Кіріспе

Глеле, немесе Бадоу (өлген 29 желтоқсан, 1889), Дагомеяның оныншы патшасы болды, 1858 жылдан 1889 жылы өз-өліміне дейін билік етті.

Өмір

Глеле атты таққа отырған Бадоху, Дагомеяның (қазіргі Бениннің бөлігі) Аджа патшалығының оныншы патшасы деп есептеледі (егер Адандозан есепке алынбаса). Ол әкесі Гезодан кейін 1858 жылдан 1889 жылға дейін билік құрды және оның теңіз күштері Батыс Африка жағалауындағы құл сатушыларға қарсы шабуылдар жасады. Оның тағы бір әйелі – йоруба тілінде сөйлейтін жоғары лауазымды Миагбе болды, ол оған үш рет егіз бала тудырды, ең үлкені Яя Миганси еді; Миагбе жеке үй, жер және қызметшілермен құрметтелгенімен сыйландырылды. Глеле, құл саудасының ресми түрде тоқтатылуына және еуропалықтар мен Жаңа әлем елдерінің тыйым салуына қарамастан, құлдықты ішкі институт ретінде сақтап қалды: оның егістіктерін негізінен құлдар күткен, ал құлдар рәсімдерде «бабаларға елшілер» (құрбандық шалынатын адамдар) ретінде маңызды рөл атқарды. 1860 жылы ол Клотильда кемесінің капитаны Уильям Фостермен кездесті, бұл кеме құлдарды (заңсыз) АҚШ-қа соңғы рет жеткізген, шамасы сатуға келісім беру үшін. Глеле билігінің соңына жақындағанда, Франциямен қарым-қатынас Котонудың өсіп келе жатқан коммерциялық ықпалы мен Дагоме мен Франция арасындағы Котону концессиясының көлемі мен шарттары бойынша пікір келіспеушіліктен нашарлады. Глеле француздар келіссөздерге келгенге дейін күрт қайтыс болды, мүмкін өзіне-өзі қол жұмсаған болуы мүмкін. Глеледің ұлы, Кондо ханзадасы, француздармен келіссөздер жүргізді. Глеле 1889 жылдың 29 желтоқсанында қайтыс болды, оның орнын Беханзин есімін алған ұлы Кондо басты.