Кіріспе

Америка композиторы (1897–1965). Калифорния штатының мемлекеттік паркі.

Генри Диксон Коуэлл (11 наурыз 1897 – 10 желтоқсан 1965) – американдық композитор, жазушы, пианист, баспагер, мұғалім және Сидни Робертсон Коуэллдің күйеуі. Өте даулы орындаушы және ерекше композитор ретінде танылған Коуэлл 20 ғасырдың бірінші жартысында американдық авангард музыкасының жетекші тұлғасына айналды. Оның жазбалары мен музыкасы сол кездегі Лу Харрисон, Джордж Антейл және Джон Кейдж сияқты суретшілерге зор ықпал етті. Ол Американың ең маңызды және ықпалды композиторларының бірі саналады. Коуэлл көбінесе өздігінен білім алды және ерекше музыкалық тіл қалыптастырды, ол көбінесе халық әуендерін, диссонанстық контрапункт, дәстүрден тыс оркестрлеу және ирландтық жазықшылдық тақырыптарын біріктірді. Ол көптеген модернистік композициялық техникалар мен сезімталдықтардың алғашқы жақтаушысы және инноваторы болды, олардың көпшілігі фортепианоға арналған, соның ішінде струналы пианино, дайындалған пианино, тондық кластерлер және графикалық нотация. "Манаунун толқындары" (The Tides of Manaunaun) – Коуэллдің фортепианоға арналған тондық кластерлерден тұратын ең танымал және жиі орындалатын шығармасы.

Балалық шақ

Коуэлл 1897 жылы 11 наурызда Калифорнияның Сан-Францисконың ауылдық жеріндегі Менло Паркте дүниеге келген. Оның анасы Клара "Кларисса" Коуэлл (туған есімі Диксон) саяси белсенді, жазушы және Америка жазығының тумасы болды. Ол Генриді туғанда 46 жаста еді, сонымен қатар күйеуінен он жасқа үлкен. Кларисаның ата-бабалары да шотландтық және ирландтық болған, бірақ оның аталық ұрпағы ғасырлар бойы Америкада болған, оның ішінде американдық Мейсон Диксон желісінің артында тұрған геодезистердің бірі, астроном Джеремая Диксон да бар. Бірінші рет кездескеннен кейін екеуі тез үйленіп, богемалық өмір салтын ұстанады, Гарридің қала шетінде салған кішкентай, қарапайым коттеджде (кейін 1936 жылы қиратылған) өмір сүрді. Генри музыкамен алғашқы танысуын алғашқы жылдары бастаған. Ата-анасы оған туған елінің халық әндерін жиі айтып беретін, сөйлеуге үйренмей жатып, оларды қайталай алатын. Сан-Францисконың орталығына кез-келген сапарда Индонезия, Қытай, Жапония және басқа да елдердің дәстүрлі музыкасын естуін есіне алды. Ақырында оның анасы жеке сабақтарды және оның мемлекеттік мектептегі мансабын тоқтатуға шешім қабылдады, өйткені Коуэлл Сиденхэм хореясы мен скарлатинаның ауыр сезімдерімен ауырады, содан кейін ол қалпына келді. Гарри мен француз әуесқойлығы арасындағы қарым-қатынас болғандықтан, Кауэллдер 1903 жылы ажырасып кетті, бұл кезде Генриге 5 жас болды. Содан кейін оны анасы Қытайда тәрбиеледі, ол оған өзінің анархистік және феминисттік көзқарастарын ұстанады. Осы уақыт ішінде ол жыныстық стереотиптерге қатты қарсылық білдірді. Ол шашын кесуден бас тартты, жиі әйелдердің киімін киіп, қызғылт түсті жақсы көреді, ал "Мисс Джонс" деп аталуды жөн көрді. 1906 жылы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейін Коуэллдердің көптеген дүние-мүлкі мен естеліктері өрттен жойылып, Генри мен анасы Калифорния штатынан қашып кетті. Тұрақты тұратын жері болмағандықтан, Генри Америка жазықтары мен Орта батысында, кейіннен Нью-Йоркте анасының отбасы мен достарымен бірге тұрды. Сол кездегі мектеп мұғалімдері оның "музыкалық дарындылығы" мен "өте кедейлік" кедергі келтірген ерекше тұлғалығын жиі атап өткен. Льюис Терман, IQ тестілеудің ізашарсы, жас Генримен отбасының Айованың ауылдық жерінде қысқа уақыт болған кезінде кездесті. Ол Коуэллдің "тілі әдеби тілге жақын" деген тұжырым жасады. Ол кезде ағылшын тілінің бірде-бір профессоры бұдан артық болмас еді. Бұл өте табиғи болды. Оның әңгімесі ақыл-ойға толы. Менде бірінші реттік гений емес, мектепте оқымаған бала мұндай сөйлей алмайды деген сезім болды" және "IQ қанағаттанарлық болса да, оған басқалар сәйкес келеді. Бірақ Генридің біреуі ғана бар". Кларисаның прогрессивті феминист жазушы ретінде мансабы оған көп ақша әкелмеді, ал олар Сан-Францискоға қайтып оралған кезде ол сүт безі қатерлі ісігіне шалдықты.

