Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гвинеяның тарихи дамуы
Historical development of Guinea
Гвинеяның қазіргі мемлекеті 1958 жылға дейін құрылмаған, бірақ аймақтың тарихы еуропалық отарлаудан әлдеқайда бұрын басталады. Оның қазіргі шекаралары отаршылдық кезеңде Берлин конференциясы (1884–1885) және 1958 жылға дейін Гвинеяны басқарған француздықтармен айқындалды.
The modern state of Guinea did not come into existence until 1958, but the history of the area stretches back well before European colonization. Its current boundaries were determined during the colonial period by the Berlin Conference (1884–1885) and the French, who ruled Guinea until 1958.
Батыс Африка империялары
Қазіргі Гвинея Батыс Африканың ірі империяларының шетінде орналасқан. Гана империясы сауда арқылы өсіп, бірақ әлморавидтердің жауалы ықпалынан қысқарып, соңында құлаған ең алғашқы империя деп саналады. Осы кезеңде Ислам діні алғаш рет бұл аймаққа келді. Сосо патшалығы (12-13 ғасырлар) қысқа ғана уақытқа өркендеді, бірақ Исламдық Мандинка Мали империясы Сондьята Кейта Сосо билеушісі Сумангуру Кантеді шамамен 1235 жылы Кирина шайқасында жеңген кезде маңызға ие болды. Мали империясын Мансалар (Императорлар) басқарды, олардың ең танымалдары – 1324 жылы Меккеге қажылық жасаған Канқу Муса. Оның билігінен кейін Мали империясы тез арада құлдырап, 15 ғасырда вассалдық мемлекеттерімен ауыстырылды. Олардың ішіндегі ең сәттісі – Соңхай империясы, ол шамамен 1460 жылдан бастап күшін кеңейтіп, территориясы мен байлығы жағынан Мали империясын басып өтті. 1582 жылы Аския Даудтың қайтысынан кейін туған мұрагерлік үшін болған азаматтық соғысқа дейін гүлденуін жалғастырды. 1591 жылы әлсіреген империя Мароккодан келген жаулап алушылардың қолына түсті. Бірақ марокколықтар патшалықты тиімді басқара алмады, және ол көптеген кішкентай патшалықтарға бөлінді. 13 ғасырдан бастап Гвинея шығанағы мен аймақта араб құл саудасы дамыды. 15 ғасырда Португалия Гвинеяда сауда посттарын құрғанда құл саудасы кеңейді, Атлантика құл саудасының бір бөлігі ретінде сатып алулар, экспорт және тұтқындарды ұрлау жүзеге асырылды. 1898 жылы Уассулу мемлекетінің Мансасы (немесе Императоры) және Малинке тегінің көшбасшысы Самори Туренің әскерлері жеңілгеннен кейін француз үстемдігі орнады. Франция Гвинеяның қазіргі шекараларын 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында басқа елдермен – атап айтқанда, британдық Сьерра-Леоне колониясымен, португалиялық колониялық Гвинеямен (қазіргі Гвинея-Бисау) және АҚШ қолдауындағы Либериямен келісті.
What is now Guinea was on the fringes of the major West African empires. The Ghana Empire is believed to be the earliest of these which grew on trade but contracted and ultimately fell due to the hostile influence of the Almoravids. It was in this period that Islam first arrived in the region. The Sosso kingdom (12th to 13th centuries) briefly flourished in the void but the Islamic Mandinka Mali Empire came to prominence when Soundiata Kéïta defeated the Sosso ruler, Sumanguru Kanté at the semi historical Battle of Kirina in c. 1235. The Mali Empire was ruled by Mansa (Emperors), the most famous being Kankou Moussa, who made a famous hajj to Mecca in 1324. Shortly after his reign the Mali Empire began to decline and was ultimately supplanted by its vassal states in the 15th century. The most successful of these was the Songhai Empire, expanding its power from about 1460, and eventually surpassing the Mali Empire in both territory and wealth. It continued to prosper until a civil war over succession followed the death of Askia Daoud in 1582. The weakened empire fell to invaders from Morocco in 1591. The Moroccans proved unable to rule the kingdom effectively, however, and it split into many small kingdoms. Starting in the 13th century, the Arab slave trade flourished in the region and the Gulf of Guinea. The slave trade was greatly expanded in the 15th century when Portugal established a number of trading posts in Guinea, purchasing exporting, and kidnapping captives as part of the Atlantic slave trade. French domination was assured by the defeat in 1898 of the armies of Samori Touré, the Mansa (or Emperor) of the Ouassoulou state and leader of Malinké descent, whose defeat gave France control of what today is Guinea and adjacent areas. France negotiated Guinea's present boundaries in the late 19th and early 20th centuries with other nations, namely the British colony of Sierra Leone, Portuguese colonial Guinea (now Guinea Bissau), and the United States backed Liberia.
