдар

Чатем өзінің музыкалық мансабын авангардтың пионері Ла Монте Янгтың фортепианосын, ал Густав Леонхардт, Розалин Тюрек және Гленн Гулдтың клавесинін реттеуші ретінде бастады. Ол Сью Энн Канмен флейта сабақтарын алды, осы кезде ол алғаш рет заманауи музыкамен танысты, содан кейін электронды музыканың негізін қалаушы Мортон Суботник және минимализмнің иконы Ла Монте Янгтың жетекшілігімен оқыды және 1970-ші жылдардың басында Янгтың «The Theater of Eternal Music» тобының мүшесі болды; Чатем сонымен қатар Тони Конрадтың «The Dream Syndicate» тобының алғашқы құрамында Конрадпен бірге ойнады. 1971 жылы, әлі жасөспірім кезінде, Чатем Манхэттеннің оңтүстік бөлігіндегі эксперименталды өнер кеңістігі «The Kitchen»-тің алғашқы музыкалық директоры болды. Оның «Two Gongs» (1971) сияқты ерте туындылары Янг және басқа да минималистерге үлкен қарыз болды.

1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басындағы композициялар

1977 жылға қарай Чатэмнің музыкасына панк-рок күшті әсер етті, ол Ramones тобының алғашқы концертін көргеннен кейін. Ол Tone Death (оның «Гитарлық трио» туындысының алғашқы нұсқаларын орындаған) және «Гинекологтар» атты No Wave топтарын құрды. 1978 жылы музыка сыншылары No Wave деп атаған суретшілер тобынан әсер алып, қызығушылық танытқаннан кейін бұл топтар пайда болды. Сол жылы ол Манхэттеннің орталық аймағында Глен Бранка және Ut тобының Нина Канал қатысқан ансамбльмен бірге «Гитарлық трио» орындауын бастады. Осы кезеңде ол үлкен гитаралық ансамбльдерге арналған бірнеше шығармалар жазды, соның ішінде биші Кароль Армитажбен бірлесіп жасаған «Drastic Classicism» туындысы да бар. «Drastic Classicism» алғаш рет 1982 жылы Кит Фицджеральд, Джон Санборн және Питер Лоренс Гордон жинаған «Антарктидадан жаңа музыка» жинағында жарық көрді. Ол сондай-ақ 1987 жылы шыққан альбомға енді, онда оның 1982 жылғы «Die Donnergötter» (неміс тілінде «Найзағай құдайлары») композициясы да бар. 1978 жылы Artists Space No Wave қозғалысының бастауы болды, ол суретшілер Майкл Цвак және Роберт Лонго ұйымдастырған бес күндік жасырын No Wave музыка фестивалін өткізді. Фестивальде он жергілікті топ өнер көрсетті, соның ішінде Чатэмнің «Гинекологтар» және Tone Death топтары да болды. New York City шу-рок тобы Band of Susans мүшелерінің мансабы Чатэмнің ансамбльдерінде басталды; кейіннен олар 1991 жылғы «The Word and the Flesh» альбомында Чатэмнің «Guitar Trio» туындысын орындады. (Бұл New York шу-рок тобы Sonic Youth мүшелерінің Бранканың ансамбльдерінде мансабын бастаған жағдайға ұқсас; Sonic Youth тобының Thurston Moore да Чатэммен бірге ойнаған.) Чатэм 1983 жылы труба ойнауды бастады, Кармин Курузо және Эндрю Крокерден сабақ алды, ал оның соңғы туындылары трубаға арналған циклдық және кешіктіру техникаларын қолдана отырып, ерте минималистік тілді зерттейді; оларды Чатэм өзі орындайды. Осы туындылардың мысалдары 2011 жылы Northern Spy лейблінде шыққан «Outdoor Spell» альбомында және 2014 жылы Бельгияның SubRosa лейблінде шыққан Charlemagne Palestine-пен жасырын дуэттік «Youuu + Mee = Weee» альбомында естіледі.