Білім және ерте мансап

Формалды музыкалық білім алмағанымен (анасының үйдегі оқуынан басқа ешқандай мектепте оқымаған), ол жасөспірім шағында қысқа классикалық шығармалар жаза бастады. Коуэлл түрлі жұмыстардан тапқан ақшасын жинап, он бес жасында 60 долларға (2022 жылы 1772 доллар) қолданылған тік пианино сатып алды. Пианино оның шығармашылық жұмысына зор көмек берді. 1914 жылға қарай ол 100-ден астам шығарма жазды, соның ішінде жеке пианиноға арналған сақталған алғашқы шығармасы – қайталамалы "Ашу биі" (алғашқыда "Жынды би"). Ол жақсылап тәжірибе жасауды бастады, көбінесе пернетақтаға бар күшімен соғып, анасының тігіс жұмысына арналған жұмыртқасын ішектердің үстінен домалатып жіберді. Сол жылы, 17 жасында Коуэлл Берклидегі Калифорния университетіне қабылданып, атақты американдық музыка зерттеушісі және композиторы Чарльз Сигерден композицияны оқыды. Кейін Сигер олардың "бір уақытта, бірақ толығымен бөлек еркін композиция мен академиялық пәндерді іздеуін" атап өтті. Сигерге музыкасының жобаларын көрсеткеннен кейін, ол Коуэллді тондық кластерлерінің әдістері мен теориясы туралы жазуға ынталандырды, бұл кейіннен оның "Жаңа музыкалық ресурстар" кітабының жобасына айналды. Алайда, Нью-Йоркте ол тағы бір модернист пианино композиторы Лео Орнштейнмен танысты. Екеуі келесі онжылдықтарда бірлесіп жұмыс істеді.

Халкьондағы уақыт

Көп ұзамай Коуэлл Калифорнияға оралды, онда ол Оңтүстік Калифорниядағы теософиялық қауымдастық Халционмен байланысқа түскен еді. Коуэлл ирланд-американдық ақын және бұрынғы Менло Парк тұрғыны Джон Осборн Варианмен дос болғаннан кейін коммунаға қосылды. Коуэллдің әкесі арқылы ирланд халық музыкасына байланысы болғандықтан, ол бірден Варианға, ирланд ұлтшылдығына, келт аңыздарына және жалпы теософияға қызығушылық танытты. Халцион тұрғындары төзімділік пен коммунистік көзқарастарға негізделген өмір салтын қабылдағанмен, олардың музыкалық талғамдары сол кезде өте консервативті деп есептелді. Вариан оны "қасиетті рагтайм" және "жаңадан гимнге айналған гимн музыкасы" деп сипаттады. Коуэлл мүшелерді өзінің музыкасын қабылдауға көндіріп, Халционда орындалатын қосымша және бағдарламалық музыка жазды. Ирландиялық символика кейіннен оның музыкасында кең тақырыпқа айналды, бұл 20 ғасырдың келт қайта жандануының беймәлім жалғасы болды.

