Кіріспе

Хетті патшасы Мурсилий I (Мурсилис деп те аталады; кейде Муршили деп те жазылады) орташа хронология бойынша б.з.д. 1620-1590 жылдары, қазіргі заманда ең қабылданған хронология (немесе қысқа хронология бойынша б.з.д. 1556-1526 жылдары) Хеттілер патшасы болды және ол бұрынғы патшасы Хатусили I-нің немересі болуы мүмкін. Оның қарындасы Харапшили, ал әйелі патшайым Кали болған.

Кiру

Мурсили кәмелетке толмаған кезінде таққа отырды. Ересек болған соң, ол I Хаттусили бастаған Солтүстік Сириядағы соғысты жаңартты.

Ямхадты (Алеппо) жаулап алу

Ол Хатусилидің қолынан қашып келген Ямхад патшалығын және оның астанасы Алеппоны бағындырды. Содан кейін ол бұрын-соңды болмаған 2000 км-лік жорықпен Месопотамияның ортасына қарай барып, б.з.д. 1595 жылы Бабыл қаласын тонады. Мурсилидің Бабылға шабуыл жасауының себептері әлі анықталмаған, бірақ Уильям Броуд бұл себептің астыққа деген қажеттілік болғанын айтады, себебі Тера жанартауының атқылауынан пайда болған бұлттар хетттердің егінін кемітті.

Бабылдың құлдырауы

Бабылға жасалған шабуылдың мақсаты аймаққа билік орнату болмаған болуы мүмкін; ол Анатолиядан және хеттердің билік орталығынан тым алыс еді. Дегенмен, Вавилонға жасалған шабуыл Хаммурабидің аморлық әулетінің құлауына және касситтердің билікке келуіне себеп болды деп саналады, сондықтан бұл касситтермен одақтасу немесе олардың құрметін алуға жасалған әрекет болуы мүмкін. Мурсилидің осы қашық шабуылға баруының жеке себептері де болуы мүмкін, атап айтқанда, ол өз ізіндегі Хаттусили I-нің әскери жетістіктерін басып өтуді көздеген болуы мүмкін.

Құрлық

Мурсили патшалығына оралғанда, оны қастандықпен, күйеуінің інісі Хантили I (таққа отырған) және Хантилидің күйеу баласы Зиданта I бастап өлтірді. Оның өлімінен бастап әлеуметтік дүрбелең мен орталық биліктің әлсіреуі басталып, одан кейін Сирияда бағындырылған жерлер жоғалды.

Танымал мәдениетте

Мурсили I – 2001 жылғы Civilization III бейне ойынында хетт мемлекетінің ойналатын басшысы ("Мурсилис" латын тіліндегі түрі).