Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дэвид Линдсей (1876–1945) – шотланд жазушысы, ең әйгілі туындысы – «Арктурға саяхат» (1920) философиялық ғылыми-фантастикалық романы.
English writer (1876–1945)
David Lindsay (3 March 1876 – 16 July 1945) was a Scottish author best remembered for the philosophical science fiction novel A Voyage to Arcturus (1920).
Өмірбаян
Линдсей Лондонда орта тапқа жататын шотландтық кальвинист отбасында дүниеге келді және ішінара Джедбургте өсті, онда оның әулеттік тарихы болды. Ол Левишемдегі Колф мектебінде білім алып, университетке стипендия ұтып алды, бірақ қаржылық себептерге байланысты бизнеспен айналысып, Лондонның Ллойдс компаниясында сақтандыру кызметкері болды. Ол табысқа жетті, бірақ оның мансабы 40 жасында басталған Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметімен тоқтап қалды. Алдымен ол Гренадерлік гвардияға, содан кейін Корольдік армия жалақы корпусына қосылды, онда капрал шеніне көтерілді. Соғыстан кейін Линдсей және оның жас әйелі Жаклин Сильвер Корнуоллдағы Ньюквейге жақын Порт қаласына көшіп, 1919 жылдан 1929 жылға дейін онда тұрды. Ол сол жерде кәсіби жазушы болды. Оның "Арктурға саяхат" романы 1920 жылы жарық көрді, бірақ сәттілікке жете алмады, алты жүзнен кем дана сатылды. Бұл туынды шотланд фантастикасының өкілдерімен байланысты, мысалы, Джордж Макдональд, оның еңбектерін Линдсей жақсы білген, ал Дж. Р. Р. Толкин кітапты "күшпен" оқығанын айтты және оны философия, дін және мораль туралы туынды деп сипаттады. Линдсей келесі жұмысы "Көңіл көшірген әйел" (1922) романымен коммерциялық сәттілікке қол жеткізуге тырысты, бірақ ол "Саяхаттан" аздап ғана жақсы сатылды. 1932 жылы "Шайтанның торы" атты еңбегін жариялағаннан кейін, ол өзінің туындыларын жариялауда қиындықтарға тап болды және көп уақытын соңғы жұмысы "Эддар" (The Witch) романына арнады, ол оның өмірінде жарық көрген жоқ. Әйелімен бірге Линдсей Брайтон қаласында пансионат ашты, бірақ олар табысқа жете алмады және олардың некесі күрделі жағдайға түсті. Екінші дүниежүзілік соғыста Брайтонға түскен алғашқы бомба үйді зақымдады, ал Линдсей сол кезде ваннада болды және соққыдан ешқашан қалпына келмеді. Оның тісіндегі абсцестен туындаған инфекциядан қайтыс болуы бомбамен байланысты емес; Даррелл Швайцер оны Линдсейдің "тозған тістерінің жауына айналуына" рұқсат бергенімен байланыстырды.
Lindsay was born into a middle class Scottish Calvinist family in London, and was brought up partly in Jedburgh, where he had family background. He was educated at Colfe's School, Lewisham, and won a scholarship to university, but for financial reasons went into business, becoming an insurance clerk at Lloyd's of London. He was successful, but his career was interrupted by service in the First World War, starting at the age of 40. He first joined the Grenadier Guards, then the Royal Army Pay Corps, in which he was promoted to Corporal. After the war Lindsay and his young wife, Jacqueline Silver, moved to Porth near Newquay in Cornwall, and lived there from 1919 to 1929. He became a full time writer there. His novel A Voyage to Arcturus was published in 1920, but it was not a success, selling fewer than six hundred copies. The work shows links with Scottish fantasists such as George MacDonald, whose work Lindsay was familiar with, J. R. R. Tolkien said that he had read the book "with avidity", and characterised it as a work of philosophy, religion and morality. Lindsay attempted to write a more commercial novel with his next work The Haunted Woman (1922), but this was barely more successful than Voyage. After publishing Devil's Tor in 1932 he found it increasingly difficult to get his work issued and spent much of his time on his last work, The Witch, which was not published in his lifetime. With his wife, Lindsay opened a boarding house in Brighton, but they did not prosper and their marriage came under considerable strain. The house was damaged by the first bomb to fall on Brighton in the Second World War, and Lindsay, who was in his bath at the time, never recovered from the shock. His death from an infection resulting from an abscess in his tooth was unrelated to the bomb; Darrell Schweitzer attributed it to Lindsay allowing "rotting teeth to develop into cancer of the jaw".
