Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік теңіз флотының адмиралы (1748–1810)
ағылшын табиғатты зерттеуші, хирург және дәрігер
Royal Navy admiral (1748–1810)
the English naturalist, surgeon and physician
Алғашқы жылдар
Коллингвуд Ньюкасл-апон-Тайнда дүниеге келген. Оның алғашқы білімі Ньюкаслдағы Корольдік грамматикалық мектепте алынған. 12 жасында ол өзінің туысы капитан Ричард Братхвейттің (немесе Брейтвейттің) басқаруымен алтыншы рангтағы кемеде ерікті болып теңізге шықты, ол оның теңіз білімін жетілдіруге көмектесті. Братхвейтпен бірнеше жыл қызметтенгеннен кейін және Портсмутте капитан Роберт Роддам басқаратын күзетші кемеде қызметтенгеннен кейін, Коллингвуд 1774 жылы адмирал Сэмюэл Грейвспен бірге Бостонға келді. 1775 жылғы маусымда Банкер-Хилл шайқасында британдық теңіз бригадасында шайқасты және кейін 17 маусымда лейтенант қызметіне тағайындалды. 1777 жылы Коллингвуд Хорацио Нельсонмен танысты, олар екеуі де фрегатта қызмет етті. Екі жыл өткен соң, Коллингвуд 1779 жылғы 20 маусымда Нельсонның орнын бригтің командирі ретінде алды, ал 1780 жылғы 22 наурызда ол тағы да Нельсонның орнын басты, бұл жолы шағын фрегаттың капитаны болды. Нельсон Сан-Хуан өзені, Никарагуа көлі және Леон көлі арқылы Атлант мұхитынан Тынық мұхитына дейін Орталық Американы кесіп өтуге бағытталған сәтсіз экспедицияның жетекшісі болды. Нельсон аурудан әлсіреп, үлкен кемеге көтерілуге дейін емделуі керек болды, ал Коллингвуд оның орнына Хинчинбрукке командалық жасады және экспедицияның қалған бөлігін Ямайкаға қайтарды.
Collingwood was born in Newcastle upon Tyne. His early education was at the Royal Grammar School, Newcastle. At the age of 12, he went to sea as a volunteer on board the sixth rate under the command of his cousin Captain Richard Brathwaite (or Braithwaite), who took charge of his nautical education. After several years of service under Brathwaite and a short period attached to , a guardship at Portsmouth commanded by Captain Robert Roddam, Collingwood sailed to Boston in 1774 with Admiral Samuel Graves on board , where he fought in the British naval brigade at the Battle of Bunker Hill in June 1775, and was afterwards commissioned as a lieutenant on 17 June. In 1777, Collingwood met Horatio Nelson when both served on the frigate Two years later, Collingwood succeeded Nelson as commander of the brig on 20 June 1779, and on 22 March 1780 he again succeeded Nelson, this time as post captain of , a small frigate. Nelson had been the leader of a failed expedition to cross Central America from the Atlantic Ocean to the Pacific Ocean by navigating boats along the San Juan River, Lake Nicaragua and Lake Leon. Nelson was debilitated by disease and had to recover before being promoted to a larger vessel, and Collingwood succeeded him in command of Hinchinbrook and brought the remainder of the expedition back to Jamaica.