Жаңа музыка және алғашқы гастрольдер

1920-ші жылдардың басында Коуэлл Солтүстік Америка мен Еуропаны пианист ретінде кеңінен аралап жүрді, бұрынғы ұстаздарының қаржылық қолдауымен – өзінің тәжірибелік туындыларын, атоналдылық, политоналдылық, полиритмдер және Батыс емес әуендік түрлерін зерттей отырып. Осындай гастрольдердің бірінде 1923 жылы оның досы Ричард Булиг Коуэллді Берлиндегі жас пианист Грете Султанмен таныстырды. Олар тығыз байланыста жұмыс істеді, бұл Сұлтанның жеке және шығармашылық дамуы үшін өте маңызды болды. Кейін Коуэлл тоналды кластерлерді қолдану арқылы соншалықты әсер етті, тіпті көрнекті еуропалық композиторлар Бела Барток пен Альбан Берг оны қабылдауға рұқсат сұрады. 1924 жылғы 10 қаңтарда досына жазған хатында Коуэлл: «Лондон мен Берлинде қызықты дау тудырдым, екі қаладан да жақсы және жаман пікірлер естідім» деп жазды. Осы кезеңде Коуэлл «Эолдық арфа» (1923) және «Перінің жауабы» (1929) сияқты шығармаларында жаңа әдіс енгізді, оны ол «ішекті фортепиано» деп атады. Ойнау үшін клавишаларды пайдаланудың орнына, пианист аспаптың ішіне қолымен жетіп, ішектерді тартып, сүртіп немесе басқаша манипуляциялайды. Коуэллтің ішекті фортепиано техникасымен айналысуы Джон Кейдждің дайындалған фортепианоны жасауына тікелей түрткіс болды. Коуэлл «ырғақ гармониясы» деп атаған композициялық тәсілді алғашқылардың бірі болып қолданды: «Екі квартет те полифониялық, әр мелодиялық желінің өзіндік ырғағы бар», - деп түсіндірді ол. «Тіпті «Романтиканың» бірінші бөліміндегі канонның әр дауысы үшін әртүрлі нота ұзақтығы қолданылған». 1919 жылы Коуэлл «Жаңа музыкалық ресурстар» деген кітабын жазуға кірісті, ол 1930 жылы кеңінен өңделгеннен кейін жарық көрді. Кітапта Коуэлл өзінің композицияларында қолданған жаңашыл ырғақтық және гармониялық тұжырымдамаларды талқылады (сондай-ақ әлі толыққанды болжамдық болатын басқаларын да). Ол гармониялық қатарлар және «оның музыкаға тарих бойында тигізген әсері, барлық дәуірдегі көптеген музыкалық материалдардың оған қатысы және оның принциптерін әртүрлі тәсілдермен қолдану арқылы кең ауқымды музыкалық материалдарды қалай құрастыруға болатыны» туралы айтады. Бұл американдық музыка авангардына ондаған жылдар бойы зор әсер етті. Джон Кейдж кітапты қолмен көшіріп, кейін Коуэллді зерттеді, ал Конлон Нанкарроу жылдар өткен соң оны «музыкадағы оқыған ең ықпалды нәрсе» деп атады.

Лейпциг оқиғасы

Еуропадағы алғашқы гастролі кезінде Коуэлл 1923 жылғы 15 қазанда Германияның Лейпциг қаласындағы танымал Гевандхаус концерт залында өнер көрсетті. Бұл концертте ол зор қарсылыққа тап болды, кейбір қазіргі музыкатанушылар мен тарихшылар бұл оқиғаны Коуэллдің орындаушылық мансабындағы шешуші момент деп санайды. Осы алапат даудың кезінде, алдыңғы қатардағы бір джентльмен тұрып, Коуэллге ашуланып: "Сіздерді Германияда ақымақтар санамайсыз ба?" ("Do you take us for idiots in Germany?"), – деп сұрады, ал басқалары концерт бағдарламаларын және түрлі заттарды оның бетіне лақтырып жіберді. Шамамен бір минуттан кейін, көрермендердің ашулы тобы сахнаға шығып, олардан кейін қолдау білдірген топ та ілесіп келді. Екі топ бір-бірімен ұрысып, дауласа бастады, нәтижесінде сахнада ірі физикалық қақтығыс пен тәртіпсіздік туды, содан кейін Лейпциг полициясы дереу шақырылды. Коуэлл кейіннен осы оқиғаны еске алып: "Полиция сахнаға кіріп, 20 жас жігітті қамауға алды, көрермендер толыққанды гистерияға ұшырады, ал мен әлі де ойнап тұрдым!" – деді. "Leipziger Neuste Nachrichten" газеті оның техникасын "музыкалық гротесктер" деп сипаттады. Бұл оқиғамен салыстыра, Еуропадағы экспрессионист және футурист композиторлардың басқа да шулы өнерлері, соның ішінде он жыл бұрын Стравинскийдің "Жазғы той" операсының Париж премьерасы және итальяндық футурист Луиджи Руссолоның өнерлері туралы да айтылды.

