Ұйқыда тыныс тоқтауы ауруы

Кіріспе

Ұйқы кезінде тыныс тоқтауын қамтитын ауру.

Ұйқы апноэсі келесілерге бөлінеді: ауа ағынының кедергісінен тыныс тоқтатылатын обструктивті ұйқы апноэсі (ОСА), тұрақты, еңселі тыныс тоқтатылатын орталық ұйқы апноэсі (CSA) немесе олардың комбинациясы. CSA кезінде тыныс алу жиілігін реттейтін негізгі неврологиялық жүйелер бұзылады және дем алу сигналын жібермейді, нәтижесінде адам бір немесе бірнеше тыныс алу циклын жіберіп алады. Тыныс тоқтау жеткілікті ұзақ болса, қандағы оттегінің мөлшері қалыпты деңгейден төмендеуі мүмкін (гипоксия), ал көмірқышқыл газының концентрациясы қалыпты деңгейден жоғарылайды (гиперкапния). Бұл гипоксия мен гиперкапния жағдайлары организмге қосымша әсер етеді, мысалы, Шейн-Стокс тынысы. Кейбір адамдар ұйқы апноэсімен ауыратынын білмейді. Жүйелік ауру ретінде ұйқы апноэсі көптеген салдарлармен байланысты, соның ішінде автомобиль апаттарының қаупінің артуы, гипертония, жүрек-қантамыр аурулары, миокард инфарктісі, инсульт, жүрек айрығы, инсулинге төзімділік, қатерлі ісіктердің көбеюі және нейродегенерация. Ұйқы апноэсімен байланысты созылмалы ауруларды жеке тұлғалар үшін анықтау үшін биомаркерлерді қолдану мүмкіндігі зерттелуде. Тыныс алу құралдарына CPAP аппараты кіреді. Дұрыс қолданғанда CPAP жағдайды жақсартады. Дәлелдер CPAP инсулинге сезімталдық, қан қысымы және ұйқышылдықты жақсартатынын көрсетеді. Дегенмен, ұзақ мерзімді сақтау мәселесі бар, өйткені көптеген адамдар құрылғыны дұрыс пайдаланбайды. 2017 жылы дамыған елдердегі потенциалды науқастардың тек 15% ғана CPAP аппаратын қолданды, ал дамушы елдерде бұл көрсеткіш 1% -дан да төмен болды. Емделмесе, ұйқы апноэсі жүрек тақырыбы, инсульт, диабет, жүрек жеткіліксіздігі, жүрек соғуының бұзылуы, семіздік және көлік оқиғаларының қаупін арттыруы мүмкін. Ұйқы апноэсі ерлерде әйелдерге қарағанда жиі кездеседі (шамамен 2:1 арақатынасы), сонымен қатар жас өсуімен және семіздікпен байланысты. Басқа да қауіп факторларына артық салмақ кіреді.

Sleep apnea may be categorized as obstructive sleep apnea (OSA), in which breathing is interrupted by a blockage of air flow, central sleep apnea (CSA), in which regular unconscious breath simply stops, or a combination of the two. In CSA, the basic neurological controls for breathing rate malfunction and fail to give the signal to inhale, causing the individual to miss one or more cycles of breathing. If the pause in breathing is long enough, the percentage of oxygen in the circulation can drop to a lower than normal level (hypoxaemia) and the concentration of carbon dioxide can build to a higher than normal level (hypercapnia). In turn, these conditions of hypoxia and hypercapnia will trigger additional effects on the body such as Cheyne Stokes Respiration. Some people with sleep apnea are unaware they have the condition. A systemic disorder, sleep apnea is associated with a wide array of effects, including increased risk of car accidents, hypertension, cardiovascular disease, myocardial infarction, stroke, atrial fibrillation, insulin resistance, higher incidence of cancer, and neurodegeneration. Further research is being conducted on the potential of using biomarkers to understand which chronic diseases are associated with sleep apnea on an individual basis. Breathing devices include the use of a CPAP machine. With proper use, CPAP improves outcomes. Evidence suggests that CPAP may improve sensitivity to insulin, blood pressure, and sleepiness. Long term compliance, however, is an issue with more than half of people not appropriately using the device. In 2017, only 15% of potential patients in developed countries used CPAP machines, while in developing countries well under 1% of potential patients used CPAP. Without treatment, sleep apnea may increase the risk of heart attack, stroke, diabetes, heart failure, irregular heartbeat, obesity, and motor vehicle collisions. Sleep apnea is somewhat more common in men than women, roughly a 2:1 ratio of men to women, and in general more people are likely to have it with older age and obesity. Other risk factors include being overweight,

