Кіріспе

Англия каналы

Гранд-Джанкшн каналы – Англиядағы Нортгемптонширдегі Браунстоннан Брентфордтағы Темза өзеніне дейінгі, бірнеше тармақтары бар канал. Негізгі желі 1793 және 1805 жылдар аралығында Мидлендтен Лондонға қарайтын жолды жақсарту, Оксфорд маңындағы Темза өзенінің жоғарғы ағысын айналып өту арқылы сапарды қысқарту мақсатында салынды. 1927 жылы каналды Регент каналы компаниясы сатып алды және 1929 жылдың 1 қаңтарынан бастап Лондоннан Бирмингемге дейінгі Grand Union Main Line магистралінің оңтүстік бөлігін құрады. Қазіргі уақытта канал көңіл көтеру мақсатындағы кемелер үшін кеңінен қолданылады. Изамбард Кингдом Брунелдің соңғы маңызды жобасы – каналдағы Лондонның Үш көпірі. Құрылыс 1856 жылы басталды және 1859 жылы аяқталды. Үш көпірдің біріне-бірі үстіне орналасқан құрылымы Гранд-Джанкшн каналы, Грейт-Уэстерн және Брентфорд темір жолы, сондай-ақ Виндмилл-Лейн қадамдарының өтуіне мүмкіндік береді.

Қажеттілік

1790 жылға қарай Мидлендс аймағында кең арналар желісі құрылып, немесе салынып жатты. Дегенмен, Лондонға баратын жалғыз жол Оксфорд каналы арқылы Темза өзеніне, Оксфордта, содан кейін өзен бойымен астанаға дейін созылды. Өзен, әсіресе жоғарғы ағысы, қазіргі заманғы каналдармен салыстырғанда кеме жүруге қолайсыз жағдайда болды. Өзеннің шалшық бөлімдері мен судың жетіспеуі бөгеттерде кешігуге алып келді, сондай-ақ су қоры үшін диірмен иелерімен жиі даулар туды. 1791–92 жылдары Темзадағы Брентфордтан Оксфорд каналындағы Браунстонға дейінгі бағыттың екі зерттеуі жүргізілді, біріншісі Джеймс Барнс, екіншісі Уильям Джессоп жасады. Лондонға балама тікелей бағыттар бойынша да ұсыныстар болды, және Парламентке екі заң жобасы ұсынылды, бірақ 30 сәуірде 1793 жылы қабылданған Grand Junction Canal заң жобасы мақұлданды.

