Австралиялық заң жүйесіндегі зиян келтіру құқығының ерекшеліктері
Tort law in Australia
Австралия заң жүйесі: Азаматтық талаптар (tort) туралы мағлұмат. Ерекшеліктері, жауапкершілік шарттары, өтемақы есептеуі қарастырылған. Заң реформалары мен сот шешімдері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралия заңдарының аспектілері
Aspect of Australian law
Австралиядағы зиянды құқық жүйесі, негізінен, басқа ортақ құқық елдерінің жүйелеріне ұқсас. Дегенмен, тәуелсіз құқықтық жүйе дамыған сайын, тәсілдерде кейбір айырмашылықтар туындады. Осы айырмашылықтардың арасында Австралияға тән ерекшеліктер бар: (1) қандай зиянды әрекеттер мойындалады, (2) жауапкершілікті белгілеу қадамдары және (3) залап ақысын есептеу. Бұл айырмашылықтар заңнамалық реформалардың, сондай-ақ ортақ құқық дамуының нәтижесінде пайда болды.
The system of tort law in Australia is broadly similar to that in other common law countries. However, some divergences in approach have occurred as its independent legal system has developed. Some of these differences include Australia specific nuances involving: (1) what torts are recognised, (2) the steps to establish liability, and (3) calculations for awards of damages. These differences have emerged due to both legislative reform, as well as common law developments.
Шолу
Австралияның алғашқы тарихында оның деликт құқығы көбінесе Ұлыбританияның прецеденттеріне сәйкес келді. Соңғы жылдары Австралияның құқықтық жүйесі Ұлыбритания және басқа да ортақ құқық елдерінен айырмашылықтарды көрсетті. Австралиялық деликт құқығының дамуына ең көп ықпал ететін орган – Австралияның Жоғарғы Соты. Жоғарғы Сот осы процесте салыстырмалы құқық мақсатында әлемнің басқа да жоғарғы соттарына жиі жүгінеді. Ол «осы елдің соттары басқа ірі ортақ құқық соттарының білімі мен логикалық ойлауынан көмек және нұсқау алуы сөзсіз және қажет» деді. Ұзақ жылдар бойы себеп-салдар байланысы, қамқорлық міндеті, залапты есептеу және тағы басқа салаларда Австралияда қолданылу тәсілдерінде айырмашылықтар пайда болды. Бұл айырмашылықтар ғалымдар тарапынан жазылған. Нақты айырмашылықтарға немқұрайлылық үшін қамқорлық міндетін анықтауға қолданылатын «маңызды ерекшеліктер» аясы және заңсыз әрекет жасау үшін қасақаналық элементтің болмауы жатады. Деликт құқығы Австралияның жалпыға ортақ ұлттық құқығымен анықталса, оның деликттік режимі де ұлттық біртүтас болып табылады. Липохар королеваға қарсы («Липохар») (1999) 200 CLR 485. Алайда, Австралия штаттарының парламенттері өз құзыреті шегінде заңдарды өзгертуге заң арқылы құқылы болғандықтан, практика жүзінде әр штаттың өзіндік ерекшеліктері бар. Штаттар арасында деликт құқығын біраз көлемде біріктіруге әрекеттер жасалған.
Throughout Australia's early history, its tort jurisprudence largely complied with UK precedent. In more recent years, its jurisprudence has diverged from the UK and other common law countries. Developments in Australian Tort law are most powerfully driven by the High Court of Australia. In doing so, the High court frequently refers to other apex courts around the world for comparative law purposes. It has said that it is 'inevitable and desirable that the courts of this country will continue to obtain assistance and guidance from the learning and reasoning of other great common law courts'. Over the years, differences of application have emerged in Australia's tests for causation, duty of care, calculation of damages, amongst other areas. These have been documented by academics. Specific differences include the 'salient features' framework used to determine a duty of care for negligence, and the lack of an intent element for the tort of trespass. To the extent tort law is defined by Australia's nationally uniform common law, its tort regime is also nationally unified. Lipohar v The Queen (‘Lipohar’) (1999) 200 CLR 485 However, due to the fact that Australian State parliaments are able to modify law within their own jurisdictions through statute; in practice each State has its own quirks. There have been attempts on occasion to unify tort law between the States to some extent.