By 1977, Chatham's music was heavily influenced by punk rock, having seen an early Ramones concert. He formed the No Wave groups Tone Death (that performed early versions of his Guitar Trio) and The Gynecologists after being intrigued and influenced by the group of artists that music critics would label No Wave in 1978. That year, he began performing Guitar Trio around downtown Manhattan with an ensemble that included Glenn Branca, as well as Nina Canal of Ut. During this period, he wrote several works for large guitar ensembles, including Drastic Classicism, a collaboration with dancer Karole Armitage. Drastic Classicism was first released in 1982 on the compilation New Music from Antarctica, put together by Kit Fitzgerald, John Sanborn and Peter Laurence Gordon. It was also included on the 1987 album that also included his 1982 composition Die Donnergötter (German for "The Thundergods"). In 1978, Artists Space served as a site of inception for the No Wave movement, hosting a five night underground No Wave music festival, organized by artists Michael Zwack and Robert Longo, that featured ten local bands; including Chatham's The Gynecologists and Tone Death. Members of the New York City noise rock band Band of Susans began their careers in Chatham's ensembles; they later performed a cover of Chatham's "Guitar Trio" on their 1991 album, The Word and the Flesh. (This parallels the way that members of fellow NYC noise rockers Sonic Youth began their careers in Branca's ensembles; Thurston Moore of Sonic Youth did play with Chatham as well.) Chatham began playing trumpet in 1983, studying under Carmine Curuso and Andrew Crocker, and his more recent works explore an early minimalist vocabulary employing loop and delay techniques for trumpet; these are performed by Chatham himself. Examples of this work can be heard on the album Outdoor Spell, released by Northern Spy in 2011, and a recent duo album with Charlemagne Palestine, entitled Youuu + Mee = Weee, released on the Belgium SubRosa Label in 2014.

Соңғы іс-әрекет

2002 жылы ол «Элементтер кестесі» лейблында шыққан, 3 дискілік ретроспективтік жинақтың шектеулі таралымынан кейін қайта жанданды: «Періште көруге тым тез қозғалады: 1971–1989 жылдардағы таңдалған туындылар», 130 беттік буклетімен бірге. «Періште көруге тым тез қозғалады» деген атаудың бір бөлігі 1989 жылы 100 гитараға арналған Чатемнің композициясынан алынған. Содан бері ол өзінің жүз гитаралық оркестрімен Еуропа бойынша гастрольдік сапарлар жасап келеді. 2005 жылы Париж қаласы, оның қабылдаған отаны, «Nuit Blanche» фестивалінің аясында 400 электр гитараға арналған «A Crimson Grail» атты композиция жазуды тапсырды. Бұл өнер көрсетілімін шамамен 10 000 адам тамашалады, ал тағы 100 000-ы тікелей телеарнадан бақылады. Бұл концерттен алынған үзінділер жинағы 2007 жылдың қаңтар айында «Table of the Elements» компаниясынан шықты. Рис Чатем АҚШ және Еуропа бойынша «Гитаралық трио» туындысының бастапқы 30 минуттық нұсқасын гастрольдеп жүрді, ол аспаптар құрамы алтыдан онға дейін электр гитаралар, электр бас гитара және барабандарға дейін артқандықтан «G3» деп аталды. 2007 жылдың ақпан айында ол «Гитаралық трио (G3) – Менің өмірім» атты Солтүстік Америка гастрольдік сапарына шықты, оған Роберт Лонгоның 1979 жылғы «Музыкаға суреттер» фильмі қоса тілді. Өнер көрсетілімдеріне қатысқан музыканттар әр қаладан шақырылған жергілікті музыканттардан құралды, олардың ішінде Sonic Youth, Tortoise, Godspeed You! Black Emperor, Hüsker Dü, Brokeback, 90 Day Men, Town & Country, Die Kreuzen, Bird Show және тағы да басқалары болды. Бұл өнер көрсетілімдерінің үш дискілік жинағы 2008 жылдың наурыз айында «Table of the Elements» компаниясынан шықты. Рис Чатем 2008 жылдың 23 мамырында Уильямспортта, Пенсильвания штатында, жүз гитаралық оркестрге арналған композицияның алғашқы американдық тұсаукесерін өткізді, оркестр жергілікті студенттер мен оқытушылардан, сондай-ақ көптеген кәсіби гитаристтерден құралды. Бұл өнер көрсетілімі «Les 100 Guitares: G100» атты жаңа композицияның премьерасы болды. «A Crimson Grail» американдық премьерасы 2008 жылдың 8 тамызында өтті. Нью-Йорктегі Дамрош Парк Бандшельде екі жүз электр гитарист бұл туындыны орындады. Бұл өнер көрсетілімі Линкольн орталығы тапсырыс берген «Линкольн орталығы есіктерінен тыс» атты тегін концерттік серияның бір бөлігі болды. Алайда, қауіпсіздік мақсатында жаңбыр салдарынан концерт отымен тоқтатылды. 2009 жылғы премьераға дайындық кезінде жаңбыр жауса да концерттің өтуіне мүмкіндік беру үшін қауіпсіздік шаралары қабылданды. Гитаралық оркестрлер мен кішігірім ансамбльдер үшін жасаған жұмысымен қатар, Чатемнің труба стилі 90-шы жылдардың ерекше бұрмаланған дыбысынан қазіргі заманғы арманды және сергек емес ойнау тәсіліне қарай өзгерді, оған Дон Черри және Джон Хасселл сияқты музыканттар ықпал етті. Бұл стильдің мысалдарын Чатемнің 2010 жылы «Hinterzimmer Records» компаниясынан шығарған «The Bern Project» және 2011 жылы «Northern Spy» компаниясынан шығарған «Outdoor Spell» альбомдарынан естуге болады.