Белгілері мен симптомдары

Ұйқыдағы апноэні анықтау әдетте пациенттерден ұрқу, ұйқы кезінде тыныстың тоқтауына куә болу және күндізгі шаршаңқылық сияқты жалпы белгілер туралы сұрауды қамтиды. Қазіргі таңда зерттеуді қажет ететін мәселе – пациенттердегі әртүрлі симптомдардың жиынтықтарына байланысты ұйқыдағы апноэнің түрлерін анықтау. Бұл салдарлар шешілмейтін жағдайға алып, депрессияға ұшыратуы мүмкін.

Жіктеу

Ұйқыдағы дем тоқтаудың үш түрі бар. ОСА жағдайлардың 84%-ын, ССА 0,9%-ын құрайды, ал 15%-ы аралас түрде болады.

Обструктивті ұйқыда апноэ

Жарияланған деректерді жүйелі түрде қарап шығу нәтижесінде, 2017 жылы АҚШ-тың алдын алу қызметтері жөніндегі жұмыс тобы ОСА-ны анықтауға арналған барлық потенциалдық құралдардың дәлдігі немесе клиникалық пайдалылығы туралы нақтылық жоқ деген қорытындыға келді және симптомсыз ересектерде ОСА-ны анықтаудың пайдасы мен зияны арақатынасын бағалау үшін жеткіліксіз деректер бар екенін ұсынды. ОСА синдромының диагнозы науқаста ұйқы кезінде жоғарғы тыныс жолдарының ішінара немесе толық құлауының қайталану эпизодтары байқалғанда қойылады, бұл сәйкесінше апнея немесе гипопнеяға әкеледі. Апнея мен гипопнеяны анықтау критерийлері әртүрлі болуы мүмкін. Американдық Ұйықтау Медицинасы Академиясы (AASM) апнеяны ауа ағынының ≥ 90% азайуы, кемінде 10 секундқа созылуы ретінде анықтайды. Гипопнея – ауа ағынының ≥ 30% азайуы, кемінде 10 секундқа созылуы және пульстік оттегі қанығуының ≥ 4% төмендеуімен немесе ауа ағынының ≥ 30% азайуы, кемінде 10 секундқа созылуы және пульстік оттегі қанығуының ≥ 3% төмендеуімен немесе оянумен байланысты. Жағдайдың ауырлығын анықтау үшін Апнея-Гипопнея Индексі (AHI) немесе Тыныс алу бұзылысы Индексі (RDI) қолданылады. AHI ұйқы сағатының әрбір сағатына шаққандағы апнея мен гипопнеяның орташа санын өлшейді, ал RDI осы өлшемге тыныс алу күшін байланысты оянуларды (RERAs) қосады. Осылайша, ОСА синдромы сағатына > 5 эпизодтан асып түсетін және күндізгі ұйқышылдық пен шаршауға себеп болатын AHI болғанда немесе белгілерге қарамастан RDI ≥ 15 болғанда диагноз қойылады. Американдық Ұйықтау Медицинасы Қауымдастығының мәліметінше, күндізгі ұйқышылдық оның әлеуметтік өмірге тигізетін әсеріне байланысты жеңіл, орташа және ауыр болып жіктеледі. Күндізгі ұйқышылдықты Эпворт Ұйқышылдық Шкаласы (ESS) арқылы бағалауға болады, бұл күндіз ұйықтауға немесе маңғыздануға бейімділік туралы жеке баяндама. ОСА-ны анықтау құралдарына STOP сауалнамасы, Берлин сауалнамасы және ОСА-ны анықтау үшін өте қуатты құрал ретінде сипатталған STOP BANG сауалнамасы кіреді.