Қосымша тәжірибе

Коуэллдің гармониялық ырғаққа деген қызығушылығы, «Жаңа музыкалық ресурстар» еңбегінде талданғандай, оны 1930 жылы Леон Терменге Rhythmicon немесе Polyrhythmophone құралының жасалуын тапсыруға итермеледі. Бұл құрал таңдалған негізгі дыбықтың обертондық қатарына пропорционалды, белгілі бір ырғақта ноталар ойнатуға қабілетті, көшірілетін клавиатуралық аспап болатын. Осыдан кейін, Уильям Блейктің танымал өлеңінен шабыттанған, «Тайгер» (1930) атты туындысы жарық көрді. Коуэллдің көпшілік алдындағы беделі көбінесе оның ерекше пианистік шеберлігіне негізделген: 1932 жылы San Francisco News газетінің бір рецензенты Коуэллдің «атақты «тондық кластерлеріне» тоқталды, бұл американдық композитордың музыка саласына жасаған ең таң қалдырарлық және жаңашыл үлесі деп саналады. Әндер жазуда өнімді болған композитор (оның мансабында 180-нен астам ән жазды), Коуэлл 1930–31 жылдары «Эолдық арфаға» қайта оралып, оны әкесінің «Ән қаншалықты ескі?» атты өлеңіне вокалдық сүйемелдеу ретінде бейімдеді. Ол өзінің камералық музыкадағы шығармашылығын одан әрі дамытып, ерекше аспаптануды зерттеген «Виолончельге арналған адажио және Дауыл таяғы» (1924) сияқты туындылармен қатар, одан да прогрессивті шығармалар жазды: мысалы, 1933 жылы жазылған, кларнет пен фортепианоға арналған «Алты кездейсоқ даму» шығармасы, Джимми Джуффренің отыз жылдан кейін жазатын музыкасына ұқсас. Оның «Остинато пианиссимо» (1934) шығармасы оны перкуссиялық ансамбль үшін жаңа партитура жасайтын композиторлардың алдыңғы қатарына қойды. Ол осы кезеңде ірі ансамбльге арналған күшті шығармалар да жазды, мысалы, 1928 жылы жазылған фортепиано мен оркестрге арналған концерт, оның үш бөлімі «Полигармония», «Тондық кластер» және «Контр-ритм» деп аталады, сондай-ақ 1928 жылы жазылған «Синфониетта», оның скерцосын Антон Веберн Венада дирижерлік етті. 1930 жылдардың басында Коуэлл кездейсоқ процедураларды зерттеуге белсенді түрде кірісіп, орындаушыларға партитураның негізгі элементтерін анықтау мүмкіндігін берді. Оның маңызды камералық шығармаларының бірі – «Мозаикалық квартет» (Струнный квартет №3) (1935) бес бөлімнен тұратын жинақ ретінде жазылған, олардың реті алдын ала белгіленбеген.