Заңдық реформа
Парламенттер кейде қоғамдық алаңдаушылықты жою үшін деликт құқығын өзгерту қажет деп шешкен. Бұған тарихи мысал – 1897 жылғы жұмысшылардың өтемақы заңнамасы, ол индустрияландыру кезінде жұмысшыларға зиян келтіру қаупін қарастыруда ортақ құқықтың жеткіліксіздігіне жауап ретінде қабылданды. Деликттік жауапкершілікке әсер ететін басқа да маңызды реформаларға 1974 жылғы Сауда практикасы туралы заң және штаттардың Әділ сауда заңдары кіреді. 1980 жылдардың басынан бастап заңнамалық араласу автокөлік және өнеркәсіптік апаттарға қатысты сот процестерінің жоғары деңгейін төмендетуге бағытталды. Ұлыбританияда Тэтчершілдіктің күшеуімен бірге, Австралияның барлық штаттарында ортақ құқық бойынша деликттер маңызды өзгерістерге ұшырады. Тасмания, Виктория және Солтүстік территорияда жұмысшылар мен автокөлік апаттарының құрбандарына жылдам "кінәсіз" өтемақы қарастырылды.
Parliaments have occasionally decided it necessary to modify the law of torts to address public concerns. A prominent historical example of this is the 1897 Workmen's Compensation legislation, which was enacted in response a perceived failure of the common law to address risks of harm to workers during industrialisation. Other major reforms affecting tortious liability has included the Trade Practices Act 1974 and the state Fair Trading Acts. From the early 1980s legislative intervention attempted to reduce the high volume of litigation involving motor vehicle and industrial accidents. Parallel to the rise of Thatcherism in the United Kingdom, in all Australian states common law torts were significantly modified. Speedy "no fault" compensation was made available to workers and victims of motor vehicle accidents in Tasmania, Victoria and the Northern Territory.
HIH сақтандырудың құлдырауы, Ipp шолуы және одан әрі
2002 жылдан бері сақтандыру бағасы мен қолжетімділігіндегі дағдарысқа байланысты заңнамалық өзгерістер үдеді, бұл көбінесе немқұрайлылық заңына байланысты деп есептелді. Бұл мәселе саяси сипат алды, үкіметтің тікелей жауапкершілікке тартылуы және соңғы құтқарушы сақтандырушы ретіндегі рөлімен күшейді. Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты 2002 жылға дейін заңнамалық өзгерістерді бастаған еді. HIH Insurance компаниясының банкротқа ұшырауынан және осыған байланысты қоғамдық жауапкершілік және медициналық немқұрайлылық салаларындағы сақтандыру сыйлықақыларының өсуінен кейін NSW ұсыныстары бүкіл Австралия бойынша кеңінен қабылдалды.
Since 2002 there has been an acceleration of legislative change, driven by a perceived crisis in the price and availability of insurance, which was largely blamed on the law of negligence. The issue became charged politically, reinforced by the direct liability of government and its role as a re insurer of last resort. New South Wales, the most litigious state, had commenced legislative change prior to 2002. Following the collapse of HIH Insurance and the related escalation in insurance premiums in public liability and medical negligence, the NSW proposals were adopted more widely throughout Australia.