In a systematic review of published evidence, the United States Preventive Services Task Force in 2017 concluded that there was uncertainty about the accuracy or clinical utility of all potential screening tools for OSA, and recommended that evidence is insufficient to assess the balance of benefits and harms of screening for OSA in asymptomatic adults. The diagnosis of OSA syndrome is made when the patient shows recurrent episodes of partial or complete collapse of the upper airway during sleep resulting in apneas or hypopneas, respectively. Criteria defining an apnea or a hypopnea vary. The American Academy of Sleep Medicine (AASM) defines an apnea as a reduction in airflow of ≥ 90% lasting at least 10 seconds. A hypopnea is defined as a reduction in airflow of ≥ 30% lasting at least 10 seconds and associated with a ≥ 4% decrease in pulse oxygenation, or as a ≥ 30% reduction in airflow lasting at least 10 seconds and associated either with a ≥ 3% decrease in pulse oxygenation or with an arousal. To define the severity of the condition, the Apnea Hypopnea Index (AHI) or the Respiratory Disturbance Index (RDI) are used. While the AHI measures the mean number of apneas and hypopneas per hour of sleep, the RDI adds to this measure the respiratory effort related arousals (RERAs). The OSA syndrome is thus diagnosed if the AHI is > 5 episodes per hour and results in daytime sleepiness and fatigue or when the RDI is ≥ 15 independently of the symptoms. According to the American Association of Sleep Medicine, daytime sleepiness is determined as mild, moderate and severe depending on its impact on social life. Daytime sleepiness can be assessed with the Epworth Sleepiness Scale (ESS), a self reported questionnaire on the propensity to fall asleep or doze off during daytime. Screening tools for OSA itself comprise the STOP questionnaire, the Berlin questionnaire and the STOP BANG questionnaire which has been reported as being a very powerful tool to detect OSA.

Критерийлер

Халықаралық ұйқы бұзылыстары жіктеліміне сәйкес, 4 түрлі критерий бар. Біріншісі ұйқыға қатысты: шамадан тыс ұйқышылдық, ұйқының қалпына келмейтіні, шаршау немесе ұйқысыздық симптомдары. Екінші және үшінші критерийлер тыныс алуға қатысты – тыныс тоқтатумен ояну, демқұрышпен тарылу немесе тұншығу; ұйықтағанда қырылдау, тыныс алудың тоқтауы немесе екеуі де. Соңғы критерий гипертония, коронарлық артерия ауруы, инсульт, жүрек жеткіліксіздігі, жүрек айрылысы, 2-ші типті қант диабеті, көңіл-күйдің бұзылуы немесе танымдық қабілеттің төмендеуі сияқты медициналық мәселелерге байланысты. Екі деңгейі бар: біріншісі полисомнография немесе үйдегі ұйқы апноэ тестісі арқылы анықталады, ол сағат сайын 5 немесе одан көп обструктивті тыныс алу оқиғаларын көрсетеді, ал жоғары деңгейі 15 немесе одан көп оқиғалармен анықталады. Егер оқиғалар сағат сайын 5 реттен кем болса, обструктивті ұйқы апноэсі диагнозы қойылмайды. Түннен-түнге айтарлықтай өзгерулер ОСА диагнозын қоюды одан да қиындатады. Нақты диагноз қою үшін күмәнді жағдайларда бірнеше тексеру қажет болуы мүмкін.