Жаңа музыка қоғамы және импресарио жұмысы

Коуэлл авангард композиторларының шеңберіндегі басты тұлға болды, оның ішінде оның жақын достары Карл Рэгглз және Дэн Рудьяр, сондай-ақ Лео Орнштейн, Джон Беккер, Колин Макфи, француз елсіздігінде қалған Эдгард Варезе және Рут Кроуфорд болды. Коуэлл мен оның тобы кейде баспасөзде «ультрамодернистер» деп аталды, бұл анықтама икемді және тегі анық емес (ол Джордж Антейл сияқты жақын шеңберден тыс бірнеше композиторларға және оның кейбір шәкірттеріне де қолданылды); Вирджил Томсон оларды «ритмді зерттеушілер» деп атады. 1925 жылы Коуэлл Жаңа Музыка Қоғамын құрды, оның басты қызметтерінің бірі – олардың шығармаларының концерттерін қою, сондай-ақ Валлингфорд Риггер және Арнольд Шёнберг сияқты көркемдік одақтастармен бірге. Соңғысы Коуэллден еуропалық гастрольдерінің бірінде композиция класы үшін ойнауды сұрады. Екі жылдан кейін Коуэлл «New Music Quarterly» журналын іске қосты, оның редакторы ретінде ол ультрамодернистер мен көптеген композиторлардың, соның ішінде Эрнст Бэкон, Отто Луенинг, Пол Боулз және Аарон Копландтың маңызды жаңа ноталарын жариялады. Алғашқы саны шықпастан бұрын, ол өзінің ең жақын достарының біріне айналған сол кездегі белгісіз композитор Чарльз Айвстен үлеске шақырды. Айвстің маңызды ноталары, оның ішінде төртінші симфониясынан комедия, «Төртінші шілде», 34 ән және 19 ән «New Music» журналында алғаш рет жарияланды; өз кезегінде Айвс Коуэллдің бірқатар жобаларына қаржылық қолдау көрсетті (соның ішінде кейінірек «New Music» журналының өзіне). Коуэллдің журналында жарияланған көптеген ноталар одан әрі кеңінен таралды, өйткені олардың орындалуы 1934 жылы ол құрған «New Music Recordings» дискілік лейблы арқылы шығарылды. Ультрамодернистік қозғалыс 1928 жылы кеңейді, ол кезде Коуэлл Рэгглз, Варезе, оның елсіздігіндегі әріптесі Карлос Сальзедо, американдық композитор Эмерсон Уиторн және мексикалық композитор Карлос Чавес басқаратын топты басқарды. 1929 жылы наурыз айында Нью-Йоркте өткен тұсаукесер концертінде тек Латын Америкасының музыкасы орындалды, оның ішінде Чавестің, бразилиялық композитор Хейтор Вилла-Лобостың, кубалық композитор Алехандро Гарсия Катурланың және француз туған кубалық Амадео Рольданның шығармалары қойылды. Оның келесі концерті 1930 жылдың сәуірінде АҚШ-тың ультрамодернистеріне арналды, онда Коуэлл, Кроуфорд, Айвс, Рудьяр және Антейл, Генри Брант және Вивиан Файн сияқтылардың шығармалары орындалды. Келесі төрт жыл ішінде Николас Слонимский қауымдастық демешілігімен Нью-Йоркте, Еуропа бойынша және 1933 жылы Кубада концерттер өткізді. Коуэлл өзі 1930 жылы сол жерде өнер көрсетті және Катурламен кездесті, оның шығармаларын «New Music» журналында жариялады. Коуэлл өзінің және Рольданның атынан жұмыс істеуді жалғастырды, оның «Rítmica No. 5» (1930) – перкуссиялық ансамбль үшін арнайы жазылған батыс классикалық музыкасының алғашқы жеке туындысы. Осы дәуірде Коуэлл ультрамодернистердің эксперименталды нанымдарын композиция және теория бойынша жоғары бағаланған оқытушы ретінде таратуға көмектесті. Оның көптеген шәкірттерінің арасында Джордж Гершвин, Лу Харрисон, ол Коуэллді «менторлардың ақылшысы» деп санайды және Джон Кейдж Коуэллді «Америкадағы жаңа музыканың ашық кілті» деп жариялады. Катурла мен Рольданның, олардың африкалық ритмдерімен, және Чавестің музыкасын ынталандыру, оның шығармалары көбінесе Мексиканың жергілікті халықтарының аспаптары мен тақырыптарын қамтиды, Коуэлл үшін табиғи болды. Батыс жағалауда өскен ол қазіргі кезде «әлемдік музыка» деп аталатын көптеген музыканы тыңдаған; ирландиялық әуендер мен билермен қатар, ол Қытай, Жапония және Таити музыкасын да тыңдаған. Бұл ертедегі тәжірибелер оның ерекше эклектикалық музыкалық көзқарасын қалыптастыруға көмектесті, оның әйгілі «Мен бүкіл музыка әлемінде өмір сүргім келеді» деген сөзімен дәлелденді. Ол үнді классикалық музыкасын зерттей бастады және 1920 жылдардың соңында Нью-Йорктегі New School for Social Research және басқа жерлерде «Әлем халықтарының музыкасы» курсын оқыта бастады. 1931 жылы Гуггенхайм стипендиясы Коуэллге Берлинде Эрих фон Хорнбостельмен салыстырмалы музыкологияны (этномузыкологияның алғысы) зерттеуге мүмкіндік берді. Ол карнатик теориясы мен гамеланды Оңтүстік Үндістанның (П. Самбамуртхи), Яваның (Раден Мас Жоджхана) және Балидің (Рамалейслан) жетекші оқытушыларымен оқыды.

