Бірден жасалатын жәрдем: Жұтқыншаққа тікелей түскен заттан құтылу үшін Heimlich қабылдауын қалай жасауға болады? Трахеядағы бөгде денені шығару жолдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші көмек көрсету процедурасы
First aid procedure
Асқазанды итермелеу, сондай-ақ Хаймлих маневрі деп аталатын бұл процедура, шетелдік заттармен жоғарғы тыныс жолдарының бітелуін (немесе тұншығуды) емдеу үшін қолданылатын бірінші көмек шарасы болып табылады. Американдық дәрігер Генри Хаймлих оны ашқандық үшін жиі аталады. Асқазанды итермелеуді орындау үшін құтқарушы тұншыққан адамның артына тұрып, қолдарын пайдаланып диафрагманың төменгі жағына қысым жасайды. Бұл өкпелерді қысып, трахеяға кірген затты сыртқа шығару үшін оған қысым түсіреді. Американдық Жүрек Қауымдастығы, Американдық Қызыл Крест және Еуропалық Реанимация Кеңесі сияқты қазіргі заманғы көптеген хаттамалар, тыныс жолдарының бітелуіне қатысты бірнеше кезеңді қарастырады, олар қысым деңгейін жоғарылатуға бағытталған. Көптеген хаттамалар құрбанды жөтелдіруге ынталандырады, одан кейін арқаға күшті соққылар жасалады, соңында ішкі немесе кеудеге итеру соңғы шара ретінде қолданылады. Кейбір нұсқаулар асқазанды итеру мен арқаға соққыларды кезектестіруді де ұсынады.
Abdominal thrusts, also known as the Heimlich maneuver or Heimlich manoeuvre, is a first aid procedure used to treat upper airway obstructions (or choking) by foreign objects. American doctor Henry Heimlich is often credited for its discovery. To perform abdominal thrusts, a rescuer stands behind a choking victim and using the hands to exert pressure on the bottom of the diaphragm. This compresses the lungs and exerts pressure on the object lodged in the trachea in an effort to expel it. Most modern protocols, including those of the American Heart Association, American Red Cross and the European Resuscitation Council, recommend several stages for airway obstructions, designed to apply an increasing level of pressure. Most protocols recommend encouraging the victim to cough, followed by hard back slaps, and finally abdominal thrusts or chest thrusts as a final resort. Some guidelines also recommend alternating between abdominal thrusts and back slaps.
Тарих
Тұншығудың алдын алу үшін ішкі қысымды қолдану әдісін танытқан хирург және медициналық зерттеуші Генри Хеймлих, артқы жақтан соққылардың жұтқыншаққа сыртқы заттарды түсіріп, өлімге себеп болатынын дәлелдегенін мәлімдеді. 1982 жылы Йель университетінде Day, DuBois және Crelin жүргізген зерттеу Американдық Жүрек Қауымдастығын (АЖҚ) тұншығумен күресу үшін артқы жақтан соққыларды ұсынуды тоқтатуға көндірді. Бұл зерттеудің бір бөлігі Хеймлихтің жеке қорымен қаржыландырылды. Майо клиникасының және Американдық Жүрек Қауымдастығының (АЖҚ) дәрігері Роджер Уайттың сөзіне сәйкес: «Мұнда ғылымның ешқандай дәлелі болған емес. Хеймлих өзінің шебер тактикасымен және қорқыту арқылы ғылымды үнемі жеңіп отырды, соның ішінде АЖҚ-дағы біз де оның ықпалына бағындық». 1985 жылдан 2005 жылға дейін ішкі қысымды қолдану Американдық Жүрек Қауымдастығы мен Америка Қызыл Крестінің жариялаған нұсқаулықтарында тұншығудың жалғыз ұсынылатын емделу жолы болды. 