Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ли Ао (772–841), әдеби есімі Сичжи (習之), Тан әулетінің қытай философы және прозашысы.
Li Ao (772–841), courtesy name Xizhi (習之), was Chinese philosopher and prose writer of the Tang dynasty.
Өмірбаян
Ли қазіргі Тяньшуй, Ганьсу қаласында дүниеге келген, бірақ кейбір деректерде ол Хэбэй провинциясының Жао қаласында туған делінеді. 798 жылы Цзиньси дәрежесін алғаннан кейін императорлық бюрократияға қосылып, Чанган қаласындағы тарих бөлімінде қызмет етті. 809 жылы оңтүстік провинцияларға жіберілді және жүкті әйелімен Луояннан Гуанчжоуға тоғыз ай сапар шекті. Олардың жолында қазіргі Хэнань, Анхуэй, Цзянсу, Чжэцзян, Цзянси және Гуандун провинциялары орналасқан. Оның сапар туралы жазған «Лайнан Лу» (來南録, «Оңтүстікке сапар») атты еңбегі ортағасырлық Оңтүстік Қытайды егжей-тегжейлі сипаттайды және ол күнделіктің алғашқы үлгілерінің бірі саналады. Ли Сианян (Хубэй) қаласында қайтыс болғанда, Шығыс Шаннан округінің (қазіргі Хубэй және Хэнань) губернаторы лауазымын атқарды. Оның қай жылы қайтыс болғаны туралы әртүрлі пікірлер бар. «Тан кітабының ескі нұсқасы» 841 жылды көрсетеді, ал Цин әулетінің тарихшылары 836 жылды дұрыс деп санайды. Кейінгі императорлық ғалымдар Лиді Тан және Сун дәуірлеріндегі он ұлы философиялық мектептің бірін құрған адам деп есептейді. Философ ретінде Ли буддалық философтар, әсіресе Лян Су, сондай-ақ ұлы неоконфуциан Хан Ю-дың ықпалында болды. Оның көптеген жазбалары «Ливэньгун Вэньцзи» (李文公文集) атты жинақта сақталған. Бұл еңбек, «Тан кітабының жаңа нұсқасында» айтылған Ли Ао Цзи (李翺集) жинағының он тарауының кейінгі басылымы болуы мүмкін. Оның аздаған өлеңдерін «Куан Тан Ши» (全唐詩) жинағынан табуға болады. Лидің анасының немерелері Лу Сие мен Чжэн Тянь Тан императоры Сидзунның кезінде қанағаттар (канцлерлер) қызметін атқарды.
Li was born in present day Tianshui, Gansu, but some accounts relate he was from Zhao, Hebei. After achieving the degree of Jinshi in 798, he joined the imperial bureaucracy and served in the history department at Changan. In 809, he was assigned to the southern provinces and made the trip with his pregnant wife from Luoyang to Guangzhou over nine months. The course they took included the modern provinces of Henan, Anhui, Jiangsu, Zhejiang, Jiangxi and Guangdong. His record of the trip, the Lainan Lu (來南録, "Record of Coming to the South"), contains detailed descriptions of medieval southern China and is considered one of the earliest forms of the diary. At the time of his death in Xiangyang, Hubei, Li held the position of Governor of East Shannan Circuit (now Hubei and Henan). There is some debate about the year of his death. The Old Book of Tang gives the date of 841. While the Qing dynasty historians, however, have argued that it should be 836. Late imperial scholars regarded Li as the founder of one of the ten great schools of philosophy in the Tang and Song dynasties. As a philosopher, Li was heavily influenced by Buddhist philosophers like Liang Su and also the great neo Confucian Han Yu. His extensive writings are preserved in the Liwengong Wenji (李文公文集). This work is presumably a later edition of the ten chapters of the Li Ao Ji (李翺集) as referenced in the New Book of Tang. Some of the few poems he produced can also be found in the Quan Tang Shi (全唐詩). Li's maternal grandsons Lu Xie and Zheng Tian both served as chancellors under Emperor Xizong of Tang.