Түрмеге қамау

1936 жылы 23 мамырда Коуэлл Калифорниядағы Менло Паркте он жеті жасар жігітпен оральдық жыныстық қатынас жасағаны үшін "адамгершілік" айыбы бойынша тұтқындалды. Билік оны ешқашан педофилия немесе жыныстық қатынасқа түсумен кінәламады, бірақ сол кездегі жас жігіттер "балалар" деп аталатындықтан, сенсациялық газеттер мен көпшілік арасында дұрыс емес болжамдар жасалды, бұл оның гомосексуалды іс-әрекеттерінің ашылуымен бірге болған қоғамдық беделге қатты нұқсан келтірді. Түрмеде сотталуды күтіп отырғанда, ол "тек гомосексуалист емес, сонымен қатар өзі үйленуге үміттенген әйелді жақсы көретін" деген негіздемемен, кешірімділік сұраған толық мойындауды жазды. Коуэллден және полициямен сөйлескен жас жігіттерден хаттар мен басқа да артефакттар алынды, оларды кейін прокурор сот барысында қолданды. 1937 жылдың тамызында, шарт бойынша сотталғаннан кейін, кешірім беру кеңесі оның түрмедегі жазасын ең ұзақ мерзімге, яғни он жарым жылға бекітті. Коуэлл төрт жыл бойы Сан-Квентин мемлекеттік түрмесінде болды, ол түрме тарихының күрт кезеңінде болды. Бұрынғы түрме бастығы Клинтон Даффи "бұл жердегі ең қарапайым түрмелердің бірі ретінде танымал болды" деп айтқан. "Жақсы мінез-құлық" деп аталатын, көбінесе дүре соғу және аштықтан өлтіру арқылы күзетшілер мен қызметкерлердің физикалық қорлаулары кең тараған. Түрмеде отырған кезінде бірнеше жетекші психолог композиторды гомосексуализм туралы қазір ескерілмеген теорияларға сәйкес бағалады, ал кейіннен композиторды "қайта қалпына келтіру" идеясына сенім білдірді. Осы уақытқа қарамастан, Коуэлл басқа тұтқындарға музыка үйретті, түрме оркестрін басқарды және әдеттегідей жемісті қарқынмен жазуды жалғастырды, ал алпысқа жуық композиция шығарды. Бұлардың ішінде перкуссиялық ансамбль үшін екі негізгі шығарма: шығыс тоналы "Пулс" (1939) және есте қаларлық "Кайтару" (1939) бар. Ол сонымен қатар, өз эксперименттерін жалғастырды: Америкалық сюитаның барлық үш қозғалысына (1939), ол бес нұсқа жазды, олардың әрқайсысы соңғысынан қиын. Әнді орындаушылар бір мезгілде бірнеше пианинода бір бөлімнің екі немесе тіпті үш нұсқасын орындауға шақырылады. "Эйфел мұнарасындағы неке" билік шығармасы үшін "Ритурнель" (Ларгетто және трио) (1939) шығармасында ол "эластикалық" форма деп атаған нәрсені зерттеді. Ларгеттоның жиырма төрт мезгілі мен Трионың сегіз мезгілі модульді; Коуэлл кейбір ұсыныстар берсе де, кез-келген гипотетикалық түрде енгізілуі немесе енгізілмеуі мүмкін және бір немесе бірнеше рет ойнатылуы мүмкін, бұл шығарманы орындаушылардың қалауы бойынша созылуға немесе жиырылуға мүмкіндік береді. Практикалық мақсат - хореографқа би туындысының ұзындығы мен сипатын алдын ала жазылған музыкалық композициямен байланысты емес, еркіндік беру. Коуэлл Эйфель мұнарасының жобасына Кейдждің өтініші бойынша өз үлесін қосты, ол өзінің досы мен бұрынғы мұғаліміне қолдау көрсетуде жалғыз емес еді. Ол және басқа да гей композиторлар, мысалы, Аарон Копланд және оның қорғанышы Лу Харрисон оның қуғын-сүргінін оңай түсінді. Харрисон 1937 жылы былай деді: "Бұл үлкен топтың теңгерімді көзқарасының жоқтығы мен үшін бұрын-соңды ешқашан да айқын болған емес". Коуэллдің ісіне бүкіл елдегі композиторлар мен музыканттар қол қойды, олардың ішіндегі ең дауыстысы оның бұрынғы мұғалімі және әріптесі Чарльз Сигер болды. Алайда Айвс сияқты бірнеше адам онымен байланысын уақытша тоқтатты. Коуэлл 1940 жылы шарт бойынша босатылды; ол бақылауда болған кезде Нью-Йорк штатының Вестчестер округіне көшіп барды және Австралиялық экс-патриат композитор және досы Перси Грейнгермен және оның әйелімен Уайт-Плейнсте тұрып қалды. 1942 жылы 28 желтоқсанда Калифорния губернаторы Кулберт Олсон Коуэллге кешірім берді.

