Өкпені жасанды түрде желдету және тасымалдау процесі
Artificial ventilation
Жалпы өкпе желдетуі – өмірді сақтауға көмектесетін, тыныс алуды қолмен жүзеге асыру технологиясы. Түрлері, тарихы және газ алмасу процессі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өмірді қолдау үшін көмекші тыныс алу
Assisted breathing to support life
Жасанды желдету немесе тыныс алу – бұл машинаның өкпелік желдету, сыртқы және ішкі тыныс алу арқылы денедегі газдар алмасу процесіне көмектесуі. Адам өздігінен тыныс ала алмағанда, тыныс алу аппараты деп аталатын машина өкпеге ауаны кіргізіп, шығарып, қолмен ауа береді. Желдету аппараты көмірқышқыл газының жиналуын болдырмайды, соның арқасында өкпе төмен қысымнан құлап кетпейді. Жасанды желдетуді қолданудың тарихы он жетінші ғасырға дейін жетеді. Денеде газдар алмасудың үш жолы бар: қолмен жасалатын әдістер, механикалық желдету және нейростимуляция. Мақалада қолданылатын негізгі терминдер. Өкпеге ауаны күшпен кіргізу және шығару процесі желдету деп аталады. Қан ағынымен оттегінің қабылдану процесі оксигенация деп аталады. Өкпенің серпімділігі – өкпенің жиырылу және кеңею қабілеті. Тыныс алу жолдары арқылы ауа ағынының тоқырауы – тыныс алу жолдарының қарсылығы. Газ алмасуға қатыспайтын желдетілген ауа мөлшері – өлі кеңістік желдетуі деп аталады.
Artificial ventilation or respiration is when a machine assists in a metabolic process to exchange gases in the body by pulmonary ventilation, external respiration, and internal respiration. A machine called ventilator provides the person air manually by moving air in and out of the lungs when an individual is unable to breathe on their own. The ventilator prevents the accumulation of carbon dioxide so that the lungs don't collapse due to the low pressure. The use of artificial ventilation can be traced back to the seventeenth century. There are three ways of exchanging gases in the body: manual methods, mechanical ventilation, and neurostimulation. Here are some key words used throughout the article. The process of forcing air into and out of the lungs is known as ventilation. The process by which oxygen is taken in by the bloodstream is called oxygenation. Lung compliance is the capacity of the lungs to contract and expand. The obstruction of airflow via the respiratory tract is known as airway resistance. The amount of ventilated air that is not involved in gas exchange is known as dead space ventilation.
Қолмен жүргізілетін әдістер
Өкпе желдетуі қолмен өкпені үрлеу арқылы жасалады, яғни құтқарушы науқастың өкпесіне үрлеу арқылы (ауызға ауызға жандандыру) немесе механикалық құрылғыны пайдалану арқылы. Ауызға ауызға жандандыру – жүрек-өкпе реанимациясының (ЖӨР) бір бөлігі болып табылады, сондықтан ол алғашқы медициналық көмек көрсету үшін өте маңызды дағды. Кейбір жағдайларда, ауызға ауызға жандандыру жеке-жеке де қолданылады, мысалы, суға батып кеткен жағдайларда және опиаттармен уланғанда. Қазіргі күні көптеген хаттамаларда ауызға ауызға жандандыруды жүргізу құқығы көбінесе медициналық қызметкерлерге ғана берілген, ал алғашқы көмек көрсетушілерге пациент тыныс алмайтын кез келген жағдайда толық ЖӨР жүргізу ұсынылады. Бұл үрлеу әдісі, науқастың кеудесін немесе қолын механикалық түрде қоздыруды қамтитын, мысалы, Сильвестр әдісі сияқты әдістерге қарағанда тиімдірек деп дәлелденген.
Pulmonary ventilation is done by manual insufflation of the lungs either by the rescuer blowing into the patient's lungs (mouth to mouth resuscitation), or by using a mechanical device. Mouth to mouth resuscitation is also part of cardiopulmonary resuscitation (CPR) making it an essential skill for first aid. In some situations, mouth to mouth is also performed separately, for instance in near drowning and opiate overdoses. The performance of mouth to mouth on its own is now limited in most protocols to health professionals, whereas lay first aiders are advised to undertake full CPR in any case where the patient is not breathing. This method of insufflation has been proved more effective than methods which involve mechanical manipulation of the patient's chest or arms, such as the Silvester method.