Тәуелсіздік (1958)
1958 жылы саяси тұрақсыздық және, әсіресе, Индокитай мен Алжир сияқты отарларымен байланыстағы сәтсіздіктерге байланысты Францияның Төртінші Республикасы құлдырады. Француз халқы Бесінші Республиканың құрылуын қолдады, ал Франция президенті Шарль де Голль 1958 жылғы 8 тамызда Францияның отарларына жаңа француз қауымдастығында көбірек автономия немесе 1958 жылғы 28 қыркүйекте өтетін референдумда дереу тәуелсіздік таңдауы берілетінін мәлімдеді. Басқа француз отарлары біріншісін таңдаса, Гвинея – Ахмет Секу Туре басшылығымен, 1957 жылғы аймақтық сайлауда 60 орынның 56-сын жеңіп алған Гвинеяның Демократиялық партиясы (PDG) тұсында – басым көпшілік дауыспен тәуелсіздікті қолдады. Француздар жылдам түрде шығып кетіп, жол бойында инфрақұрылым мен жабдықтарды жойды, және 1958 жылғы 2 қазанда Гвинея Секу Туре президенттігімен егеменді және тәуелсіз республика деп жарияланды.
In 1958 the French Fourth Republic collapsed due to political instability and its failures in dealing with its colonies, especially Indochina and Algeria. The founding of a Fifth Republic was supported by the French people, while French President Charles de Gaulle made it clear on 8 August 1958 that France's colonies were to be given a stark choice between more autonomy in a new French Community and immediate independence in the referendum to be held on 28 September 1958. The other French colonies chose the former but Guinea — under the leadership of Ahmed Sékou Touré whose Democratic Party of Guinea (PDG) had won 56 of 60 seats in 1957 territorial elections — voted overwhelmingly for independence. The French withdrew quickly, destroying infrastructure and equipment along the way, and on October 2, 1958, Guinea proclaimed itself a sovereign and independent republic, with Sékou Touré as president.
Секу Туре билігі (1958-1984)
Франция президенті Шарль де Голль АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэрге Гвинеяны қабылдамауын ескертті, әйтпесе Франция НАТО-ның біріктірілген әскери құрылымынан шығып, АҚШ әскерлеріне Франциядан кетуді бұйырды. Осының салдарынан АҚШ Турэ үкіметімен байланыс жасаудан бас тартты, ал Гвинея жауап ретінде кеңестік Одаққа бұрылды – бұл Кремльдің Африкадағы алғашқы табысы болды. Франциядан кейін Гвинея кеңестік Одақпен одақтасып, социалистік саясатты қабылдады. Алайда, Гвинея социализмнің қытайлық моделіне көшкендіктен бұл одақ ұзаққа созылмады. Дегенмен, президент Джон Ф. Кеннеди және оның Бейбітшілік корпусының директоры Сарджент Шрайвер Кремльдің Никита Хрущевінен де жақсырақ күш салды. 1963 жылға қарай Гвинея Мәскеуден алыстап, Вашингтонмен жақын қарым-қатынас орнатты. Гвинея АҚШ-тың көмегі мен инвестициясына көбірек сүйенді. Валери Жискар д’Эстен президент болып сайланғаннан кейін Франциямен қарым-қатынас жақсарды, сауда көлемі артты және екі ел дипломатиялық сапарлар алмасты. 1960 жылы Турэ PDG партиясын жалғыз заңды партия деп жариялады. Келесі 24 жыл бойы үкімет пен PDG біртұтас болды. Турэ жеті жылдық мерзімге төрт рет президент болып қайта сайланды, ал сайлаушыларға әр бес жыл сайын Ұлттық Ассамблеяға PDG кандидаттарының тізімі ұсынылды. Ішкі саясатта Африкалық социализмді, ал сыртқы саясатта жалпыафрикалық бірлікті жақтаған Турэ тез арада қарама-қарсы пікірлерге бөлінетін көшбасшыға айналды, оның үкіметі наразылықты төзбеді, жүздеген адамды түрмеге қамап, баспасөзді шектеді. Сонымен қатар, Гвинея үкіметі жерді мемлекеттік меншікке алды, француздық тағайындалған және дәстүрлі басшыларды қызметтерінен шеттетуге және француз үкіметі мен компанияларымен байланысты үзіп жіберді. Кеңес Одағы мен (1970-жылдардың соңына қарай) АҚШ арасында тебіреніп, Гвинеяның экономикалық жағдайы оның дипломатиялық бағыты сияқты болжамсыз болды. Өзіне қарсы ішкі және сыртқы одақтардағы қастандықтар туралы айыптаулар арқылы Турэ режимі нақты және ойдан шығарылған қарсыластарын қуғынға салып, мыңдаған саяси оппозицияны эмиграцияға мәжбүр етті. 1970 жылы көршілес Португалия Гвинеясынан португал әскерлері, эмигранттағы Гвинеялық оппозиция күштерінің қолдауымен Гвинеяға шабуыл жасады – «Жасыл теңіз» операциясын жүргізді. Португалия әскері Секу Турені, Португалия Гвинеясындағы партизан қозғалысын қолдағандығы үшін өлтіруді немесе тұтқындауды мақсат етті. Бірнеше күндік қатал шайқастан кейін португал әскерлері көптеген мақсаттарына қол жеткізбей шегінді. Секу Туре режимі ішкі тұтқындаулар мен өлім жазаларын күшейтті. 