Жасырындық және стильді өзгерту

Кемелдікке қарамастан, ол Соғыс ақпарат бюросында жұмыс істеуге мүмкіндік алды, шетелге тарату үшін радио бағдарламаларын жасады. Бірақ оның тұтқындалуы, түрмеде отыруы және соның салдарынан туған жағымсыз даңқы Коуэллге зор соққы болды. Конлон Нанкарроу 1947 жылы оны алғаш рет кездескенде: «Ол үлкен қорқынышпен жүрген адам секілді болды, оны 'олар ұстап алады' деген оймен», – деген пікір білдірді. Журналистер оны қылмыстары мен тұтқындалуына қатысты пікір білдіруге жиі асықтырды, бірақ ол көбінесе бас тартты. Бұл оқиға оның музыкасына терең әсер етті: Коуэллдің шығармашылығы Сан-Квентиннен босатылғаннан кейін көп ұзамай айтарлықтай консервативті болып өзгерді, ырғақтары қарапайымданып, гармониялық тілі дәстүрлірек болды. Оның кейінгі көптеген туындылары американдық халық музыкасына негізделген, мысалы, «18 әнұран және фугалық күйлер» (1943–64) сериясы. Халық музыкасы Коуэллдің соғысқа дейінгі шығармаларында да орын алған, бірақ оның ерекше белгісі болған қауқыпты өзгерістер енді көбінесе тоқтатылды. Нанкарроу атап өткендей, Коуэллдің түрмеде отыруының басқа да салдары болды: «Әрине, содан кейін ол саяси мәселелерде аузын жапты. Ол бұрын да саяси радикал болған еді». Ол 1950 жылдардың басында он жылдан астам уақыт бойы Folkways Records компаниясының кеңесшісі болып жұмыс істеді, альбомдарға қосымша жазбалар жазып, «Дүниежүзі халықтарының музыкасы» (1951–61) (оның өзі осы аттас радио бағдарламасын жүргізді) және «Дүниежүзінің ежелгі музыкасы» (1962) сияқты жинақтарды өңдеді. 1963 жылы ол Folkways альбомы үшін өзінің маңызды 20 фортепиано туындысын орындады. Уақыт өтуімен және өзінің тәжірибесінің артуымен, Коуэлл соңғы жылдарында «Тезис» (Симфония №15; 1960) және «26 бірдей мозаика» (1963) сияқты ерекше туындыларын қайта жасады.