Жұмыс
"Арктурға саяхат" 20 ғасырдың маңызды "жер асты" романы ретінде танымал. Линдсейдің романшы ретіндегі айрықша ерекшелігінің сыры оның метафизикалық көзқарастарында жатыр. Гностиктер сияқты, ол "нағыз" әлемді иллюзия деп қарастырған, оны түсіну үшін одан бас тарту қажет. "Кербез әйел" романындағы екі басты кейіпкер уақыттың белгілі бір сәттерінде ғана болатын бөлмені табады; олар бірге болғанда, жақсырақ көріп, өздерін шыншыл түрде жеткізе алады. "Көктемгі алма" романындағы атаудың жемісі – Адам мен Хауа жеген алманың түрі, ал Линдсейдің оның әсерін сипаттауы – романдағы керемет, лирикалық эпизод, ал романның өзі қарапайым мәселелермен айналысады. Линдсейдің "нағыз шындыққа" қатысты қатал көзқарасы скандинавия мифологиясының ықпалында болған сияқты. Ұзақ жылдар бойы баспадан шықпағаннан кейін Линдсейдің шығармалары кеңінен қолжетімді болды. 1971 жылы Уильям Дж. Холлоуэй "Арктурға саяхат" романы бойынша 35 мм-лік көркем фильм түсірді. Бұл фильм Ұлттық өнер қорының грантымен қаржыландырылған алғашқы фильм болды және жақында қайта жарық көрді. Гарольд Блум да Линдсейдің өмірі мен мансабына қызығушылық танытты, тіпті "Люциферге қашқындау" атты роман жариялады, оны ол Блумдық қателік, "Арктурға саяхат" романына құрмет көрсету және терең қайта қарау деп есептеді. Алайда Блум өзінің кеш жазылған имитациясы Линдсейдің ұлы түпнұсқасынан әлсіз екенін мойындады. Колин Уилсон да Дэвид Линдсейге қызығушылық танытты. Ол "Кербез адам: Линдсей – романшы және мистик" атты эссе жазды, ол алғаш рет "Дэвид Линдсейдің таңғажайып генийі" (1970) кітабында, сондай-ақ "Көктемгі алма", "Құпиялы әйел" және "Сфинкс" романдарына жазылған алғы сөздерде жарияланды.
A Voyage to Arcturus has been described as the major "underground" novel of the 20th century. The secret of Lindsay's apparent originality as a novelist lies in his metaphysical assumptions. Like the gnostics he seems to have viewed the "real" world as an illusion, which must be rejected in order to perceive genuine "truth". In The Haunted Woman, the two main characters discover a room which seems to exist only some of the time; while they are there together, they can see more clearly and express themselves honestly. In The Violet Apple, the fruit of the title is of the species eaten by Adam and Eve, and Lindsay's description of its effects is a startling, lyrical episode in a novel which is otherwise concerned with rather ordinary matters. Lindsay's austere vision of "true reality" seems to have been influenced by Norse mythology. After being out of print for many decades, Lindsay's work has become increasingly available. In 1971, A Voyage to Arcturus was produced as a 35mm feature film by William J. Holloway. It was the first film to be funded by a National Endowment for the Arts grant and has recently been re released. Harold Bloom was also interested in Lindsay's life and career, going so far as to publish a novel, The Flight to Lucifer, which he thought of as a Bloomian misprision, an homage and deep revision of A Voyage to Arcturus. Bloom, however, conceded that his late comer imitation is overwhelmed by Lindsay's great original. Colin Wilson was also interested in David Lindsay. He wrote an essay, "The Haunted Man: Lindsay as Novelist and Mystic" that first appeared in the book The Strange Genius of David Lindsay (1970), as well as prefaces to The Violet Apple, The Witch and Sphinx.