Бас қолбасшылық
1781 жылы дауылдан кемесі апатқа ұшыраған тағы бір шағын фрегатқа қолбасшылық еткеннен кейін Коллингвуд 64 зеңбірекке ие желілік кемеге ауыстырылды, ал 1783 жылы ол Батыс Үндістанға тағайындалды. 1784 жылы ол Нельсонмен Антигуада болды, онда екеуі де қол жеткізе алмайтын американдық Мэри Мутрейге ғашық болды. Олар Нельсонмен бір-бірінің суреттерін салды, ал Коллингвуд суретті сақтап қалды. Коллингвуд 1786 жылдың соңына дейін Батыс Үндістанда қалды, бұл жолы Нельсонмен және оның бауыры, командир Уилфред Коллингвудпен бірге американдық кемелердің Батыс Үндістанмен сауда жасауына кедергі келтірді. 1786 жылы Коллингвуд Англияға оралды, онда 1793 жылға дейін, Батыс Үндістанға жасаған сапарынан басқа, қалды. 1791 жылдың 16 маусымында Коллингвуд Ньюкасл саудагері және саясаткер Джон Эразм Блэкеттің қызы Сара Блэкетке үйленді. "Коллингвуд" кемесінің капитаны ретінде ол "Маусымның бірінші күні" мерекесіне қатысты. 1797 жылы HMS Excellent кемесімен ол Сент-Винсент мүйісіндегі шайқаста жеңіске жетті, шайқастағы өзінің әрекеттері үшін флотта жақсы беделге ие болды. Кадисті блокададан кейін ол бірнеше аптаға Портсмутқа жөндеуге оралды. 1799 жылдың басында Коллингвуд контр-адмирал шеніне көтерілді (ақпанның 14-і, 1799; қызыл, 1 қаңтар 1801) және өзінің туын көтеріп, Канал флотына қосылды, содан кейін Франция мен Испанияның негізгі теңіз күштері жиналған Жерорта теңізіне аттанды. Коллингвуд Амендегі бейбітшілік оған Англияға оралуға мүмкіндік бергенге дейін жауды блокадалауда белсенді жұмыс істеді. 1803 жылдың көктемінде Франциямен соғыс жаңадан басталғанда, ол үйінен кетіп, ешқашан қайтып оралмады. Бірінші кезекте ол Брест маңында француз флотын блокадалады. 1804 жылы ол вице-адмирал болып тағайындалды (сәуірдің 23-і, 1804; қарашаның 9-ы, 1805). Шамамен екі жыл Брест маңында Наполеонның Ұлыбританияға жоспарланған шабуылын күтіп өтті. Француз флоты Тулоннан шыққанда, адмирал Коллингвуд эскадрильяға қолбасшылық етуге тағайындалды, оған оларды қууға бұйрық берілді. Франция мен Испанияның біріккен флоттары Батыс Үндістанға барғаннан кейін Кадиске оралды. Жолда олар Кадис маңында Коллингвудтың шағын эскадрильясымен кездесті. Ол өзімен бірнеше ғана кеме болды, бірақ 16 желілік кемемен қуудан жалтарып, олардан қашуға тырысты. Жаудың күшінің жартысы портына кірмей тұрып, ол блокаданы қайта жаңартты, эскадрильясының шағын мөлшерін жасыру үшін жалған сигналдарды пайдаланды. Ұзақ өтпей Нельсон оған қосылды, ол біріктірілген флотты ірі шайқасқа тартуды үміттенеді.
After commanding another small frigate, , in which he was shipwrecked by a hurricane in 1781, Collingwood was transferred to the 64 gun ship of the line , and in 1783 he was appointed to and posted to the West Indies. In 1784 he and Nelson were in Antigua where they both fell for the unobtainable American born Mary Moutray. He and Nelson sketched each other and Collingwood kept the sketch. Collingwood remained in the West Indies until the end of 1786, again, together with Nelson and this time his brother, Commander Wilfred Collingwood, preventing American ships from trading with the West Indies. In 1786, Collingwood returned to England, where, with the exception of a voyage to the West Indies, he remained until 1793. In that year, he was appointed captain of , the flagship of Rear Admiral George Bowyer in the Channel Fleet. On 16 June 1791, Collingwood married Sarah Blackett, daughter of the Newcastle merchant and politician John Erasmus Blackett. As captain of , Collingwood was present at the Glorious First of June. On board HMS Excellent he participated in the victory of the Battle of Cape St Vincent in 1797, establishing a good reputation in the fleet for his conduct during the battle. After blockading Cadiz, he returned for a few weeks to Portsmouth to repair. At the beginning of 1799 Collingwood was raised to the rank of rear admiral (of the White 14 February 1799; of the Red 1 January 1801) and, hoisting his flag in , joined the Channel Fleet and sailed to the Mediterranean where the principal naval forces of France and Spain were assembled. Collingwood continued to be actively employed in blockading the enemy until the Peace of Amiens allowed him to return to England. With the resumption of hostilities with France in the spring of 1803 he left home, never to return. First he blockaded the French fleet off Brest. In 1804 he was promoted to vice admiral (of the Blue 23 April 1804; of the Red 9 November 1805). Nearly two years were spent off Brest in anticipation for Napoleon's planned invasion of the United Kingdom. When the French fleet sailed from Toulon, Admiral Collingwood was appointed to command a squadron, with orders to pursue them. The combined fleets of France and Spain, after sailing to the West Indies, returned to Cadiz. On their way they encountered Collingwood's small squadron off Cadiz. He had only three ships with him; but he succeeded in avoiding their pursuit, although chased by 16 ships of the line. Before half of the enemy's force had entered the harbour he resumed the blockade, using false signals to disguise the small size of his squadron. He was soon joined by Nelson who hoped to lure the combined fleet into a major engagement.