Үй оксиметриясы

ОСА болу ықтималдығы жоғары пациенттерде жүргізілген рандомизацияланған бақыланатын зерттеу, үй оксиметриясының (қанның оттегімен толықтырылуын бақылаудың инвазивті емес әдісі) ресми полисомнографияға қарағанда жеткілікті және алуға оңай болуы мүмкін екенін көрсетті. Жоғары ықтималды пациенттер Эпворт ұйқышылдық шкаласы (ESS) бойынша 10 немесе одан жоғары және Ұйқы апноэсінің клиникалық баллы (SACS) бойынша 15 немесе одан жоғары нәтижелерге ие болды. Дегенмен, үй оксиметриясы апноэлік оқиғаларды немесе тыныс алу оқиғаларына байланысты оянуды өлшемейді, сондықтан AHI мәнін анықтамайды.

Орталық ұйқыда апноэ

АСК синдромының диагнозы сағатына кемінде 5 орталық апноэ оқиғасы тіркелген кезде қойылады. Апноэ оқиғаларын тудыратын бірнеше механизм бар. Жүрек жеткіліксіздігі және Чейн-Стокс тынысы бар адамдарда, ұйқы кезінде мидың тыныс алуды реттеу орталықтарының тепе-теңдігі бұзылады. Бұл, қандағы CO2 деңгейінің өзгеруіне аса сезімтал химиорецепторлардың салдарынан туындайтын тыныс алу жүйесінің тұрақсыздығына алып келеді, нәтижесінде апноэге себеп болатын тыныс алу қозғалысы күшейеді.

Менеджмент

Обструктивті ұйқыдағы апноэны емдеу орталық ұйқыдағы апноэні емдеуден ерекшеленеді. Емдеу көбінесе мінез-құлқы терапиясымен басталады, ал кейбір адамдарға үнемі оң қысымды тыныс жолына жеткізу құрылын қолдану ұсынылуы мүмкін. Көптеген адамдарға жұтқыншақ бұлшықеттерін босаңсытып, түнде тыныс жолының құлауына себеп болатын алкоголь, ұйқы таблеткалары және басқа да тыныштандыратын заттардан қашуға кеңес беріледі.

Ұйқы орнын өзгерту

Ұйқыда тыныс тоқтауымен (обструктивті апноэмен) ауыратын адамдардың жартысынан астамы белгілі бір дәрежеде позициялық тыныс тоқтаумен (обструктивті апноэмен) ауырады, яғни арқаларына жатып ұйықтағанда олардың жағдайы нашарлайды. Жанама жатып ұйықтау – позициялық обструктивті ұйқы апноэсін емдеудің тиімді және экономикалық әдісі.

Салмақтың төмендеуі

Артық дене салмағының ұйқы апноэсінің маңызды себебі екені ескеріледі. Артық салмақты адамдардың жұмсақ тіні көбінесе тамақтарының артқы бөлігінде орналасқан, бұл тыныс жолдарын, әсіресе ұйықтағанда шектеуі мүмкін. Артық салмақты адамдар арасында жүргізілген салмақ жоғалту зерттеулерінде салмақ жоғалтқандарда апноэ жиілігінің азаюы және апноэ-гипопноэ индексінің (AHI) жақсаруы байқалды. Семіздік гиповентиляция синдромын (OHS) жеңілдету үшін жеткілікті салмақ жоғалту дене салмағының 25-30% құрауы керек. Кейбір семіз адамдар үшін бұл нәтижеге қол жеткізу және оны сақтау бариатриялық хирургиясыз қиын болуы мүмкін.

Тез көкірек кеңейуі

Балаларда мұрындық тыныс жолдарының көлемін кеңейтуге арналған ортодонтиялық емдеу, мысалы, хирургиялық емес жылдам тіс қанаты кеңейтуі (rapid palatal expansion) жиі қолданылады. Процедура АХИ-ны (apnea-hypopnea index) айтарлықтай төмендетіп, клиникалық белгілердің ұзақ мерзімдік жоғалуына себеп болады. Ересектерде қанатты тігіс біріккендіктен, тіс тірегімен кеңейтетін құралдарды пайдаланып, жүйелі РПЭ (rapid palatal expansion) жасау мүмкін емес. Жақында ересектерде жоғарғы жақ сүйегінің көлденеңінен кеңейту үшін хирургиялық емес балама ретінде шағын импланттармен қолдау көрсетілген жылдам қанат кеңейтуі (MARPE) әзірленді. Бұл әдіс мұрын қуысы мен мұрыншаның көлемін ұлғайтып, ауа ағынының артуына және ұйқы кезінде тыныс алудың жиі тоқтауының азаюына әкеледі. Өзгерістер тұрақты және азаматтардың саны аз.