1977 жылы Гвинеялық базар әйелдерінің көтерілісі режимнің экономикалық шектеулерді жұмсартуына және үкімет бұрынғы радикалды социализмнен бас тартуына әкелді. Секу Туре 1984 жылдың 26 наурызында АҚШ-та жүрек операциясынан кейін қайтыс болды, оның орнына жаңа сайлауларға дейін уақытша президент болып тағайындалған премьер-министр Луи Лансана Беавоги келді.
French President Charles de Gaulle warned U. S. President Dwight D. Eisenhower not to embrace Guinea or France would leave NATO's integrated military structure and tell United States troops to leave France. As a result the United States did not engage with the Touré government, in response Guinea quickly turned to the Soviet Union—making it the Kremlin's first success story in Africa. Following France's withdrawal, Guinea quickly aligned itself with the Soviet Union and adopted socialist policies. This alliance was short lived, however, as Guinea moved towards a Chinese model of socialism. Nevertheless, President John F. Kennedy and his Peace Corps director Sargent Shriver tried even harder than the Kremlin's Nikita Khrushchev. By 1963 Guinea had shifted away from Moscow into a closer friendship with Washington. Guinea relied more and more on aid and investment from the U. S. Even the relationship with France improved, after the election of Valéry Giscard d'Estaing as president, trade increased and the two countries exchanged diplomatic visits. By 1960, Touré had declared the PDG the only legal party. For the next 24 years, the government and the PDG were one. Touré was reelected unopposed to four seven year terms as president, and every five years voters were presented with a single list of PDG candidates for the National Assembly. Advocating a hybrid African Socialism domestically and Pan Africanism abroad, Touré quickly became a polarising leader, and his government became intolerant of dissent, imprisoning hundreds, and stifling free press. At the same time, the Guinean government nationalised land, removed French appointed and traditional chiefs from power, and broke ties with French government and companies. Vacillating between support for the Soviet Union and (by the late 1970s) the United States, Guinea's economic situation became as unpredictable as its diplomatic line. Alleging plots and conspiracies against him at home and abroad, Touré's regime targeted real and imagined opponents, driving thousands of political opponents into exile. In 1970, Portuguese forces, from neighboring Portuguese Guinea, staged Operation Green Sea, a raid into Guinea with the support of exiled Guinean opposition forces. Among other goals, the Portuguese military wanted to kill or capture Sékou Touré due his support of the PAIGC, a guerilla movement operating inside Portuguese Guinea. After several days of fierce fighting, the Portuguese forces retreated without achieving most of their goals. The regime of Sékou Touré increased the number of internal arrests and executions. The Guinean Market Women's Revolt in 1977 resulted in the regime's softening of economic restrictions and began a turn away from the radical socialism previously practiced by the government. Sékou Touré died on March 26, 1984, after a heart operation in the United States, and was replaced by Prime Minister Louis Lansana Beavogui, who was to serve as interim president pending new elections.