Құрылыс

Парламент актісі компанияға Брентфордта Сион паркіне іргелес Брент өзенінің шығыс саласы Темзаға құятын жерден бастап, Бранстон қаласындағы Оксфорд каналына дейінгі негізгі желі құрылысын қаржыландыру үшін 600 000 фунт стерлинг жинауға рұқсат берді. Сондай-ақ, ол Давентриге, Нортгемптондағы Нене өзеніне, Олд Стратфордтағы бұрынғы керуен жолына (қазіргі A5) және Уотфордқа салалар салуға бекітті: Давентри мен Уотфордқа арналған салалар салынбады. Уильям Джессоп құрылысты басқаруға тағайындалды, ол екі бастан дерлік бірден басталды. 1793 жылдың 3 маусымында инженер Джеймс Барнс күніне екі гинея (2 фунт 2 шиллинг) және жарты гинея (10 шиллинг 6 пенни) шығынмен тағайындалды. Солтүстік жағында Блисворт туннелін салу кезінде қиындықтар туындады: жылдам құмға тап болды және трассаны дұрыс белгілемеу қателіктеріне байланысты туннель айқын иілімге ие болды. Браунстон туннелі ашылғаннан кейін, желі 1796 жылдың маусымында Оксфорд каналынан Уидон Бекке дейін ашылды. Дегенмен, Блисворт туннелі 1796 жылдың қаңтарында құлап, проблемаларды туғыза берді. 1797 жылы Браунстоннан Блисвортқа дейінгі канал ашылды. Темзадан басталатын канал 1798 жылы Хемель-Хемпстед маңындағы Тью Ватерге, 1799 жылы Тринг шыңының солтүстік жағындағы Булборнға, ал келесі жылы Блисворт туннелінің оңтүстік жағындағы Сток Брюэрнеге жетті. Осылайша, Блисворт туннелін есептемегенде, негізгі желі 1800 жылы толық ашылды. Тауарлардың аралықты кесіп өтуіне мүмкіндік беру үшін 1800 жылы Блисворт төбесінде жол салынды, кейін комитет мүшесі Джозеф Уилкс ұсынғандай, Бенджамин Оутрам төбе арқылы трамвай салуға келісімшарт жасады. Джеймс Барнс туннельді жаңа трассада қайта салуды ұсынды. Роберт Уитворт пен Джон Ренни кеңес беру үшін шақырылды және бұл ұсынысты қолдады. Алайда, жаңа трассадағы құрылыс 1802 жылдың маусымына дейін басталмады және 1805 жылдың наурызына дейін аяқталмады. Бастапқыда, Ұлы Уз өзенін Вулвертоннан кесіп өту үшін арнаны уақытша түрде төмендету және көтеру үшін тоғыз шлюз қолданылды. 1799 жылы Уильям Джессоп өзенді кесіп өту және шлюздерді алмастыру үшін үш аркалы тас су құбыры мен жартарапты жобалады. 1808 жылы ол құлап, орнына уақытша ағаштан жасалған конструкция орнатылды. Темір су құбырын салуға шешім қабылданды, инженерлік жұмысты Бенджамин Беван жүзеге асырды. Жаңа су құбырының іргетасы 1809 жылдың 9 қыркүйегінде қаланды және ол 1811 жылдың 22 қаңтарында ашылды. Гранд Джункшн каналы Оксфорд және Темза арқылы Лондонға дейінгі қашықтықты 60 мильге (97 км) қысқартты және саяхатты сенімді етті. Нәтижесінде, канал өркендеді: 1810 жылы Лондон арқылы 343 560 тонна жүк тасымалданды, оның ішінде елордаға кіретін және қаладан шығатын тауарлар шамамен тең болды.