Хирургиялық операция

Ұйқы апноэсін емдеу үшін бірнеше хирургиялық процедуралар (ұйқы хирургиясы) қолданылады, бірақ олар көбінесе CPAP терапиясы немесе тіс құрылғыларынан бас тартқан немесе олардан көмек алмайтын адамдарға үшінші қадам ретінде қарастырылады. Алайда, олардың ұйқы кезінде тыныс алудың бұзылуын азайтуда тиімсіз екені анықталды.

Қиындықты емдеу

Жұқпалы безді алып тастау және жұмсақ таңдай-тіл-жұтқыншақ пластикасы (UPPP немесе UP3) жұтқыншақ тұйықталуын жою үшін қолданылады.

Тілдің гипофарингельді немесе негіздік тұйықталуы

Тілдің таңдайының алға жылжуы, жақ сүйегінің тілдік түймешігін жылжыту, тілдік ілмек немесе гиоидтық ілмек (гиоидтық миотомия және ілмек немесе гиоидтық жылжу) арқылы төменгі жұтқыншаққа көмектесуі мүмкін. Дегенмен, денсаулық сақтау мамандары көбінесе кімді операцияға жіберу керектігін және қашан жіберу керектігін анық білмейді: жіберуге ықпал ететін факторлар CPAP немесе құрылғыны қолданудың нәтижесіздігі; хирургияға кедергі келтірмейтін, керісінше қолайлы анатомиялық құрылым; немесе құрылғыны қолдануды қиындататын маңызды бас-бет сүйек аномалиялары болуы мүмкін.

Мүмкін болатын асқынулар

Бірнеше стационарлық және амбулаториялық процедураларда седация қолданылады. Хирургия кезінде ауырсынды басу және сананы төмендету үшін қолданылатын көптеген дәрілік заттар мен препараттар кейіннен бірнеше сағат немесе тіпті бірнеше күн бойы организмде төменгі деңгейде қалады. Орталық, обструктивті немесе аралас ұйқы апноэсі бар адамдарда мұндай төмен дозалар өмірге қауіпті тыныс алу бұзылыстарына немесе пациенттің тыныс жолдарының құлауына себеп болуы мүмкін. Сондықтан, осы пациенттерге операциядан кейін анальгетиктер мен седативтерді қолдануды барынша азайту немесе одан бас тарту керек.

Нейростимуляция

Диафрагмалық қарқындылық – диафрагмаға электр импульстарын ырғақты түрде жіберу арқылы жасалатын емдеу әдісі, ол орталық ұйқы апноясын емдеу үшін қолданылады. 2014 жылдың сәуір айында АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы үнемі оң қысымды тыныс алу аппаратын қолдана алмайтын адамдарға жоғарғы тыныс жолдарының стимуляциясы жүйесін қолдануға алдын ала мақұлдау берді. Inspire жоғарғы тыныс жолдарының стимуляциясы жүйесі – дем алуды бақылап, дем алғанда жеңіл электрлік стимуляция жіберетін, тілді сәл алға жылжытып, тыныс жолын ашатын гипоглоссальдық нерв стимуляторы.

