Кіріспе
Люси Давидович (Шилдкрет; 16 маусым 1915 – 5 желтоқсан 1990) – американдық тарихшы және жазушы. Ол қазіргі заманғы еврей тарихы, әсіресе Холокост тарихы туралы кітаптар жазған.
Lucy Dawidowicz ( Schildkret; June 16, 1915 – December 5, 1990) was an American historian and writer. She wrote books about modern Jewish history, in particular, about the Holocaust.
Өмір
Давидович Нью-Йорк қаласында Люси Шилдкрет ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы Макс пен Дора (қыздығы Офнаем) Шилдкрет, Польшадан келген еврей иммигранттары, дінге қызығушылық танытпаған, секулярлық көзқарастағы адамдар еді. Давидович 1938 жылға дейін синагогға бірде-бір дұғаға қатыспаған. Давидовичтің алғашқы қызығушылығы поэзия мен әдебиетке болды. Ол 1932-1936 жылдары Хантер колледжінде оқып, ағылшын тілінен B.A. дәрежесін алды. Одан кейін Колумбия университетінде магистрлік деңгейде оқуын жалғастырды, бірақ Еуропадағы оқиғаларға байланысты алаңдауы себепті оқуын тоқтатты. Оның ұстазы, тарихшы Джейкоб Шатцкидің ынталандыруымен Давидович тарих, әсіресе еврей тарихына ден қоюға шешім қабылдады. Давидович идиш тілін үйренуге бел буды, ал Шатцкидің кеңесімен 1938 жылы Польшаның Вильно қаласына (қазіргі Вильнюс, Литва) Идиш ғылыми институтына (идиш тіліндегі аббревиатурасы YIVO) жұмыс істеу үшін көшті. Шатцкидің көмегімен ол онда ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді.
Холокостты зерттеу және тарихнама
Давидовичтің басты қызығушылығы Холокост пен еврей тарихы болды. Шығар шаруасы бар сионист Давидович Палестинаға берілген мандат жоспарланғандай орындалса, Холокосттан бұрын еврей мемлекеті – Израиль құрылғанда, “алты миллион адамның қасіретті тарихы басқаша аяқталуы мүмкін еді” деп сенді. Давидович Холокостың пайда болуына қатысты интенционалистік көзқарас ұстанды. Оның пікірінше, 1918 жылғы 11 қарашада Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бастап Гитлер өзінің басты жоспарларын жасады, содан бері жасаған барлық әрекеттері осы мақсатына жетуге бағытталды және ол 1924 жылы жазған «Менің күресімде» «өзінің жою бағдарламасын ашық жариялады». Давидович ревизионист тарихшыларды, өз пікірінше, дұрыс емес және/немесе нацистерге жақын тұрғандар деп сынады, сондай-ақ нацистік кезеңде Еуропа еврейлерін жоюға тырысқан Германияның ықпалын азайтуға тырысқан неміс тарихшыларын да сынға алды. Давидович үшін нацизм – толыққанды зұлымдықтың мәні еді, ол нацистік қозғалысты «қоғамға босатылған шайтан, корпоративтік бейнедегі Қабыл» деп жазды. Сыртқы саясат мәселелерінде ол А.Дж.П. Тейлордың «Екінші дүниежүзілік соғыстың бастауы» кітабымен күрт келіспеді. Ол американдық неонацист тарихшы Дэвид Хогганның «Германияға соғыс таңылды» кітабын, сондай-ақ Дэвид Ирвингтің «Гитлер соғысы» атты ревизионисттік кітабын, онда Гитлер Холокост туралы білмегендігі айтылған, одан да қатты айыптады. Оның пікірінше, Холокостың пайда болуына қатысты функционалистік көзқарас ұстанған тарихшылар тарихи шындыққа деген жауапкершіліктерін ұмытқан.