Бұтақтар

Гранд-Джанкшнның 1793 жылғы бастапқы заңы (33 Geo. 3. c. 80) Давентриге, Нортгемптондағы Нене өзеніне, Олд-Стратфордтағы (қазіргі Милтон-Кейнстің солтүстік-батысында) және Герцфордширдегі Уотфордқа дейінгі тармақтарды бекітті: Давентри мен Уотфордқа дейінгі тармақтар салынбады. Олд-Стратфордқа дейінгі тармақ салынғанға дейін өзгертілді (төменде қараңыз). Нортгемптонға қарайғы тармақ Лестершир және Нортгемптоншир Одағының Нортгемптонға жету және Гранд-Джанкшнмен қосылу жоспарлары сәтсіз аяқталғандықтан кешіктірілді. Нортгемптонмен байланыс Блисворт туннелінен ауыстырылған трамвай жолы арқылы жасалды, ал 1815 жылы Гейтоннан 5 миль (8 км) канал ашылды. Лестермен байланыс ақырында Гранд-Юнион каналының ашылуымен іске асырылды, ол Лестерширдегі Фокстоннан Нортон бұрылысындағы Гранд-Джанкшнға дейін тікелей бағыт ұстанды. 1794 жылғы заң (34 Geo. 3. c. 24) тағы үш тармаққа рұқсат берді: Айлсбери, Бэкингем және Вендовер. Вендоверден Трингтегі ең жоғары деңгейге дейінгі кеме жүзе алатын канал 1799 жылы ашылды, ал Бэкингем тармағы, Олд-Стратфордтағы басты жолға қосылу туралы бастапқы ұсыныстың кеңейтілген нұсқасы, 1801 жылы ашылды: екеуі де кейін пайдаланылмай қалды, бірақ Вендовер тармағы қазіргі кезде жаңарудан өтуде және оның бір бөлігі қайтадан кеме жүруге жарамды. Айлсбери тармағы Темзаға, содан кейін Уилтс және Беркс каналына және Кеннет пен Эйвон каналына өтетін басты маршрут болуы жоспарланған, бірақ 1815 жылы ашылған қалаға 6 миль (10 шақырым) тармақ ешқашан ұзартылмады. 1795 жылғы сәуірдегі заң (35 Geo. 3. c. 43) Хейз маңындағы Буллс-Бриджден Паддингтонға тармақ салуға рұқсат берді: ол 1801 жылы аяқталды және Паддингтондағы үлкен алабымен және бойындағы көптеген кемежайларымен маңызды сауда жолына айналды, тіпті Регент каналы ашылғаннан кейін де маңыздылығы арта түсті. Бұл тармақ Брент өзенінен су алу көзі ретінде де қызмет етті. 1795 жылғы маусымдағы заң (35 Geo. 3. c. 85) Сент-Олбансқа тармақ салуға рұқсат берді: ол салынбады. Соңғы құрылысқа алынып, ашылған 5 миль (8 км) тармақ Слауға дейінгі маршрут 1882 жылы пайдалануға берілді.