2006 жылы екі ұйым да бағытын түбегейлі өзгертіп, бұл әдістің қолданылуын «азайтышты». Жаңа нұсқаулықта есінен айырылмаған адамдарға алдымен артқы жақтан соққылар жасау ұсынылды. Егер бұл әдіс тыныс жолын ашпаса, құтқарушылар ішкі қысымды қолдануға көшуі керек. Есінен айырылған адамдарға жаңа нұсқаулықта кеудеге қысым жасау ұсынылды. Генри Хеймлих ішкі қысымды қолдануды суға бату және астма шабуылын емдеу үшін де қолдануды ұсынды. Қызыл Крест бұл мәлімдемелерге қарсы шықты. Хеймлих институты өз веб-сайтында суға батқан адамдарға алғашқы көмек ретінде Хеймлих әдісін қолдануды тоқтатты. Хеймлихтің ұлы Питер М. Хеймлих 1974 жылдың тамызында әкесінің жақын тұншығудан құтқару үшін ішкі қысымды қолдануды насихаттау мақсатымен бірқатар жалған деректерді жариялағанын мәлімдеді. 2005 жылы Американдық Жүрек Қауымдастығының суға батудан құтқару жөніндегі нұсқаулықтарында Хеймлихтің еңбектеріне сілтеме жасалмады және Хеймлих әдісін суға батудан құтқару үшін дәлелсіз және қауіпті деп ескертті, себебі ол құсуға және одан кейін тыныс жолына сұйық түсуіне әкелуі мүмкін. Хеймлихтің ұлы Питер М. Хеймлихтің айтуынша, «екі «құтқару» да жалған болды».
Thoracic surgeon and medical researcher Henry Heimlich, noted for promulgating abdominal thrusts, claimed that back slaps were proven to cause death by lodging foreign objects into the windpipe. A 1982 Yale study by Day, DuBois, and Crelin that persuaded the American Heart Association to stop recommending back blows for dealing with choking was partially funded by Heimlich's own foundation. According to Dr. Roger White of the Mayo Clinic and American Heart Association (AHA), "There was never any science here. Heimlich overpowered science all along the way with his slick tactics and intimidation, and everyone, including us at the AHA, caved in." From 1985 to 2005, abdominal thrusts were the only recommended treatment for choking in the published guidelines of the American Heart Association and the American Red Cross. In 2006, both organizations drastically changed course and "downgraded" the use of the technique. For conscious victims, the new guidelines recommended first applying back slaps. If this method fails to remove the airway obstruction, rescuers are to then apply abdominal thrusts. For unconscious victims, the new guidelines recommended chest thrusts. Henry Heimlich also promoted abdominal thrusts as a treatment for drowning and asthma attacks. The Red Cross now contests those claims. The Heimlich Institute has stopped advocating on their website for the Heimlich maneuver to be used as a first aid measure for drowning victims. Heimlich's son, Peter M. Heimlich, alleges that in August 1974 his father published the first of a series of fraudulent case reports in order to promote the use of abdominal thrusts for near drowning rescue. The 2005 drowning rescue guidelines of the American Heart Association did not include citations of Heimlich's work, and warned against the use of the Heimlich maneuver for drowning rescue as unproven and dangerous, due to its risk of vomiting leading to aspiration. According to Heimlich's son, Peter M. Heimlich, "both 'rescues' were bogus."
Сусынудың жалпы белгісі
Жұтынудан зардап шеккен адам әдетте сөйлей алмайды және көп дауыс шығара алмайды. Жұтынудың әмбебап белгісі – тыныс алуға шамасы келмейтін адамның үнсіз көрсеткісі болып саналады, ол көмекке келуі мүмкін адамдардың назарын аударуға тырысқанда екі қолын өзінің тамағына қоюдан тұрады.
A choking victim is usually unable to speak, and may not be able to make much sound. A universal sign of choking has been designated as a silent indication from a person who is unable to breathe, and consists of placing both hands on one's own throat while trying to attract the attention of others who might help.