Трафалгар шайқасы
1805 жылдың қазан айында біріккен флот Кадистен аттанды. Трафальгар шайқасы дереу басталды. Француз адмиралы Вильнев флотын жарты ай пішіндес құрды. Британдық флот екі жеке тізімде, бірі HMS Victory кемесімен Нельсон басқарып, екіншісі «Royal Sovereign» кемесімен Коллингвуд басқарып, жылдамдықпен шабуылға шықты. «Royal Sovereign» кемесінің корпусына жаңа мыс қабат жағылғандықтан, ол ескі, тозған мыстың үйкелісінсіз тезірек болды. Флоттың қалған бөлігінен айтарлықтай алға шығып, ол бірінші болып шайқасқа қатысты. «Көріңіз», деді Нельсон, жаудың тізіміне енген «Royal Sovereign» кемесін көрсетіп, «Осы асыл Коллингвудтың кемесін қалай шайқасқа салғанын көріңіз!» Бәлкім, сол сәтте Коллингвуд, ұлы қолбасшысының байқауына жауап ретінде, капитанына: «Нельсон осы жерде болу үшін не берер еді?» деді. «Royal Sovereign» испан адмиралының кемесіне жақындап, «Санта-Анаға» зымырандарын осыншалықты жылдам және дәл атып, испандық кеме басқа британдық кеме оқ атпастан бұрын батып кетуге айналды. «Санта-Анаға» бірнеше кемелер көмекке келді және «Royal Sovereign» кемесін барлық жағынан қоршады; соңғысы ауыр зақымданғаннан кейін британдық эскадрильясының қалған бөлігі келгеннен кейін құтылды, бірақ маневр жасай алмады. Бірден кейін «Санта-Ана» туын түсірді. Нельсонның қазасынан кейін Коллингвуд бас қолбасшы лауазымын иеленді және туын HMS Euryalus фрегатына ауыстырды. Ауыр дауыл жақындап келе жатқанын білген Нельсон флоттың шайқастан кейін бекінуін қалаған, бірақ Коллингвуд осындай бұйрық беруден бас тартты: көптеген британдық кемелер мен олжалар бекіне алмайтындай зақымдалған, ал Коллингвуд зақымдалған кемелерді сүйреп әкеуге күшін жұмсады. Келесі дауылда көптеген олжалар тасты жағалауға шағылысты, ал қалғандары оларды қайтадан басып алуды болдырмау үшін жойылды, бірақ британдық кемелер жоғалған жоқ. 1805 жылдың 9 қарашасында Коллингвуд Нортумберленд графтығындағы Калдбёрн және Хетпул бароны Коллингвуд ретінде жұртына көтерілді. Ол Парламенттің екі палатасының алғысын алды және жылына 2000 фунт стерлинг зейнетақы алды. Трафальгардың барлық капитан және адмиралдарымен бірге ол теңіз алтын медалін алды, бұл оның үшіншісі, «Мамырдың бірінші күні» және «Сент-Винсент мүйісі» үшін алғандарынан кейін. Францияға қарсы соғыстарда үш алтын медальға ие болу құрметі Нельсон мен сэр Эдвард Берриге ғана тиесілі. Теңізде болмағанда ол Ньюкасл-апон-Тайннан солтүстікке қарай 15 миль жерде орналасқан Морпет қаласындағы Коллингвуд үйінде және қазір Солтүстік Шилдстің батыс жаққа орналасқан Чиртон залында тұрды. Ол: «Мен қайтадан бақытты болам деп ойласам, ойларым мені Морпетке қайтарады», - деген сөздерімен танымал.