Парламент актілері

33 Гео. 3. c. 80, 30 сәуір 1793 жылы корольдік келісімді алды. Нортгемптон графтығындағы Бранстондағы Оксфорд каналынан кеме жүзуге жарамды канал жасау және ұстау туралы акт, Миддлсекс графтығындағы Брентфордта немесе оның жанында Темза өзеніне қосылу үшін; сондай-ақ аталған каналдан белгілі бір қосымша каналдар. 34 Гео. 3. c. 24, 1794 жылғы 28 наурызда корольдік келісімді алды. Букингем графтығындағы Букингем, Айлсбери және Вендовер қалаларынан белгілі бір кеме жүзуге жарамды каналдар жасау туралы акт, Парламенттің соңғы сессиясының актісімен рұқсат етілген Grand Junction Navigation-мен байланыс орнату және аталған актіні өзгерту үшін. 35 Гео. 3. c. 8, 5 наурыз 1795 жылы корольдік келісімді алды. Гранд-Джанкшн каналының компаниясына аталған каналдың белгілі бір бөлігінің бағытын өзгертуге, Гертфорд графтығында, оның кеме жүруін қауіпсіз және ыңғайлы ету үшін, және оның отыз үшінші жылы жасалған актіге басқа түзетулер мен өзгерістер енгізуге рұқсат беру туралы акт. 35 Гео. 3. c. 43, 28 сәуір 1795 жылы корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal-дан Норвуд ауданындағы, Миддлсекс графтығындағы, Паддингтонға дейін кеме жүруге жарамды канал жасау туралы акт. 35 Гео. 3. c. 85, 2 маусым 1795 жылы корольдік келісімді алды. Гертфорд графтығындағы Уотфорд қаласынан сол графтықтағы Сент-Албан қаласына дейін кеме жүруге жарамды канал жасау және кеңейту туралы акт. 36 Гео. 3. c. 25, 24 желтоқсан 1795 жылы корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal компаниясының иелеріне оны аяқтауды және аяқтауды қамтамасыз ету туралы акт, және бірнеше каналдар мен басқа да жұмыстар Парламент актілерінің күшімен олардың жасалуына және орындалуына рұқсат етілді. 38 Гео. 3. c. xxxiii, 26 мамыр 1798 жылы корольдік келісімді алды. Белби, Лондон епископы, Томас Вуд, эск., Сэр Джон Фредерик, баронет, және Артур Стэнхоуп, эск., Сэр Джон Морсхед, баронет, және Дам Элизабет оның әйелі, және Роберт Thistlethwaite, эск., және оның әйелі Селина, және Grand Junction Canal компаниясының иелері арасында жасалған белгілі бір келісімдерді растау және орындау туралы акт; және онда көрсетілген басқа мақсаттар үшін. 41 Гео. 3. (Ұлыбритания) c. lxxi, 1801 жылғы 20 маусымда корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal компаниясының иелеріне олардың борыштарын өтеуді тиімдірек қамтамасыз етуге және олардың орындауға тиіс жұмыстарының бәрін аяқтау үшін, оның отыз үшінші, отыз төртінші, отыз бесінші, отыз алтыншы және отыз сегізінші жылдары қабылданған бірнеше актілерін орындау үшін; және аталған актілердің өкілеттіктерін және ережелерін өзгерту және кеңейту туралы акт. 43 Гео. 3. c. viii, 24 наурыз 1803 жылы корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal компаниясының иелеріне, олардың отыз үшінші, отыз төртінші, отыз бесінші, отыз алтыншы, отыз сегізінші және қырық бірінші жылдары қабылданған бірнеше актілерді орындау үшін, оларды орындауға рұқсат етілген жұмыстарды аяқтау үшін қосымша ақша сомасын жинауға және аталған актілердің өкілеттіктерін және ережелерін өзгерту, өзгерту және кеңейтуге арналған акт. 45 Гео. 3. c. lxviii, 27 маусым 1805 жылы корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal жасау және ұстау үшін кейбір актілердің өкілеттіктерін өзгерту, түзету және кеңейту туралы акт. 52 Гео. 3. c. cxl, 1812 жылғы 9 маусымда корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal жасау және ұстау үшін қабылданған кейбір актілердің өкілеттіктерін түсіндіру, өзгерту және кеңейту туралы акт. 58 Гео. 3. c. xvi, 1818 жылғы 17 наурызда корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal компаниясына Гертфорд графтығындағы каналының бір бөлігінің бағытын өзгертуге мүмкіндік беру және аталған каналға қатысты бірнеше актілердің өкілеттіктерін өзгерту және кеңейту туралы акт. 59 Гео. 3. c. cxi, 1819 жылғы 22 маусымда корольдік келісімді алды. Регент каналы мен Гранд-Джанкшн су құрылыстарын жақсырақ қамтамасыз ету үшін су алмасуды жүзеге асыру үшін Гранд-Джанкшн каналына, Гранд-Джанкшн су құрылыстарына және Регент каналына қатысты оның қазіргі Ұлылығының кейбір актілерін өзгерту және түзету туралы акт. 42 және 43 Викт. c. clxxviii, 1879 жылғы 21 шілдеде корольдік келісімді алды. Grand Junction Canal компаниясына Слауға қосымша канал жасауға рұқсат беру туралы акт; және басқа мақсаттар үшін. 18 және 19 Гео. 5. c. xcviii, 1928 жылғы 3 тамызда корольдік келісімді алды. "Регент" каналы мен док компаниясына "Гранд-Джанкшн" каналының меншік иелері компаниясының каналды пайдалану жөніндегі кәсіпорнын беруді көздейтін акт, "Регент" каналы мен док компаниясына әр түрлі өкілеттіктер беру және басқа мақсаттар үшін.