Жеке өмірге қол сұғушылық
Қазіргі уақытта Австралия заңдарында жеке өмірге қол сұғу үшін жеке құқық бұзушылық жоқ. 2001 жылғы ABC v Lenah Games Meats ісінде High Court болашақта мұндай құқық бұзушылықтың мойындалу мүмкіндігін ашық қалдырды. Сот сондай-ақ Виктория Парк Ресинг v Тейлор ісі Австралияда жеке өмірге қатысты заңның дамуына кедергі келтірмеді деп шешті. Тағы бір жағдай – Жоғарғы сот судьясы Гиллардтың Виктория штатындағы Giller v Procopets ісі, онда Сот заңның "Австралияда жеке өмірдің құпиялылығын бұзу туралы талапты мойындайтын деңгейге жетпегенін" айтты. Екі де іс соттан тыс келісіммен аяқталды және нәтижесінде жоғары инстанцияға шағымдану мүмкін болмады, сондықтан олар заңдық прецедент ретінде құндылығы жоқ. Австралияның Заң реформасы комиссиясы жеке өмірге қатысты ауыр қол сұғу жағдайында сотқа шағымдануға жеке құқық құруды ұсынды. Комиссия бұл талапты құқық бұзушылық деп сипаттау арқылы соттардың құқық бұзушылыққа қатысты қалыптасқан қағидаларын қолдануына мүмкіндік беретінін, соның нәтижесінде заңның сенімділігі мен дәйектілігіне үлес қосатынын мәлімдеді. 2006 жылдың мамыр айында High Court-тың көпшілігі өмірді өтеуге болатын зиян деп танудан бас тартып, "заңсыз өмір" концепциясын қабылдамады. Бұл дәрігердің (өздері мойындаған) салдарынан мүгедек болып туған балалар зиянды өтеуді талап ете алмайды дегенді білдіреді. Ата-аналар бала (мүгедек немесе мүгедек емес) абайсызда жасалған стерилизация процедурасының нәтижесі болған жағдайда "жаман туылған" балаға қатысты талаптарды көтеруге құқылы. Алайда, Азаматтық жауапкершілік туралы заң күшіне енгеннен бері, олар баланың Жаңа Оңтүстік Уэльсте тәрбиеленуіне кеткен шығындарды өтей алмайды.
There is currently no freestanding tort for the invasion of privacy in Australian law. In ABC v Lenah Games Meats in 2001, the High Court left open the possibility of the tort being recognised in future. The court has also held that Victoria Park Racing v Taylor did not inhibit the development of privacy law in Australia. Another was a decision of Justice Gillard of the Supreme Court of Victoria in Giller v Procopets, in which the Court held the law had 'not developed to the point where the law in Australia recognises an action for breach of privacy' Both cases were settled out of court and, as a result, did not proceed to appeal; and so have no value as legal precedent. The Australian Law Reform Commission has recommended the Commonwealth create a private right to sue for a serious invasion of privacy. The body has argued that by describing the action as a tort, courts will be encouraged to draw upon established principles of tort law (which it hopes would promote a measure of certainty and consistency to the law). In May 2006, the majority of the High Court rejected wrongful life, refusing to accept that life can be considered a compensable harm. This means that children who are born disabled as a result of a doctor's (admitted) negligence cannot claim damages. Parents are able to pursue 'wrongful birth' claims if the child (disabled or not) is the outcome of a negligently performed sterilisation procedure. However, since the Civil Liability Act, they cannot recover the costs of raising the child in New South Wales.
Сот ісі
Азаматтық талап-арыз заңдары әр түрлі магистраттардың, жергілікті, аудандық және округтік соттардың көп бөлігін, сондай-ақ әр штат пен аумақтың Жоғарғы соттарының маңызды уақытын алады. Бұған қоса, жұмыстағы жарақаттар және басқа да істерді қарастыратын көптеген мамандандырылған трибуналдар бар. Жол-көлік оқиғасының құрбандары басқа ешқандай топқа қарағанда талап арыз беруге және азаматтық талап-арыз бойынша өтемақы алуға әлдеқайда көп мүмкіндікке ие. Мұндай басымдық азаматтық талап-арыз заңдарына емес, Австралияның барлық штаттарында жауапкершілік сақтандыруы заңмен міндетті болуына байланысты.
Tort law occupies much of the time of the various Magistrates, Local, District and County Courts and a substantial proportion of the time of the Supreme Courts of each of the states and territories. In addition, there are numerous specialist tribunals dealing with workers' compensation and other cases. Road accident victims are far more likely to make claims and receive tort compensation than any other group This predominance is due not so much to the law of torts, but the fact that liability insurance is compulsory by statute in all Australian states.