In 2002, he enjoyed a resurgence following the release of a limited edition 3 CD retrospective box set on the record label Table of the Elements, An Angel Moves Too Fast to See: Selected Works 1971 1989, complete with 130 page booklet. The An Angel Moves Too Fast to See part of the title comes from Chatham's 1989 composition for one hundred guitars. He has been since touring with his one hundred guitar orchestra in Europe. In 2005, he was commissioned by the city of Paris, in his adopted homeland, to write a composition for 400 electric guitars entitled A Crimson Grail, as part of the Nuit Blanche Festival. Approximately 10,000 people were present at the performance, and 100,000 more watched it on live television. A CD of excerpts from this concert was released in January 2007 by Table of the Elements. Rhys Chatham was touring the original 30 minute version of Guitar Trio in the USA and Europe, renamed G3 because the instrumentation had been increased to between six and ten electric guitars, electric bass and drums. In February 2007 he completed a twelve city tour called the Guitar Trio (G3) Is My Life North America Tour, which was accompanied by the original film by Robert Longo that was projected behind the performance, entitled Pictures for Music (1979). The sets consisted of local musicians from each city of the performances, including members of Sonic Youth, Tortoise, Godspeed You! Black Emperor, Hüsker Dü, Brokeback, 90 Day Men, Town & Country, Die Kreuzen, Bird Show and others. A three CD box set of these performances was released by Table of the Elements in March 2008. Rhys Chatham made his first American presentation of a composition for a one hundred guitar orchestra in Williamsport, Pennsylvania, on May 23, 2008, with an orchestra composed of local students and teachers, as well as many professional guitarists. This performance was the premiere of a new composition entitled Les 100 Guitares: G100. The American premiere of A Crimson Grail was on August 8, 2008. Two hundred electric guitarists performed the piece at the Damrosch Park Bandshell in New York City. The performance was part of a free concert series, Lincoln Center Out of Doors, that was being commissioned by the Lincoln Center. But rain canceled the concert for safety reasons. For the 2009 premiere, precautions were taken so that the concert could go on even if it rained. Concurrent with his work for guitar orchestras and smaller ensembles, Chatham's trumpet style has evolved from its characteristic distorted sound of the 90s to its present more dreamy and laid back approach to playing the instrument, influenced by players such as Don Cherry and Jon Hassell. Examples of this style can be heard on Chatham's releases, The Bern Project, released by Hinterzimmer Records in 2010, and Outdoor Spell, released in 2011 by Northern Spy.