Кіріспе

Алжирлік жазушы

Ахлам Мостеганеми (أحلام مستغانمي; 13 сәуірде 1953 жылы Тунис қаласында туған) – алжирлік ақын және жазушы. Ол араб тілінде өлең мен көркем әдебиет жазған алғашқы алжирлік әйел. Ол төрт роман және алты антология жариялаған, ал ең танымал туындысы – 1993 жылы жарық көрген «Ет естелігі» романы. 2007 және 2008 жылдары «Арабия Бизнесі» журналы оны сәйкесінше 96-шы және 58-ші орынға, ең ықпалды арабтар тізімінде қойған.

Ерте өмір және білім

Мостеганемидің отбасы бастапқыда Алжирдің шығысындағы Константин қаласынан шыққан. Оның әкесі, алжирлік ұлтшыл, 1945 жылғы Сетиф көтерілісінен кейін тұтқындалды, онда оның екі бауыры қаза тапты. 1947 жылы босатылғаннан кейін отбасы Тунис, Тунис қаласына көшті, осы жерде 1953 жылы Мостеганеми дүниеге келді. Оның әкесі Алжирдің тәуелсіздігі үшін белсенділік танытып, қолдау көрсетуін жалғастырды. Алжир 1962 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Ахмет Бен Белла үкіметінде маңызды лауазымдарға ие болды. 1965 жылы Бумедиен төңкерісі Бен Белланы биліктен ығыстырды, ал оның әкесі психикалық күйзеліске ұшырап, Алжирдегі ауруханаға жатқызылды. Оның психикалық күресі және Алжирдегі саяси жағдай оны ренжітіп, шатастырып, көңілін тоқтатты. Әкесінің жоқтығында Мостеганеми, үлкен бала ретінде, радио жүргізушісі болып жұмыс істеп отбасын асырады. Он жеті жасында ол "Хаммассат" (Шыбырлау) атты поэзиялық күнделікті бағдарламасымен Алжирде танымал болды. 1973 жылы ол "Ала Марфа әл Айям" (Күннің тынысы) атты өлеңдер жинағын араб тілінде жариялаған алғашқы әйел болды. 1976 жылы "Ал Кітаба фи Ләхдат Оурай" (Жылаңаш сәттегі жазу) атты еңбегі жарық көрді. Мостеганеми француз билігінің бір ғасырдан астам уақыт бойы тыйым салғаннан кейін араб тілінде оқып, жаза алатын Алжирдегі алғашқы буынға жатты. Мостеганеми Алжир университетінен әдебиет мамандығы бойынша бірінші дәрежелі диплом алды. Әйелдер құқығын қорғау қозғалысына қатысқаннан кейін, оған сол университеттегі магистратураға түсуге рұқсат берілмеді, директорлар кеңесі оның сөз бостандығы басқа студенттерге кері әсер ететінін мәлімдеді. Сонымен қатар, ол Алжир жазушылар одағынан қалыптасқан саяси бағытқа бағынбағаны үшін шығарылды. Бұл оның франкофондық және араб әдебиеттеріндегі әйелдер бейнесі туралы пікірлеріне байланысты болды.

Антологиялар

Ала Марфа әл Айям (Күндердің портында) SNED баспасы, Алжир, 1973 жыл. Ал Кітаба фи Лахдат Орай (Жылаңаш сәтте жазу) Дар Аль Адаб баспасы, Бейрут, 1976 жыл. Алжир, әйелдер және жазу (Алжир, әйелдер және жазулар) l'Harmattan баспасы, Париж, 1985 жыл. Akadib Samaka (Балықтың жалғандығы) l'ENAG баспасы, Алжир, 1993 жыл. Нессиан.com (Ұмыту өнері) Дар Аль Адаб баспасы, Бейрут, 2009 жыл. Шахиян ка фирақ (Айрылысу армандарындай тәтті) Hachette Antoine/Naufal, 2018 жыл.

Марапаттар мен құрметтер

2016 жылы Парижде ЮНЕСКО директоры Ирина Бокова оны бейбітшілік досы деп таныды.