Кіріспе

АҚШ Жағалау күзетінің Құрмет медалін алған (1919–1942)

Дуглас Альберт Манро (11 қазан 1919 – 27 қыркүйек 1942) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көрсеткен «ерекше батылдығы» үшін қайтыс болғаннан кейін Құрмет медалімен марапатталған АҚШ Жағалау күзетшісі. Ол Жағалау күзетінде қызмет еткен кезінде атқарған әрекеттері үшін медаль алған жалғыз адам. Манро Канадада америкалық әке мен британдық анасынан дүниеге келді және бала кезінде отбасымен АҚШ-қа көшті. Ол Вашингтон штатының Оңтүстік Кле-Элум қаласында өсті және АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа кірер алдында әскери қызметке ерікті түрде шақырылғанға дейін Орталық Вашингтон білім беру колледжінде оқыды. Манро мен оның кемедегі серігі Реймонд Эванс «Алтын шаң егіздері» деп аталды, себебі олар ажырамас еді. Гуадалканал науқаны кезінде Манро Лунга Пойнттегі Кактс әскери-теңіз операциялық базасына тағайындалды, онда кіші қайық операциялары үйлестірілді. 1942 жылдың қыркүйек айында Матаникаудың екінші шайқасында жапондық әскерлер басып алған теңізшілер күшін құтқарып алды. Ол 22 жасында жапондық оқтан теңізшілерге толы десант кемесін қорғауға арналған Хиггинс қайығын пайдаланып, оқпен жарақаттанды. Бірнеше кеме, ғимараттар мен ескерткіштер Манроға арналған, ал оның есімімен туған қаласындағы бір көше аталды. Оның қайтыс болған күні жыл сайын Кле-Элумда және Кеп-Мэйдегі Жағалау күзетшілерінің оқу орталығында атап өтіледі. Оның қабірін Вашингтон штаты тарихи нысан деп жариялады. Ол Дуглас А. Манроның Жағалау күзетінің штаб-пәтер ғимаратының, АҚШ Жағалау күзет академиясының Манро залының, «Дуглас Манро науқанының», Әскери-теңіз лигасының Дуглас А. Манро сыйлығының, Жағалау күзетінің Фондының Дуглас Манро стипендия қорының және Шетел соғыстарының ардагерлерінің Дуглас Манро – Роберт Х. Брукс Постының есімін берді. Ол – Теңізшілер корпусының ұлттық музейінің Батырлар қабырғасында есімі жазылған жалғыз теңізші емес.

Отбасы

Мунроның әкесі, Джеймс Мунро (1891–1962), Калифорния штатының Сакраменто қаласында Джеймс Уилкинс болып дүниеге келген. Сегіз жасында ол Канадаға көшіп кеткен; оның ажырасқан анасы канадалық азаматқа қайта тұрмысқа шығып, оның тегін алған. Мунроның анасы, Эдит Фейри (1895–1983), Англияның Ливерпуль қаласында туған және бала кезінде отбасымен бірге Канадаға көшіп келген. 1953 жылдан 1957 жылға дейін Фрэнсис Фейри Канаданың Виктория, Британдық Колумбия аймағын өкілдік етіп, Либералдық партия мүшесі ретінде Канаданың Төменгі палатасында отырды. 1939 жылы соғыс қаупі күшейген кезде Мунро колледжді тастап, әскерге қатысуға шешім қабылдады. Мунро Сиэтлде тіркелу рәсімінен өтті, онда ол Рей Эванспен танысып, дос болды. Мунро өзінің жағалау күзетшісі мансабының соңына дейін Эванспен бірге болды, және олар кемедегілер арасында "Алтын тозаң егіздері" деп танылды.

Мансап

Мунро мен Эванс Жағалау күзетінің Порт-Анжелес әуе станциясында жаңадан келгендерді даярлау курсын өтті. Содан кейін олар "Казначейство" класындағы USCGC Спенсер кемесіне тағайындалып, 1941 жылға дейін сол кемеде қызмет етті.