The combined fleet sailed from Cadiz in October 1805. The Battle of Trafalgar immediately followed. Villeneuve, the French admiral, drew up his fleet in the form of a crescent. The British fleet bore down in two separate lines, the one led by Nelson in HMS Victory, and the other by Collingwood in Royal Sovereign was the swifter sailer, mainly because its hull had been given a new layer of copper which lacked the friction of old, well used copper and thus was much faster. Having drawn considerably ahead of the rest of the fleet, she was the first engaged. "See", said Nelson, pointing to Royal Sovereign as she penetrated the centre of the enemy's line, "see how that noble fellow Collingwood carries his ship into action!" Probably it was at the same moment that Collingwood, as if in response to the observation of his great commander, remarked to his captain, "What would Nelson give to be here?" Royal Sovereign closed with the Spanish admiral's ship and fired her broadsides with such rapidity and precision at Santa Ana that the Spanish ship was on the verge of sinking almost before another British ship had fired a gun. Several other vessels came to Santa Anas assistance and hemmed in Royal Sovereign on all sides; the latter, after being severely damaged, was relieved by the arrival of the rest of the British squadron, but was left unable to manoeuvre. Not long afterwards Santa Ana struck her colours. On the death of Nelson, Collingwood assumed his position as commander in chief, transferring his flag to the frigate HMS Euryalus. Knowing that a severe storm was in the offing, Nelson had intended that the fleet should anchor after the battle, but Collingwood chose not to issue such an order: many of the British ships and prizes were so damaged that they were unable to anchor, and Collingwood concentrated efforts on taking damaged vessels in tow. In the ensuing gale, many of the prizes were wrecked on the rocky shore and others were destroyed to prevent their recapture, though no British ship was lost. On 9 November 1805, Collingwood was raised to the peerage as Baron Collingwood, of Caldburne and Hethpool in the County of Northumberland. He also received the thanks of both Houses of Parliament and was awarded a pension of £2000 per annum. Together with all Trafalgar captains and admirals, he also received a Naval Gold Medal, his third, after those for the Glorious First of June and Cape St Vincent. Only Nelson and Sir Edward Berry share the distinction of three gold medals for service during the wars against France. When not at sea he resided at Collingwood House in the town of Morpeth which lies some 15 miles north of Newcastle upon Tyne and Chirton Hall in Chirton, now a western suburb of North Shields. He is known to have remarked, "whenever I think how I am to be happy again, my thoughts carry me back to Morpeth."
Кейінгі мансап
Трафальгардан бастап оның өліміне дейін ешқандай ірі теңіз шайқасы болған жоқ. Бірнеше шағын француз флоты блокаданы бұзуға тырысты, және Трафальгардан кейін екі ай өткен соң біреуі Кариб теңізіне әскер түсірді, бірақ көпшілігі іздестіріліп, шайқаста талқандалды. Коллингвуд Жерорта теңізіндегі маңызды саяси және дипломатиялық келісімдермен айналысты, онда ол тәжірибелілік пен салмақтылық танытты. Ол флот басшылығынан босатылып, үйіне қайтуға рұқсат сұрады, бірақ үкімет Коллингвудтың тәжірибесі мен шеберлігі бар адмиралдың қалуын қажет етті, себебі Франция мен олардың одақтастарының әлі де күшті қауіп төндіруі мүмкін екенін ескеріп, ел оның қызметінен айырыла алмайтын еді. 1809 жылы оның денсаулығы күрт нашарлап, ол Адмиралтействодан қайтадан үйіне оралуға рұқсат беруді сұрауға мәжбүр болды, бұл сұранысы ақыры қабылданды. Коллингвуд 1810 жылдың 7 наурызында Англияға жолға шыққанда Порт-Махон жанында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ол Нельсонның қасында Сент-Пол соборының мазарда жерленді.