Лансана Конте билігі (1984-2008)
1984 жылғы 3 сәуірде PDG жаңа басшыны сайлауға тиіс еді. Конституция бойынша, ол адам президенттікке жалғыз үміткер болар еді. Алайда, сол мәжілістен бірнеше сағат бұрын полковниктер Лансана Конте мен Диарра Траоре қан төгілмейтін төңкеріс жасап, билікті басып алды. Конте президенттік қызметті атқарды, ал Траоре желтоқсанға дейін премьер-министр болып қызмет етті. Конте бірден бұрынғы режимнің адам құқықтары саласындағы жетістіктерін сынап, 250 саяси тұтқынды босатып, шамамен 200 000 адамды эмиграциядан оралуға шақырды. Ол социализмнен айырылуын да нақтылады, бірақ бұл кедейлікті жеңілдетуге көмектеспеді және елде демократияға қарай жылжудың ешқандай белгісі көрінбеді. 1992 жылы Конте азаматтық билікке оралуды жариялады, 1993 жылы президенттік сайлау, ал 1995 жылы парламент сайлауы өтті (онда оның партиясы – Бірлік және прогресс партиясы – 114 орынның 71-ін жеңіп алды). Демократияға берілгендігіне қарамастан, Конте билікті нығайып ұстады. 2001 жылдың қыркүйегінде оппозиция жетекшісі Альфа Конде мемлекеттік қауіпсіздікке қатер төндіргені үшін тұтқындалды, бірақ 8 айдан кейін кешірілді. Одан кейін ол Францияда сүргін өмірінде болды. 2001 жылы Конте президенттік мерзімді ұзарту үшін референдум ұйымдастырып, жеңіске жетті, ал 2003 жылы оппозиция сайлауды бойкоттағаннан кейін үшінші мерзімге кірісті. 2005 жылдың қаңтарында Конте елорда Конкриде сирек кездесетін қоғамдық оқиғада қатысқанда, өлтіруге талпыныс жасалғаны күдіктенді. Оның қарсыластары оны «шаршаған диктатор» деп атап, оның кетуі сөзсіз екенін айтты, ал оның қолдаушылары оның қарсыластармен күресте жеңіске жетіп жатыр деп сенді. Гвинея әлі де өте күрделі мәселелермен бетпе-бет, ал «Foreign Policy» журналы Гвинеяның күйреу қаупі бар екенін мәлімдеді. 2000 жылы Гвинея Батыс Африканың қалған бөлігін ұзақ уақыт бойы мазалаған тұрақсыздыққа қатысты, өйткені көтерілісшілер Либерия және Сьерра-Леоне шекараларын кесіп өтіп, елдің азаматтық соғысқа бара жатқандай көрінді. Конте Гвинеяның табиғи ресурстарын көздейтін көрші елдерді айыптады, бірақ бұл талаптар жоққа шығарылды. 2003 жылы Гвинея көрші елдермен бірлесіп, көтерілісшілермен күресу жоспарын жасады. 2007 жылы үкіметке қарсы үлкен наразылықтар болды, нәтижесінде жаңа премьер-министр тағайындалды.
