Кіріспе

Жазушылардың халықаралық қауымдастығы

PEN International (2010 жылға дейін International PEN деп белгілі болған) – 1921 жылы Лондонда құрылған, дүние жүзіндегі жазушылардың қауымдастығы. Оның мақсаты – барлық елдердегі жазушылар арасында достық пен зияткерлік ынтымақтастықты дамыту. Қауымдастықтың 100-ден астам елде дербес Халықаралық PEN орталықтары бар. Басқа мақсаттары: әдебиеттің өзара түсіністік пен әлемдік мәдениетті дамытудағы рөлін күшейту, сөз бостандығы үшін күресу және өз пікірлері үшін мазақталуға, түрмеге отыруға және тіпті қаза табуға ұшыраған жазушылардың мүддесін қорғау.

Құрылымы мен мәртебесі

Халықаралық ПЕН ұйымының штаб-пәтері Лондонда орналасқан. Ол әлемнің 100-ден астам еліндегі тәуелсіз ПЕН орталықтарынан құралған, олардың әрқайсысы жазушылар, журналистер, аудармашылар, тарихшылар және әдебиеттің кез келген саласында белсенді қызмет ететін басқа да мамандарға ашық. Бұл ЮНЕСКО-мен ресми консультациялық қатынаста және Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесімен арнайы консультациялық мәртебесі бар үкіметтік емес ұйым.

Түрмедегі жазушылар комитеті

PEN International Writers in Prison Committee әлем бойынша қуғынға ұшыраған жазушылардың мүддесін қорғайды. 1960 жылы жазушыларды түрмеге қамау арқылы наразылық білдірушілердің даусын басуға жасалған күшейе түскен әрекеттерге жауап ретінде құрылған Жазушылар түрмедегі комитеті, жыл сайын 900-ге жуық жазушының түрмеге қамалуы, азапталуы, қорқытылуы, шабуылға ұшырауы, жоғалып кетуі және бейбіт түрде өз кәсібін атқаруы үшін өлтірілуі жағдайларын қадағалайды. Ол әлемдегі жазушыларға қарсы сөз бостандығын бұзу фактілерін құрастырған, жарты жылдық Іс тізімін жариялайды. Комитет сондай-ақ, PEN International мүшелерінің осы шабуылдарды тоқтатуға және бүкіл әлемде сөз бостандығын басуға бағытталған науқандарын үйлестіреді. PEN International Writers in Prison Committee – Халықаралық сөз бостандығы алмасуының (IFEX) негізін қалаушы мүшесі, бұл әлемдегі цензураны бақылайтын және сөз бостандығы құқығын пайдалануы үшін қуғынға ұшыраған журналистерді, жазушыларды, интернет қолданушыларды және басқаларды қорғайтын 90 үкіметтік емес ұйымның жаһандық желісі. Ол сондай-ақ IFEX-тің Тунис мониторинг тобының (TMG) мүшесі, бұл топ 2005 жылдан бастап Тунис үкіметін адам құқықтары жағдайына қатысты жақсартуға лоббилеу жұмыстарын жүргізген, жиырма бір сөз бостандығы ұйымының коалициясы. Араб көктемі оқиғалары Тунис үкіметінің құлауына әкелгеннен бері, TMG елде сөз бостандығы мен адам құқықтарының конституциялық кепілдіктерін қамтамасыз ету үшін жұмыс істеп келеді. Салил Трипати осы комитеттің төрағасы.

PEN-пен байланысты сыйлықтар

PEN-нің әртүрлі ұйымдары кең ауқымды әдеби сыйлықтарды тарту етеді.

Ескерткіштер

Австралияның астанасы Канберрадағы ПЕН Халықаралық қауымдастығының ескерткіші Бёрли Гриффин көлінің жанындағы ағаштар тобынан тұрады. Онда: "Жаулыққа қарсы үнсіздік танытқандардың бойындағы рух өлді" деген жазу бар. Ескерткіш 1997 жылдың 17 қарашасында ресми түрде ашылды. Ағылшын ПЕН қауымдастығының 90 жылдығына арнап, Антони Гормли салған, "Куәгер" деп аталатын, құйма темірден жасалған мүсін Лондондағы Британ кітапханасының алдында орналасқан. Ол бос орындықты бейнелейді және 30 жыл бойы Ағылшын ПЕН қауымдастығы әлемдегі түрмеде отырған жазушыларды көрсететін символға негізделген. Ол 2011 жылдың 13 желтоқсанында ашылды.