From Trafalgar until his death, no great naval action was fought. Although several small French fleets would attempt to run the blockade and one successfully landed troops in the Caribbean two months after Trafalgar, the majority were hunted down and overwhelmed in battle. Collingwood was occupied in important political and diplomatic transactions in the Mediterranean, in which he displayed tact and judgement. He requested to be relieved of his command of the fleet so that he might return home, however the government urgently required an admiral with the experience and skill of Collingwood to remain, on the grounds that his country could not dispense with his services in the face of the still potent threat that the French and their allies could pose. His health began to decline alarmingly in 1809 and he was forced to again request the Admiralty to allow him to return home, which was finally granted. Collingwood died as a result of cancer on board , off Port Mahon as he sailed for England, on 7 March 1810. He was laid to rest beside Nelson in the crypt of St Paul's Cathedral.
Бағалау
Коллингвудтың теңіз офицері ретіндегі еңбегі көп жағынан жоғары деңгейде болды. Оның саяси шешімдері ерекше болды және оған жалпы саясат, ережелер, тіпті сауда мәселелері бойынша кеңес сұрады. Ол адамдарды әскерге алуға және жазалауға қарсы болды және оның мейірімділігі мен жомарттығы соншалық, қарапайым теңізшілер оны «әке» деп атады. Нельсон мен Коллингвуд өмірінің басында танысқаннан бастап Нельсонның Трафальгарда қаза болғанға дейін тығыз достық қарым-қатынаста болды, және олар екеуі де Сент-Пол соборында жерленген. Коллингвуд еркек баласы болмай қайтыс болғандықтан, оның барондық атағы оның өлімімен бірге жойылды. Тэккерей Коллингвудтан артық ізгі христиандық рыцарь жоқ деп есептеді. Дадли Поуп өзінің «Нельсонның теңіз флотындағы өмірі» атты кітабының үшінші тарауында Коллингвудтың бір қырын айтады: Кейін адмирал болған және Нельсонның Трафальгардағы екінші қолбасшысы капитан Катберт Коллингвудтың үйі Нортумберлендтегі Морпетте орналасқан. Ол әрқашан қалтасында жұмақтың жаңғақтарымен жүретін, және ол жүргенде, егер жақсы орын тапса, топыраққа жаңғақты басып, жаңғақ ағашын өсіретін. Ол отырғызған кейбір емен ағаштары бір жарым ғасырдан кейін де өсіп келеді, ядролық су асты кемелері теңізді күзеткен кезде, кемелер салу үшін кесілуге дайын, өйткені Коллингвудтың мақсаты – әскери-теңіз күштері елдің қауіпсіздігіне байланысты жауынгерлік кемелер салу үшін емен ағаштарынан ешқашан мұқтаж болмайтынына көз жеткізу болды. Коллингвуд әйеліне жазған хатында, оның денесі салтанатты жерлеу рәсімінен гөрі Ұлыбританияның теңіз қорғанысына қосылғанын қалағанын жазды.
Collingwood's merits as a naval officer were in many respects of the first order. His political judgement was remarkable and he was consulted on questions of general policy, of regulation, and even of trade. He was opposed to impressment and to flogging and was considered so kind and generous that he was called "father" by the common sailors. Nelson and Collingwood enjoyed a close friendship, from their first acquaintance in early life until Nelson's death at Trafalgar; and they are both entombed in St Paul's Cathedral. As Collingwood died without male issue, his barony became extinct at his death. Thackeray held that there was no better example of a virtuous Christian Knight than Collingwood. Dudley Pope relates an aspect of Collingwood at the beginning of chapter three of his Life in Nelson's Navy: Captain Cuthbert Collingwood, later to become an admiral and Nelson's second in command at Trafalgar, had his home at Morpeth, in Northumberland, and when he was there on half pay or on leave he loved to walk over the hills with his dog Bounce. He always started off with a handful of acorns in his pockets, and as he walked he would press an acorn into the soil whenever he saw a good place for an oak tree to grow. Some of the oaks he planted are probably still growing more than a century and a half later ready to be cut to build ships of the line at a time when nuclear submarines are patrolling the seas, because Collingwood's purpose was to make sure that the Navy would never want for oaks to build the fighting ships upon which the country's safety depended. Collingwood once wrote to his wife that he'd rather his body be added to Britain's sea defences rather than given the pomp of a ceremonial burial.
