Кіріспе
Сайма каналы (; Сайменский канал) – Сайма көлін Ресейдің Выборг қаласы маңындағы Фин шығанағымен байланыстыратын көлік каналы. Канал 1845 жылдан 1856 жылға дейін салынды және 1856 жылдың 7 қыркүйегінде ашылды (Ескі стиль бойынша: 1856 жылдың 26 тамызы). 1963–1968 жылдары жаңартылып, кеңейтілді. Канал арқылы Финляндияның оңтүстік-орталық және оңтүстік-шығыс бөлігіндегі (Финляндия көлдер аймағы) 120 өзара байланысты көлдердегі ішкі су жолдары мен каналдар жүйесіне қол жеткізуге болады. Сайма көліндегі кеміндегі су ағыны бар терең каналдар желісі бар. Бұл терең каналдар Орталық Финляндиядағы Куопио қаласына дейін созылады.
The Saimaa Canal (; Saima kanal; Сайменский канал) is a transportation canal that connects lake Saimaa with the Gulf of Finland near Vyborg, Russia. The canal was built from 1845 to 1856 and opened on 7 September 1856 (Old Style: 26 August 1856). It was overhauled and widened in 1963–1968. A system of inland waterways and canals in the 120 interconnected lakes of the south central and south east part of Finland (Finnish Lakeland) are reached through the canal. The network of deep channels in Lake Saimaa with at least a draught of covers The deep channels extend all the way to Kuopio in Central Finland.
Топография
Канал Финляндиядағы Лаурицала, Лаппеенранта маңынан басталып, Ресейдегі Выборг қаласында аяқталады. Ол Саймаа көлін және Выборг шығанағын байланыстырады. Жол бойында Финляндия-Ресей шекарасындағы Нуиджама көлі және Ресейдегі үш кішкентай көлмен қосылады.
Тарих
1856 жылы ашылған канал Лаппеенранта мен Випури (қазір Ресейдің құрамында) қалаларының арасында салынды. Бұл қалалар сол кезде Ресей империясының құрамындағы Финляндияның дербес Ұлы Герцогтығында орналасқан еді. 1940 жылғы Мәскеу бейбіт шарты бойынша Финляндия Карелия тасмуығы мен Выборгты Кеңес Одағына өткізді; каналдың бақылауы бөлініп, кеме жолы тоқтатылды. 1963 жылы Финляндия каналдың және Малый Высоцкий аралының (Равансаари) 50 жылға жалға алу құқығын алды. Финляндия 1968 жылы ашылған тереңдетілген каналды салды. Осы жалға алу мерзімінде жылдық жалдау төлемі бір рет ғана өсті. 2010 жылы Финляндия 2013 жылдан бастап Ресейден екінші 50 жылдық жалға алу келісімін алды. Малый Высоцкий жаңа келісімге кірген жоқ. 2008 жылғы келіссөздерде жылдық жалдау мөлшері 10 жыл сайын қайта қаралып, белгілі бір сомаға өсірілді. Жаңа келісім 2012 жылдың 17 ақпанында күшіне енді. Теңіз қағидаларына және канал қызметкерлерін жұмысқа алуға қатысты регламенттер Финляндияның құзырына жатады; қалған барлық жағдайларда Ресей заңдары қолданылады. Халықаралық шекараларда паспорттар міндетті, бірақ канал арқылы ғана өту үшін Ресей визасы қажет емес.