Механикалық желдету
Механикалық желдету – дем алуды механикалық түрде қолдау немесе алмастыру әдісі. Бұл, тіркелген медбике, дәрігер, дәрігердің көмекшісі, тыныс алу терапевті, фельдшер немесе басқа да тиісті адаммен бірге қалталы-клапанды масканы қысып, желдеткішті пайдалануды қамтиды. Егер механикалық желдету ауыз арқылы (мысалы, эндотрахеальды түтік) немесе тері арқылы (мысалы, трахеостомиялық түтік) енетін құралды қажет етсе, ол «инвазивті» деп аталады. Екі бөлімде механикалық желдетудің екі негізгі режимі бар: оң қысымды желдету, онда ауа (немесе басқа газ қоспасы) трахеяға соғылады, және теріс қысымды желдету, онда ауа, негізінен, өкпеге сорылады. Трахеялық интубация көбінесе қысқа мерзімді механикалық желдету үшін қолданылады. Бұл мұрын (назотрахеальды интубация) немесе ауыз (оротрахеальды интубация) арқылы түтікше енгізіліп, трахеяға жылжыту болып табылады. Көп жағдайда, ағып кету мен аспирациядан қорғау үшін үрлейтін манжеттері бар түтіктер қолданылады. Манжеті бар түтікшемен интубация аспирацияға қарсы ең жақсы қорғаныс береді деп саналады. Трахеялық түтіктердің кемшілігі – тудыратын ауырсыну мен жөтел. Сондықтан, егер пациент есінен танылмаса немесе анестезияланбаса, түтікке төзімділікті арттыру үшін көбінесе седативтік препараттар беріледі. Трахеялық интубацияның басқа кемшіліктері – мұрынша немесе ауыз қуысының шырышты қабығының зақымдануы және тартқаннан кейінгі стеноз. Шұғыл жағдайда денсаулық сақтау мамандары крикотиротомияны қолдана алады, онда крикотироид мембранасындағы хирургиялық тілік арқылы тыныс алу жолы енгізіледі. Бұл трахеостомияға ұқсас, бірақ крикотиротомия тек шұғыл жағдайлар үшін резервтеленген. Бұл әдетте тек жұтқыншақтың толық бітелуі немесе басқа құралдарды қолдануға мүмкіндік бермейтін ауыр максиллофациалды жарақат болған кезде қолданылады.
Mechanical ventilation is a method to mechanically assist or replace spontaneous breathing. This involves the use of ventilator assisted by a registered nurse, physician, physician assistant, respiratory therapist, paramedic, or other suitable person compressing a bag valve mask. Mechanical ventilation is termed "invasive" if it involves any instrument penetrating through the mouth (such as an endotracheal tube) or the skin (such as a tracheostomy tube). There are two main modes of mechanical ventilation within the two divisions: positive pressure ventilation, where air (or another gas mix) is pushed into the trachea, and negative pressure ventilation, where air is, in essence, sucked into the lungs. Tracheal intubation is often used for short term mechanical ventilation. It's when a tube is inserted through the nose (nasotracheal intubation) or mouth (orotracheal intubation) and advanced into the trachea. In most cases tubes with inflatable cuffs are used for protection against leakage and aspiration. Intubation with a cuffed tube is thought to provide the best protection against aspiration. Downside of tracheal tubes is the pain and coughing that follows. Therefore, unless a patient is unconscious or anesthetized, sedative drugs are usually given to provide tolerance of the tube. Other disadvantages of tracheal intubation include damage to the mucosal lining of the nasopharynx or oropharynx and subglottic stenosis. In an emergency a cricothyrotomy can be used by health care professionals, where an airway is inserted through a surgical opening in the cricothyroid membrane. This is similar to a tracheostomy but a cricothyrotomy is reserved for emergency access. This is usually only used when there is a complete blockage of the pharynx or there is massive maxillofacial injury, preventing other adjuncts being used.
Нейростимуляция
Диафрагманың ырғақты қозғалысы электр импульстерінің көмегімен туындайды. Диафрагмалық қадамдау – бұл омыртқа миының зақымдануынан механикалық желдеткіште отырған адамдардың тыныс алуға, сөйлеуге және жалпы өмір сапасын жақсарту үшін қолданатын әдіс. Диафрагмалық қадамдау арқылы механикалық желдеткішке тәуелділікті азайту мүмкін. Бұрын, бұл имплантацияланған қабылдағыш/электрод арқылы френикалық нервті электрмен ынталандыру арқылы жасалатын, бірақ қазір диафрагмаға тері арқылы енгізілген сымдарды бекітудің басқа жолы да бар.
A rhythmic pacing of the diaphragm is caused with the help of electrical impulses. Diaphragm pacing is a technique used by persons with spinal cord injuries who are on a mechanical ventilator to aid with breathing, speaking, and overall quality of life. It may be possible to reduce reliance on a mechanical ventilator with diaphragm pacing. Historically, this has been accomplished through the electrical stimulation of a phrenic nerve by an implanted receiver/electrode, though today an alternative option of attaching percutaneous wires to the diaphragm exists.