Гуадалканалдағы жорық

1941 жылдың ортасында Жапониямен қарым-қатынастардың ушығуына байланысты АҚШ үкіметі жедел жұмылдыруды бастап, Жағалау күзетін Қаржы министрлігінен Әскери-теңіз күштеріне қарастырды. Мунро мен Эванс соғыс жоспары «Orange»-қа дайындық шеңберінде Жағалау күзетімен жабдықталып, толықтырылатын «Hunter Liggett» шабуылдық кемесіне өз еркімен қайта тағайындалды. 1942 жылдың ортасына қарай «Hunter Liggett» 17-ші көлік дивизионына бекітілді, оның міндеті Гуадалканал операциясын қолдау болды. 9 тамызда Жағалау күзетінің командирі Дуайт Декстер құрған NOB Cactus – Жағалау күзетінің қызметкерлері басқаратын теңіз операциялық базасының жалғыз белгілі мысалы. Мунро Лунга-Пойнтке қызмет етуге ерікті болды, ал Декстер оның ең жақын офицері болды. АҚШ теңіз корпусының аға сержанты Джеймс Хёрлбуттың сөзіне сүйенсек, Мунро мен Эванс базада «қораптар мен пайдалы материалдардан салған» шатырда тұрды, ол оны «Гуадалканал үшін өте жайлы орын» деп сипаттады. 1942 жылдың 20 қыркүйегінде Мунро Саво аралынан құлап түскен теңіз әскери ұшағының экипажын іздеу және құтқару миссиясын жүргізуге ерікті болды. Операция кезінде Мунроның қайығы жапондық жағалау бекіністерінен қарқынды атысқа түсті, бірақ ол экипажына жеңіл жарақаттар келтіріп, қайықты базаға қайтара алды. Ұшқыштарды ақырында ұшақ тауып құтқарып алды. «Monssen» эсминецінен жағалауды тазарту кемесінің жағалауға бомбалауынан кейін, десант күштері қонып, мақсатына қарай ішкі аймаққа жылжыды. АҚШ теңіз корпусының десант бөлімшесі жапондықтардың қарсы шабуылына ұшырап, бір тепеде қоршауға түсті. Теңізшілердің басып қалған жағдайында «Monssen» жапондықтардың позицияларына өз артиллериясымен атып, жағажайға тар дәліз ашты. «Monssen» сигнал шамдарын пайдаланып, Пуллер теңізшілерге жағалауға дейін жол ашуға бұйрық берді. Лунга-Пойнтте десант кемелеріне қоршауға түскен теңізшілерді қайтарып алу тапсырылды. Бүгінгі күнге дейін Мунро – АҚШ Жағалау күзетінің Құрмет медалін алған жалғыз өкілі. Мунроның денесі 1947 жылы Гуадалканалдан табылып, 1948 жылы Кле-Элумдағы Лорел-Хилл естелік саябағына қайта жерленді, оның отбасы Арлингтон ұлттық зиратында толық әскери қабір жасаудан бас тартты. 1954 жылы Кле-Элум қаласы Мунроның қабірін кеңейтіп, қабір тасының екі жағына ескірген екі Mk22 теңіз палубалық зеңбірегін орнатты.