Дамыту

Олардың заңдарына сәйкес Grand Junction Canal суды ауыз сумен қамтамасыз етуге рұқсат алған. Осыған орай, 1811 жылы Grand Junction Waterworks Company компаниясы құрылды, бастапқыда Colne өзенінен, Brent өзенінен және қазіргі Ruislip Lido деп аталатын Солтүстік-Батыс Миддлсекстегі су қоймасынан су алды. Бұл сулар қанағаттандырмай шықты, сондықтан компания су алу орындарын Темза өзеніне көшірді. Лондон мен Мидлендс арасындағы сауданың маңыздылығы осы каналға теміржол бәсекесі елдің басқа каналдарына қарағанда ертерек қауіп төндірді. Джон Ренни 1824 жылы Лондоннан Бирмингемге теміржол салу жобасы бойынша зерттеу жүргізді. Сондай-ақ, жаңа каналдар салу туралы да амбициялы ұсыныстар болды. 1827 жылы Стратфорд-на-Авон каналынан Браунстонға дейін жалғасатын Лондон және Бирмингем каналы құру туралы ұсыныс жасалды. 1832 жылы Уильям Кубитт Ворчестер Бар маңындағы Ворчестер және Бирмингем каналынан Солихалл арқылы Анстидегі Оксфорд каналына дейін Орталық Одақ каналын ұсынды, ал 1833 жылы Стратфордтан тікелей Регент каналына дейін жететін Лондон және Бирмингем каналы жобасы ұсынылды, бұл Гранд Джункшн каналын толығымен айналып өтуге мүмкіндік берер еді. Бұл, теміржол бәсекесімен бірге, Гранд Джункшн каналын жақсартуға итермеледі. Лондон мен Бирмингем теміржолы 1838 жылы аяқталды, ал Оксфорд каналын қоспағанда, Лондоннан Бирмингемге дейінгі бағыттағы каналдар теміржолмен бәсекелесу үшін тарифтерді төмендету үшін бірлесіп жұмыс істеді. Нәтижесінде, тасымалдау көлемі артты, бірақ кіріс айтарлықтай азайды. Тасымалдау көлемін арттыру үшін 1835 жылы Стоук Брюэрндегі шлюздер екі еселенді, ал Трингте су тапшылығын жеңілдету үшін жаңа, үлкен су қоймалары салынды. 1848 жылы Гранд Джункшн канал тасымалдау бизнесіне кірісіп, өз кемелерін тікелей теміржол бәсекесіне қарсы қойды. 1864 жылдан бастап бумен жүретін тар кемелер сатып алынды, олар Эруаш каналына дейін жетіп, буксирлік кемелермен жұмыс істеді. 1876 жылы тасымалдау тоқтатылды, себебі ол тиімді болған жоқ. 1871 жылы Браунстон және Блисворттағы туннельдер кептеліске айналды, сондықтан күтіп тұрған кемелер тізбегін сүйреу үшін бу бульдозерлері пайдаланылды. Ірі тасымалдаушылар Fellows Morton & Clayton-ның қолдауымен Гранд Джункшн 1894 жылы (ескі) Гранд Юнион каналын және Лестершир және Нортгемптоншир Одақ каналын сатып алып, Лондонға көбірек тасымалдау көлемін тарту үшін басқа каналдармен бірлесіп жұмыс істеді. Гранд Джункшн теміржолға тиесілі болған Кромфорд және Ноттингем каналдарының нашар жағдайы мен жоғары тарифтері тасымалдау көлемін төмендетіп отыр деп алаңдады. 1900 жылы Фокстон шлюздарында еңіс көтергіш құрылды, бұл Гранд Юнион каналында кең баржаларды пайдалануға және осылайша шығыс Мидлендстен Гранд Джункшн каналының басты желісіне көбірек тасымалдау көлемін әкелу жоспарының бір бөлігі болды. Уотфордтағы шлюздерді кеңейту де жоспарланған, бірақ іске асырылмады. 80 тонналық баржаларды тасымалдауға арналған каналдарды кеңейту жоспарының бір бөлігі ретінде басқа еңіс көтергіштерді салу да қарастырылды, бірақ олар салынбады. Теміржол көлігі көбейген сайын, каналдың жалғыз тиімді құралы – төмен тарифтер болды. Бұл көлемнің төмендеуін тежегенмен, ол кірістің айтарлықтай азаюымен болды, сондықтан басқа каналдармен бірігу туралы мәселе қарастырылды. Уорвиктан Бирмингемге дейінгі каналдың жағдайына қатысты алаңдаушылықтар күшейді, себебі Гранд Джункшн осы бағытқа тәуелді болды. 1925 жылы Уорвик каналының үш каналы және Регент каналымен талқылаулар басталды, ал 1926 жылы бірігу туралы келісімге қол жеткізілді. Регент каналы Гранд Джункшн каналын және Уорвиктің үш каналын сатып алды, ал 1929 жылдың 1 қаңтарынан бастап олар (жаңа) Гранд Юнион каналының құрамына кірді.