Дәрі-дәрмектер

Қазіргі уақытта ОСА үшін қандай да бір дәрі-дәрмекті ұсынуға жеткілікті дәлелдер жоқ. Бұл, әлдебір жағынан, ұйқыда апноэмен ауыратын адамдарды клиникалық сынақтарда бір топ ретінде қарастыру салдарынан болуы мүмкін. Ұйқыда апноэге себеп болатын нақты физиологиялық факторларды анықтау, осы себепші факторларға қатысты дәрілерді сынауға мүмкіндік береді: тыныс жолдарының тарылуы, бұлшықет қызметінің нашарлауы, ояну шегінің төмендігі және тыныс алуды тұрақсыз бақылау. Ояну шегі төмен адамдарға ұйқысыздықты емдеу үшін қолданылатын эссопиклон пайдалы болуы мүмкін. Депрессияға қарсы дезипрамин жоғарғы тыныс жолдарының бұлшықеттерін күшейте алады және тыныс жолдарындағы бұлшықет функциясы шектеулі адамдарда фарингеальды құлдырауды азайтады. Дәрілік қолдануға қатысты деректер шектеулі, бірақ 2012 жылғы AASM нұсқауларында ацетазоламидті орталық ұйқы апноэсын емдеу үшін "қарастыруға болады" делінген; зольпидем мен триазолам да орталық ұйқы апноэсын емдеу үшін қарастырылуы мүмкін, бірақ "ешқандай жағдайда пациентте тыныс депрессиясының алдын ала тәуекел факторлары болмаса ғана". Гипоксияны емдеу үшін төмен дозадағы оттегі де қолданылады, бірақ жанама әсерлеріне байланысты қолдануға ұсынылмайды.

Ауызға арналған құралдар

Ауызға салынатын құрал, көбінесе төменгі жақ сүйегін алға жылжытатын тіс тістегіш деп аталады, ол тіс тістеген жерді сәл ашып, тыныс жолдарын кеңейтеді. Мұндай құралдарды жалпы тіс дәрігері жасауға болады. Ауызбен қолданылатын терапия (ОАТ) көбінесе жеңіл және орташа дәрежедегі обструктивті ұйқы апноэсі бар пациенттерде сәтті болады. CPAP ұйқы апноэсіне қарсы ауызға салынатын құралдардан тиімдірек болғанымен, ауызға салынатын құралдар ұйқының сапасын және өмір сүру деңгейін жақсартады, сонымен қатар CPAP-қа қарағанда оларға ден қою оңайырақ.

Ауызша қысыммен емдеу

Ауыз қысымымен терапия ауызда вакуум құратын және жұмсақ таңдай тінін алға жылжытатын құрылғыны қолданады. Бұл терапия шамамен 25-37% адамға пайдалы екені анықталған.

Болжам

Денеге оттегі жеткіліксіздігіне байланысты емделмеген ОСА өлімге әкелуі мүмкін. Ұйқыда апноэ бауыр қызметінің бұзылуына, әсіресе майлы бауыр ауруларына (стеатоз қараңыз) әкелуі мүмкін екендігі туралы деректер көбейіп келеді. ОСА-мен ауыратын адамдар жадыны сақтауға көмектесетін ми аймақтарында тіндік жоғалтуды көрсетеді, осылайша ОСА-ны жадының жоғалуымен байланыстырады. Магниттік-резонанстық томография (МРТ) пайдаланып, ғалымдар ұйқыда апноэмен ауыратын адамдардың сүтқоректі денелерінің шамамен 20%-ға кішірек екенін анықтады, әсіресе сол жағында. Негізгі зерттеушілердің бірі оттегінің қайта-қайта төмендеуі мидың зақымдануына әкелуі мүмкін деп болжады. Орталық ұйқыда апноэ ағзаға тигізетін дереу әсерлер, тыныс алудың тоқтауы қанша уақытқа созылғанына байланысты. Ең нашар жағдайда орталық ұйқы апноэсі кенеттен өлімге әкелуі мүмкін. Өлімге әкелмейінше, қандағы оттегі деңгейінің төмендеуі эпилепсия болмаса да, ұстамаларды тудыруы мүмкін. Эпилепсиямен ауыратын адамдарда апноэден туындаған гипоксия бұрын дәрілермен жақсы бақыланатын ұстамаларды тудыруы мүмкін. Басқаша айтқанда, ұйқыда апноэ кезінде ұстамалық бұзылыс тұрақсыз болуы мүмкін. Жүрек қантамырлары ауруы бар ересектерде қандағы оттегі деңгейінің күрт төмендеуі стенокардия, аритмия немесе жүрек шабуылына (миокард инфаркты) әкелуі мүмкін. Айлар мен жылдар бойындағы апноэдің ұзаққа созылған, қайталамалы эпизодтары көмірқышқыл газы деңгейінің артуына әкелуі мүмкін, бұл қанның pH-ын тыныс алу ацидозын тудыратын деңгейде өзгерте алады.