The PDG was due to elect a new leader on April 3, 1984. Under the constitution, that person would have been the only candidate for president. However, hours before that meeting, Colonels Lansana Conté and Diarra Traoré seized power in a bloodless coup. Conté assumed the role of president, with Traoré serving as prime minister until December. Conté immediately denounced the previous regime's record on human rights, released 250 political prisoners and encouraged approximately 200,000 more to return from exile. He also made explicit the turn away from socialism, but this did little to alleviate poverty and the country showed no immediate signs of moving towards democracy. In 1992, Conté announced a return to civilian rule, with a presidential poll in 1993 followed by elections to parliament in 1995 (in which his party – the Party of Unity and Progress – won 71 of 114 seats.) Despite his stated commitment to democracy, Conté's grip on power remained tight. In September 2001 the opposition leader Alpha Condé was imprisoned for endangering state security, though he was pardoned 8 months later. He subsequently spent a period of exile in France. In 2001 Conté organized and won a referendum to lengthen the presidential term and in 2003 begun his third term after elections were boycotted by the opposition. In January 2005, Conté survived a suspected assassination attempt while making a rare public appearance in the capital Conakry. His opponents claimed that he was a "tired dictator" whose departure was inevitable, whereas his supporters believed that he was winning a battle with dissidents. Guinea still faces very real problems and according to Foreign Policy is in danger of becoming a failed state. In 2000 Guinea became embroiled in the instability which had long blighted the rest of West Africa as rebels crossed the borders with Liberia and Sierra Leone and it seemed for a time that the country was headed for civil war. Conté blamed neighbouring leaders for coveting Guinea's natural resources, though these claims were strenuously denied. In 2003 Guinea agreed plans with her neighbours to tackle the insurgents. In 2007 there were big protests against the government, resulting in the appointment of a new prime minister.
Конте өлімі мен 2008 жылғы төңкеріс
Турэнің өлімінен кейін бірнеше күн өткен соң болған төңкеріс кезінде Лансана Конте президент болды. Конституция мен парламент тоқтатылды және ұлттық жаңару комитеті құрылды. Конте 2008 жылдың 22 желтоқсанында қайтыс болғанға дейін билікте болды. Оның өлімінен кейін бірнеше сағаттан соң Мусса Дадис Камара Гвинеяны әскери кеңес басшысы ретінде басып алды. 2009 жылдың 28 қыркүйегінде әскери кеңес өз сарбаздарына Камараның болашақ президенттік сайлауға үміткер болуына қарсы наразылық білдірген адамдарға шабуыл жасауға бұйрық берді. Сарбаздар зорлау, мүгедектендіру және кісі өлтіруге дейін барған қырқындар жасады. 2009 жылдың 3 желтоқсанында Камараның көмекшісі 2009 жылдың қыркүйегіндегі төңкеріс туралы дау кезінде оны атты. Камара медициналық көмек алу үшін Мароккоға кетті. Вице-президент (және қорғаныс министрі) Секуба Конате Камараның болмаған кезінде елді басқару үшін Ливандан ұшып келді. 2010 жылдың 12 қаңтарында Камара Мароккодан Буркина-Фасоға жеткізілді. 13 және 14 қаңтарда Уагадугуде өткен кездесуде Камара, Конате және Буркина-Фасо президенті Блез Компаоре Гвинеяны алты ай ішінде азаматтық үкіметке қайтаруды көздейтін он екі принциптің ресми мәлімдемесін жариялады. Әскерилер алдағы сайлауға қатыспайтыны және Камара Гвинеядан тыс жерде емделуін жалғастыратыны туралы келісімге қол жеткізілді. 