Арно Майермен даулар
Давидович 1988 жылы жарық көрген Арно Джей Майердің "Неге аспан қараңғылыққа батпады?" атты кітабындағы Холокост туралы айтқандарына қатысты жетекші сыншы болды. Ол Майердің Холокостты түсіндіру үшін антисемитизмді екінші орынға ысырып, антикоммунизмді басымдыққа қойғанын айтты. Давидович өзінің "Неге аспан қараңғылыққа батпады?" атты рецензиясын 1989 жылғы қазан айындағы Commentary журналында "Холокосттың бұрмалануы" деп атады. Давидович Майерге қарсы, тарихи деректер Гитлердің соғысты 1941 жылдың желтоқсанында жоғалтқанына сенбегенін көрсетеді және Майердің теориясы уақытқа сай емес екенін дәлелдеді. Давидович, Einsatzgruppen 1941 жылдың маусымында Барбаросса операциясы басталғалы еврейлерді жаппай қырғынға ұшыратқанын, ал Майердің еврейлер Германияның Кеңес Одағын жеңе алмауының салдарынан ғана құрбан болды деген пікірі, оның ойынша, бекер сөз екенін айтты. Давидович Майерді Аушвицте көптеген еврейлер газ камерасында емес, аурудан өлгенін айтқаны үшін және Холокосттан аман қалғандардың куәліктерін тарихи деректер ретінде сенімсіз деп жазғандықтан Холокостты жоққа шығаруға қолдау көрсеткені үшін сынады. Давидович Майердің Артур Буц пен Пол Рассиньердің еңбектерін библиографиясына қосу мақсатына күмән келтірді. Давидович "Неге аспан қараңғылыққа батпады?" атты рецензиясын аяқтағанда Майерді неміс расизмін ақтауға, нацистік диктатураны дұрыстауға, совет еврейлерін совет диктатурасынан жақсы жағдайда көрсетуге және Холокосты идеологиялық шешім емес, ақылға қонымды саяси мақсаттардың нәтижесі ретінде бейнелеуге айыптады, оның пікірінше, бұл шешім фанатикалық антисемитизммен тудырылған.
Басқа
Ол британдық тарихшы Норман Дэвисті, "Құдайдың ойын алаңы: Польша тарихы" еңбегінің авторын, "өзі жазған тарих кітаптарынан поляк антисемитизмін жоюдағы шеберлігі" үшін және кейбір жазбаларын "антисемиттік ұсақ-түйектермен" толтырғаны үшін сынады. Стенфорд университетінің зейнеткер профессор Рональд Хилтон: "Дэвис антисемит емес, оның әділдігі халықаралық тұрғыда мойындалған" деді. Ол сондай-ақ: "Адамдар мұндай нәрсе туралы айтудан қорқады" деп қосты. Дэвис антисемит екенін "қатты" жоққа шығарды. Осы кезеңде Давидович философ Эрнст Нольтенің еңбектерін сынап, оны Холокостты ақтауға тырысқан деп айыптады. "Жүдейлерге қарсы соғыс 1933-1945" (1975) еңбегінде ол антисемитизмнің христиандық ішіндегі ұзақ тарихы бар екенін жазды. Оның пікірінше, Мартин Лютерден Адольф Гитлерге дейінгі "антисемиттік тамыр" сызығын "салу оңай" болды. Ол Гитлер мен Лютердің екеуі де еврейлер мекендейтін "шайтандық әлемге" құмар болғанын және Лютердің еврейлерге қарсы жазбалары мен қазіргі антисемитизм арасындағы ұқсастықтардың кездейсоқ емес екенін, олардың еврейлерге деген жеккөрудің ортақ тарихынан туындағанын жазды.
Давидовичтің сын-пікірлері
Рауль Хилберг Давидовичтің "Жүдейлерге қарсы соғыс" еңбегі үшін сынап, оның "көбінесе екіншілік дереккөздерге негізделгенін және жаңа деп аталатын ештеңе ұсынбайтынын" айтты. Содан кейін Давидовичтің еврейлердің қарсылық көрсетуі мен қарсыластарын бейнелеуіне қатысты, ол "аш-жақсылықтан және үмітсіздіктен сақтаған геттодағы сорпа қайнатқандар мен басқаларын да қамтыды" деді. Хилберг "мұндай сөздер еврей оқырмандарына сәл де болса көңіл көтеріп, тереңге үңілгісі келмейтіндерге оңай түсінікті болар" деп санайды. Одан кейін ол Давидович өз жұмысында сілтеме ретінде пайдаланбаған осы тақырыптар бойынша 20-дан астам маңызды авторларды тізімдейді. Хилберг Давидович туралы айта келе: "Әрине, Давидовичті тарихшылар тым қадір тұтпады" деді.
Давидович кітаптары
Оның кітаптарына "Еврейлерге қарсы соғыс 1933–1945", оның ең көп сатылған 1975 жылғы Холокост тарихы және "Холокост және тарихшылар" – Холокост тарихын зерттеу кіреді. Оның еврей тарихымен байланысты эсселер жинағы "Еврей тарихының маңызы неде?" деген атпен 1992 жылы, оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Давидович Холокост кезінде жойылғанға дейін Шығыс Еуропадағы еврей өркениетін құжаттау үшін "Алтын дәстүр: Шығыс Еуропадағы еврей өмірі мен ой-пікірі" еңбегін жазды. "Тең құқықта: Америкадағы еврейлер, 1881–1981" еңбегінде Давидович Америка Құрама Штаттарындағы еврейлер туралы айта келіп, оның американдық азаматтығына деген құрметін білдірді, бұл оны Холокост құрбаны болмай құтқарды.