Эпидемиология

Висконсин ұйқы зерттеуі 1993 жылы әрбір 15 американдықтан шамамен біреуінің кемінде орташа деңгейдегі ұйқы апноэсіне шалдыққанын бағалады. Емделмеген ұйқы апноэсінің салдары тек денсаулық мәселелерімен ғана шектелмейді. АҚШ-та емделмеген ұйқы апноэсімен ауыратын науқастың жылдық медициналық шығындары ұйқы апноэсі жоқ адамға қарағанда 1336 долларға артық екені есептелді. Бұл жылына 3,4 миллиард долларға қосымша медициналық шығындарға алып келуі мүмкін. Ұйқы апноэсін емдеу медициналық шығындарды азайта ма, әлде жоқ па, оны анықтау қажет.

Жиілігі мен саны

Ұйқы бұзылыстары, соның ішінде ұйқыдағы апноэ, АҚШ-та маңызды денсаулық мәселесіне айналды. 22 миллион америкалықтың ұйқыдағы апноэге шалдыққандығы бағаланды, орташа және ауыр ОСА жағдайларының 80% дұрыс диагноз қойылмаған. ОСА кез келген жаста кездесуі мүмкін, бірақ 40 жастан асқан және артық салмақты еркектерде жиірек болады. Бұл жағдайдың клиникалық көрінісі ұзақ уақыт бойы ауру процесін түсінбестен мінез ерекшелігі ретінде қарастырылып келді. Кейде осы синдромды сипаттау үшін қолданылатын "Пиквик синдромы" термині, 20 ғасырдың басында Чарльз Диккенстің туындыларын оқыған белгілі дәрігер Уильям Ослермен байланыстырылады. Диккенстің "Пиквик парақшалары" романындағы Джо, "семіз бала" бейнесі, обструктивті ұйқы апноэ синдромымен ауырған ересек адамның нақты клиникалық суретін көрсетеді. Медициналық әдебиетте обструктивті ұйқы апноэсі туралы алғашқы хабарламалар, ауыр гипоксимиямен, гиперкапниямен және жүрек жеткіліксіздігімен көрінетін, өте ауыр зардап шеккен адамдарды сипаттады.

Емдеу

Обыртпалық ұйқы апноэсін емдеу 1981 жылы Австралияның Сидней қаласында Колин Салливан және оның әріптестері алғаш сипаттаған үздіксіз оң қысымды тыныс жолдарына (CPAP) қолдану арқылы жақсартылды. Алғашқы үлгілер көлемді және шулы болды, бірақ конструкциясы жылдам жетілдіріліп, 1980-жылдардың соңында CPAP кеңінен қолданысқа енді. Тиімді емнің болуы, бұл ауруға шалдыққан адамдарды белсенді түрде іздеуге және ұйқы бұзылыстарын диагностикалау мен емдеуге арналған жүздеген мамандандырылған клиникалардың ашылуына әкелді. Ұйқының көптеген түрлері танылса да, осы орталықтарға келетін науқастардың басым көпшілігі тыныс алудың ұйқыда бұзылуынан зардап шегеді. Колин Салливанды құрметтеп, 18 сәуірде ұйқы апноэсі туралы хабардар ету күні аталып өтеді.