Соңғы жылдары және өлімі

1964 жылдың қазан айында Коуэллге дәрігер тексеру кезінде оның денесінде көптеген полиптер табылғаннан кейін, колоректальді қатерлі ісік диагнозы қойылды. Ісік ұзақ уақытқа дейін анықталмағандықтан және қалың ішектің көп бөлігін қамтып алғандықтан, операция жасау мүмкін емес деп шешілді. Коуэлл 1965 жылдың 10 желтоқсанында Нью-Йорк штаты, Вудсток қаласындағы Шейди үйінде бірнеше инсульттан кейін және осы ауруға жеңіліп қайтыс болды.

Композициялар

Жарты ғасырдан астам уақытқа созылған мансабында Коуэлл өзінің ерекше стильдік ерекшеліктерімен, өте кең ауқымды стильдерде шығармалар жазды, олардың ішінде сериализм, джаз, романтизм, неоклассицизм, авангард, шулы музыка, минимализм және тағы да басқалары бар. Ол барлығы 940-тан астам композиция жазған деп есептеледі, олардың көп бөлігі жеке фортепианоға арналған, алайда кейбіреулері уақыт өте келе жоғалып немесе жойылған. Оның кең музыкалық каталогы әдетте үш кезеңге бөлінеді: тәжірибелік және ерте кезең, одан әрі жетілдірілген және техникалық орта кезең, және неоромантикалық соңғы кезең.

Қабылдау

Коуэлл американдық музыка тарихында да, жалпы эксперименталды музыка тарихында да белгілі бір деңгейде көлеңкеде қалған тұлға болып табылады. Оның өмірінде оның музыкасы мен орындалуына қатысты пікірлер өте әртүрлі болды. Кейбір сыншылар мен музыкалық сарапшылар оны "шығармашылық гений" деп атап, "тамаша орындады" десе, ал басқалары оның шығармаларын "заңсыз, контрапункттың ешбір іздері жоқ" және "атональдық ойдың шыңы" деп сипаттады. Соңғысын Коуэлл келесі гастрольдік турда ирониялық түрде жарнама ретінде пайдаланды. Эвелин Уэллс сияқты сыншылар, мысалы, Сан-Францискодағы Call and Post газетінде былай деп жазды: "Коуэллдің композициялары жақсы суреттер сияқты, хаостан тәртіп туғанда және дыбыстың түрлі-түсті ұсақ бөлшектері бірыңғай тақырыпқа біріккенде ғана, оларға сырттан, құрметпен қарағанда түсінікті бола бастайды". Халықаралық баспасөздің мақсаты оның бұрынғыдан безгек және зорлыққа бейімділігін баса көрсету болды, мысалы, Daily Mail газетіндегідей: "Пианиноны шынтақпен ойнады. Коуэлл мырзаға бармақтары жетіспеді. Нәтижесі – бүлікші балалар бағы сияқты" және Daily Express газетіндегідей: "Шынтақты пианист. Аспап үшін тамаша сынақ". Ол өмірінің "Жаңа музыка" кезеңінде Америкада классикалық музыканың өте құрметті педагогы және насильшісі саналды. 2009 жылдың қараша айында оның туған жері Менло Парк маңындағы Сан-Франциско шығанағында Other Minds ұйымы Коуэллдің музыкасын тойлауға арналған екі күндік шара өткізді.

Музыкалық еңбектері

Коуэлл ойлап тапқан немесе бастама көтерген көптеген техникалар бүгінгі музыка үшін әлі де маңызды. Музыкадағы тондық кластерлер кейін Бела Барток, Оливье Мессиан, Карлхайнц Штокхаузен, Янис Ксенакис, Эйноюхани Раутавара және Кшиштоф Пендерецки сияқты көрнекті классикалық композиторлар тарапынан пайдаланылды. Кейт Эмерсон, Рик Райт және Джон Кейл сияқты эксперименталды және прогрессивті рок клавишшілері өз өнеркөрсетулерінде струналы фортепиано техникасын және кластерлерді қолданды, сондай-ақ еркін джаз пианистері Дейв Беррелл, Сесил Тейлор, Сан Ра және басқалар да қолданды. Оның 1930 жылы жарық көрген «Жаңа музыкалық ресурстар» кітабы, жарық көргеніне тоқсан жыл өткен соң да композиторлар үшін пайдалы құрал саналады және оның әріптестері мен келесі ұрпақ студенттері тарапынан қолдауға ие болды.