Техника
Американың Қызыл Кресті мен Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) бірінші әрекет ретінде құтқарушының науқасты жөтел арқылы кедергіні шығаруға көмектесуі керектігін ескертеді. Екінші шара ретінде, құтқарушы науқасты алға еңкейтіп, арқасына бес рет шапалақ соғуы тиіс. Егер бұл әдістерге нәтиже болмаса, ғана ішкі қысым қолдану ұсынылады. Американың Қызыл Кресті, NHS, Еуропалық реанимация кеңесі және Мейо клиникасы бес рет арқаға соққы беру және бес рет ішкі қысымды қайталап жасауды ұсынады. Ішкі қысым жасау үшін құтқарушы тік тұрған науқастың артында тұрып, қолдарын пайдаланып, диафрагманың төменгі жағына күшті қысым жасайды. Мысалы, WebMD бір қолын жұдырықтап, екінші қолымен жұдырықты ұстап, науқастың кіндігінен жоғары қысым жасауды ұсынады. Бұл өкпелерді қысып, трахеяға кірген затқа қысым жасау арқылы оны шығаруға көмектеседі. Бұл қысым жасалмаған жөтелге ұқсас. Ірі денелі адамға көмектесу үшін күштірек қысым қажет болуы мүмкін. Мейо клиникасы да сол қол ұстау әдісін ұсынады, құтқарушы науқасты көтеріп тұрғандай етіп жоғары қарай итеру керек. Бұл әдіс көкірек сүйегінің төменгі жартысына қолданылады, бірақ соңғы нүктесіне (шифоидтық процесс, ол зақымдануы мүмкін) емес. Егер науқас тік тұра алмаса, Америка Ұлттық денсаулық институты науқасты жатқызып, оның денесіне отырып, көкірекке итеруді ұсынады. Есінен танылмаған науқастар бұл процедураны өздеріне-өздері, көмексіз орындай алады. Процедураның күшті болуына байланысты, дұрыс орындалған жағдайда да, ішкі қысым науқасқа жарақат келтіруі мүмкін. Іш көкшіл түске енуі жиі кездеседі, сонымен қатар шифоидтық процесс немесе қабырғалардың сынуы сияқты ауыр жарақаттар да болуы мүмкін. NHS ішкі қысымға ұшыраған науқастар оқиғадан кейін медициналық көмек алуын ұсынады.
Both the American Red Cross and UK National Health Service (NHS) advise that for a first attempt, a rescuer should encourage the patient to expel the obstruction by coughing. As a second measure, the rescuer should deliver five slaps to the back after bending the patient forward. Abdominal thrusts are recommended only if these methods fail. The American Red Cross, the NHS, the European Resuscitation Council and the Mayo Clinic recommend a repeating cycle of five back slaps and five abdominal thrusts. To perform abdominal thrusts, a rescuer stands behind an upright patient, using the hands to exert forceful pressure on the bottom of the diaphragm. As an example, WebMD recommends making a fist with one hand and grasping the fist with the other in order press with both just above the patient's navel. This compresses the lungs and exerts pressure on any object lodged in the trachea in an effort to expel it. The pressure amounts to an artificially induced cough. To assist a larger person, more force may be needed. The Mayo Clinic recommends the same placement of fist and hand, with upward thrusts as if the rescuer is attempting to lift the victim. These are applied on the lower half of the chest bone, but not in the very endpoint (the xiphoid process, which could be broken). For victims who are not in an upright position, The American National Institutes of Health recommends positioning the victim on the back, then straddling the torso and employing chest thrusts. It is possible for conscious choking victims to perform the procedure on themselves, without assistance. Because of the forceful nature of the procedure, even when performed correctly, abdominal thrusts can injure the victim. Bruising to the abdomen is highly likely and more serious injuries can occur, including fracture of the xiphoid process or ribs. The NHS recommends that victims subjected to abdominal thrusts should seek medical attention after the event.