Жеке өмір

Мунроның Патриция есімді әпкесі болған. Ол ағасының қазасына байланысты Жағалау күзеті әйелдер резервіне тіркелуге тырысқан, бірақ дені салмағы жеткіліксіз болғандықтан қабылданбады. Мунро қайтыс болған кезде, кемедегі жолдасы болған екен. Мунроның анасының туысы, Корольдік Канада теңіз күштерінде қызмет еткен, ол 1945 жылы U 868 суасты қайығы шабуыл жасағанда HMCS Guysborough кемесімен бірге қаза тапқан. Үш Жағалау күзеті нысаны Мунроның құрметіне аталған: АҚШ Жағалау күзеті академиясындағы Мунро залы, АҚШ Жағалау күзеті оқу орталығындағы Мунро залы және Вашингтондағы Дуглас А. Мунро Жағалау күзеті штаб-пәтері ғимараты. Мунроға құрмет көрсету үшін бірнеше ескерткіштер орнатылған, оның ішінде Жағалау күзеті оқу орталығындағы қоладан жасалған мүсін (Кэри Бун Нельсонның «Дуглас Мунросы»), Дуглас А. Мунро Жағалау күзеті штаб-пәтеріндегі өмірден үлкен бюст (Джон Тумисто Белл және Тайсон Сноудың «Дуглас Мунросы»), Жағалау күзеті академиясындағы Мунроның суреті салынған қара мрамор бағана, Соломон аралдарындағы Хониарадағы Пойнт Круз яхта клубындағы ескерткіш және Флорида штатындағы Кристал-Ривердегі ескерткіш. 2006 жылы Мунро Ұлттық теңізшілер корпусы мұражайының «Батырлар қабырғасына» қосылды, ол ондағы теңізші емес жалғыз адам болды. Вашингтон штатының Кле-Элум қаласында Мунроны еске алу үшін Дуглас Мунро бульвары аталды.

Еске алу

Жағалау күзетінің оқу орталығында, Кейп-Мэйде, жаңадан қабылданған курсанттар Дуглас Мунроның қайтыс болған күнінің мерейтойында Дуглас Мунроның ескерткішіне жиналады, осы кезде үш рет салют беріледі.

Дуглас Мунроның жерлеу орнындағы Кулидің ту бағанасы

Бірнеше онжылдық бойы Мунроның балалық шағындағы досы Майк Кули күн сайын үйінен зиратқа үш шақырым қашықтықты жүріп, Мунроның қабірінде АҚШ туын көтеріп, түсіретін. Кулидің қызының сөзінше, ол 30 жылдан астам уақыт бойы, тіпті пневмониямен ауырған күндері де ешқашан қабіріне бармауға келмеген. 1999 жылы қайтыс болғаннан кейін, Мунроның қабірінде АҚШ туының үздіріспей жарықтандырылып тұруы үшін, оған арналған жарықтандырылатын ту тірегі орнатылды, осылайша оны күн батқанда түсіру қажеттігі болдырмады. Кулинің денесі кремацияланып, күлі Мунро отбасының қабірлерімен бірге Дуглас Мунро жерленген орнына қойылды. Жаңа ту тірегінің орнатылуынан бері, Мунроның қайтыс болған күнінің құрметіне қабірде жыл сайын әскери салтанат өткізіліп келеді.

Басқа

1989 жылы Жағалау күзеті Бернард Д'Андреадан «Дуглас А. Мунро Гуадалканалдан 7-ші теңізшілердің шығуын қамтиды» суретін тапсырыс берді. Кле Элумдағы Шетелдік соғыс ардагерлерінің бөлімі Дуглас Мунро Роберт Х. Брукс VFW Посты 1373 деп аталады, ал Су үстіндегі теңіз флоты қауымдастығының Анакостиа бөлімі ресми түрде Дуглас Мунро бөлімі деп аталады. 1971 жылы құрылған және АҚШ Әскери-теңіз лигасының қолдауымен ұйымдастырылған Дуглас А. Мунро сыйлығы жыл сайын қатардағы жағалау күзетшісіне «олардың шені мен дәрежесіне сәйкес ерекше басшылық қабілеттерін және кәсіби біліктілігін көрсеткені үшін» табыс етіледі. Льюис Дж. Бакли жазған «Дуглас Мунро маршы» 1982 жылдың 26 қыркүйегінде Вашингтондағы Конституция залында АҚШ Жағалау күзетінің оркестрімен алғаш рет орындалды. Мунроның туысқандарының бірнешеуі Мунроға құрмет көрсету үшін Дуглас деп аталды.