Ескерткіштер
Корольдік теңіз күштерінің теңіз соғысы мектебі әскери іс, қару-жарақ инженериясы және байланыс салалары бойынша оқу орталығы ретінде ашылды. Оның құрметіне Канададағы Джорджиан шығанағындағы Онтарио штатының Коллингвуд қаласы, Австралияның Мельбурн қаласының маңындағы Коллингвуд елді мекені, Жаңа Зеландияның Коллингвуд қаласы және Коллингвуд арнасы (Ванкуверге жақын Хоу шығанағының кіреберісі, Британдық Колумбия) аталды. Оның құрметіне үлкен монумент, Коллингвуд монументі орнатылған, ол Тайнемоуттағы Тайн өзеніне қарайды. Оның II санаттағы мүсінін Джон Грэм Лау жасап, Джон Добсонның жобалаған пьедесталына орнатылған. Оның туып өскен «Royal Sovereign» флагмандық кемесінен алынған төрт зеңбірек, баспалдақтардың екі жағындағы қабырғаларда орналасқан. Корольдік теңіз бөлімінің (1914-1919) батальоны Коллингвудтың есімімен аталады. Ол Антверпен науқанында (1914 жылғы қазан) және Галлиполи шайқасында қатысты. Коллингвуд батальоны 1915 жылғы 4 маусымда Галлиполидегі Крития шайқасының үшінші кезеңінде көптеген жарақат алды және қайта құрылмады. Коллингвудтың бұрынғы мектебі – Ньюкаслдағы Корольдік грамматикалық мектептегі төрт үйдің бірі оның есімімен аталды. Чурчерс колледжінің бес үйінің бірі, сондай-ақ Корольдік аурухана мектебінің он бір үйінің бірі оның есімімен аталады. 2013 жылы Ньюкаслдағы Excelsior Academy мектебінің үш орта мектебінің бірі Коллингвудтың есімімен аталды. 2010 жылғы наурызда Коллингвудтың қайтыс болғанына 200 жыл толып, «Collingwood 2010» ұйымы Тайнсайдта, Морпетте және Менорка аралында бірқатар ірі шаралар ұйымдастырды. Коллингвудтың Махон қаласына жақын Эс Кастельдегі үйі қазір қонақ үй болып табылады және аралдағы өмірімен байланысты мұралық заттарды сақтайды. 1978 жылдан 1992 жылға дейін британдық теміржолының 50005 локомотиві Коллингвуд деп аталды. 2005 жылғы қарашада ағылшын, уэльс және шотланд локомотивтері Ньюкасл станциясында 90020 Коллингвуд деп аталды.
The Maritime Warfare School of the Royal Navy is commissioned as , home to training for warfare, weapon engineering and communications disciplines. The town of Collingwood, Ontario, on Georgian Bay in Canada, the suburb of Collingwood in the Australian city of Melbourne, the town of Collingwood, New Zealand and the Collingwood Channel (an entrance of Howe Sound near Vancouver, British Columbia), are named in his honour. A large monument, The Collingwood Monument, stands in his honour and overlooks the River Tyne at Tynemouth. His Grade II listed statue was sculpted by John Graham Lough and stands atop a pedestal designed by John Dobson. The four cannon on the walls flanking the steps at its base came from his flagship, Royal Sovereign. A battalion of the Royal Naval Division (1914 to 1919) was named after Collingwood. It took part in the Antwerp Campaign (October 1914) and at Gallipoli. The Collingwood Battalion received so many casualties at the 3rd battle of Krithia, Gallipoli, on 4 June 1915 that it never reformed. One of the four houses at Collingwood's old school the Royal Grammar School, Newcastle, is named after him. One of the five houses of British public school Churcher's College is named after him, as is one of the eleven houses at The Royal Hospital School. One of the three secondary Schools within Excelsior Academy in Newcastle was named after Collingwood in 2013. March 2010 saw the 200th anniversary of Collingwood's death and a number of major events were organised by 'Collingwood 2010' on Tyneside, in Morpeth and the island of Menorca. Collingwood's residence in Es Castell close to Mahon, Menorca is now a hotel and home to a collection of heirlooms relating to his time on the island. From 1978 until 1992, British Rail locomotive 50005 was named Collingwood. In November 2005, English, Welsh & Scottish named locomotive 90020 Collingwood at Newcastle station.