Кіріспе

Роберт Сильвербергтің 1971 жылғы ғылыми фантастикалық романы "Ішкі әлем" – американдық жазушы Роберт Сильвербергтің 1971 жылы жарық көрген ғылыми фантастикалық романы. Роман бастапқыда 1970 және 1971 жылдары бірнеше қысқа туындылар түрінде жарық көрді, олардың көп бөлігі, "The World Outside" повесінен басқа, Galaxy журналында жарияланды және Хьюго сыйлығына ие болды. "Ішкі әлем" 1972 жылы Хьюго сыйлығына ұсынылды, бірақ Сильверберг бұл ұсыныстан бас тартты. 2010 жылдың 2 наурызында Orb Books бұл кітапты саудалық жұмсақ мұқабалы басылым ретінде шығарды.

Сюжетке кіріспе

Роман 2381 жылы Жерде, планета халқы 75 миллиардқа жеткен кезде өтеді. Халық санының өсуі адам баласын көбейтуді ең жоғары жақсылық деп санайтын жартылай діни сенімге байланысты күрт үдей түсті. Оқиғаның көп бөлігі 3 километрлік биіктіктегі "Қалалық Монад 116" деп аталатын алып қала мұнарасында орын алады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Соғыс, ашаршылық, қылмыс және бала тууды реттеу жойылған. Қазіргі таңда, өмір толыққанды және қалалық Монадаларда (Urbmons) дамиды – мың қабаттан тұратын алып үйлер "жұлдыздар шоқтарына" ұқсас орналасқан, онда бір ғимараттың көлеңкесі екіншісіне түспейді. Әрбір Урбмон 40 қабаттан тұратын 25 жеке "қалаға" бөлінген, олардың мәртебесі төменнен жоғары қарай реттелген, ал әкімшілер ең жоғарғы қабатты иеленеді. Әрбір ғимаратқа шамамен 800 000 адам сыйып, жылына артық 3 миллиард адам жаңа салынып жатқан Урбмонға көшіріледі. Урбмон халқының өмірін қамтамасыз ету үшін, Урбмонға жарамаған Жердің барлық мекендеуге жарамды жері ауыл шаруашылығына айналдырылған. Бұл жүйе бойынша қамтамасыз етіле алатын халықтың теориялық лимиті 200 миллиардқа бағаланады. Фермерлер мүлдем басқаша өмір салтымен өмір сүреді, олардың тууы қатаң бақыланады. Фермерлер өнімдерін технологияға айырбастайды, ал екі қоғам арасында тікелей байланыс сирек, тіпті олардың тілдері де өзара түсініксіз. Урбмон – ерлердің "түндегі серуендерге" қатысуы күтілетін, жыныстық еркіндіктің шексіздік әлемі; жыныстық қатынасқа шақырудан бас тарту – өте әдепсіздік саналады. Осы әлемде балалы болу – құт-береке: көптеген адамдар 12 жасында үйленеді және 14 жасында ата-ана болады. Отбасыны бақылау туралы ойлау – үлкен қателік. Аумақтың шектеулі болуына байланысты, жеке өмірге кепілдік жоқ. Сыртқа шығу және саяхаттау қажеттігі жойылғандықтан, саяхаттау туралы армандар бұзық саналады. Қалалық Монаданың тұрғындары аз ресурстарды бөліседі және адамдар тығыз жағдайда бейбіт өмір сүру үшін барлығын бөлісу қажет деп санайды. Бұл бөлісу әйелдер мен күйеулерге де қатысты. Қоғамды тұрақтандыруға көп күш жұмсалса да, қалалық Монада өмір салты адамдардың аз пайызында психикалық ауруларға әкеледі, және осы тағдыр кітаптың екі басты кейіпкеріне бұйырады. "Мораль инженерлері" адамгершілікке жат мінез-құлық деңгейіне жақындағандарды қайта бағдарлайды. Қалалық Монададағы өмірдің экстремалды жағдайларын ескере отырып, құқық қорғау органдары мен әділеттік концепциясы "нөлдік төзімділік" саясатын қолданады. Әдетте сот болмайды, жаза жылдам келеді; Урбмон қоғамының тұрақтылығына қауіп төндіретін кез келген адам ("флиппо") ғимараттың қуат генераторына аяқталатын шахтаға тасталып "жойылады". Бұл кітаптың кейіпкерлерінің біріне адамзат Урбмон ішінде өмір сүруге бейімделу үшін таңдап алынған деген ой келтіреді.