2010 жылдың 21 қаңтарында әскери кеңес Жан Мари Дореді алты айлық кезеңдік үкіметтің премьер-министрі етіп тағайындады, сайлауға дайындық жұмыстары жүргізілді. Президенттік сайлау 2010 жылдың 27 маусымы мен 18 шілдесіне белгіленді, бұл 1958 жылы тәуелсіздік алғаннан бергі алғашқы бос және әділ сайлау деп есептелді. Бірінші тур 2010 жылдың 27 маусымында өтті, бұрынғы премьер-министр Селлу Далейн Диалло және оның қарсыласы Альфа Конде екінші турға ең көп дауыс жинаған екі үміткер болып шықты. Алайда, сайлауда алаяқтық болды деген күдік туғандықтан, екінші тур 2010 жылдың 19 қыркүйегіне дейін кейінге жылдырылды. Сайлау комиссиясы (CENI) Конате мақұлдаған жағдайда, сайлауды 10 қазанға дейін ықпалдастыру туралы хабарлады. Қазан айының басында сайлауды 24 қазанға дейін ықпалдастыру туралы тағы бір хабарлама жарияланды. Сайлау ақыры 7 қарашада өтті. Дауыс беруге қатысу жоғары болды және сайлау салыстырмалы түрде тыныш өтті. 2010 жылдың 16 қарашасында Гвинея халық жиналысының (RGP) оппозициялық партиясының жетекшісі Альфа Конде 7 қарашада өткен президенттік сайлаудың жеңімпазы деп жарияланды. Ол сайланған жағдайда қауіпсіздік секторын реформалауға және кен келісімшарттарын қарап шығуға уәде берді. 2011 жылдың 18 шілдесі күні түнде президент Конденің резиденциясына төңкеріс жасауға талпыныс жасалды. Шабуыл кезінде қарқынды атыс және граната тасталды. Президент зардап көрмеді. Төңкеріс жасауға талпыныс жасағандардың 16-сы айыпталып отыр. Көбінесе айыпталушылар Конатеге жақын адамдар болып табылады. Гвинеяның Ұлттық жиналысы, елдің заң шығару органы, 2008 жылдан бері, желтоқсандағы әскери төңкерістен кейін таратылғаннан бері жиналған жоқ. Сайлау 2007 жылдан бері бірнеше рет ықпалдастырылды және соңғы рет 2012 жылдың 8 шілдесіне жоспарланған. 2012 жылдың сәуір айында президент Конде сайлаудың "ашық және демократиялық" болуын қамтамасыз ету қажеттігін айтып, оны белгісіз мерзімге ықпалдастырды. 2013 жылдың ақпан айында Гвинея қарулы күштерінің басшысы генерал Келефа Диалло және тағы тоғыз әскери шенеунік Либерияның астанасы Монровияға бағытталған ұшақ апатқа ұшырады.
In a coup d'état several days following Touré's death, Lansana Conté became the President. The constitution and parliament were suspended and a committee for national recovery was established. Conté remained in power until his death on 22 December 2008. In several hours following his death, Moussa Dadis Camara seized control of Guinea as the head of a junta. On 28 September 2009, the junta ordered its soldiers to attack people who had gathered to protest Camara's presumed candidacy in the upcoming presidential elections. The soldiers went on a rampage of rape, mutilation, and murder. On 3 December 2009, an aide shot Camara during a dispute about the rampage of September 2009. Camara went to Morocco for medical care. Vice President (and defense minister) Sékouba Konaté flew back from Lebanon to run the country in Camara's absence. On 12 January 2010 Camara was flown from Morocco to Burkina Faso. After meeting in Ouagadougou on 13 and 14 January, Camara, Konaté and Blaise Compaoré, President of Burkina Faso, produced a formal statement of twelve principles promising a return of Guinea to civilian rule within six months. It was agreed that the military would not contest the forthcoming elections, and Camara would continue his convalescence outside Guinea. On 21 January 2010 the military junta appointed Jean Marie Doré as Prime Minister of a six month transition government, leading up to elections. The presidential election was set to take place on 27 June and 18 July 2010, it was held as being the first free and fair election since independence in 1958. The first round took place normally on 27 June 2010 with ex Prime Minister Cellou Dalein Diallo and his rival Alpha Condé emerging as the two runners up for the second round. However, due to allegations of electoral fraud, the second round of the election was postponed until 19 September 2010. A delay until 10 October was announced by the electoral commission (CENI), subject to approval by Sékouba Konaté. Yet another delay until 24 October was announced in early October. Elections were finally held on 7 November. Voter turnout was high, and the elections went relatively smoothly. 16 November 2010, Alpha Condé, the leader of the opposition party Rally of the Guinean People (RGP), was officially declared the winner of a 7 November run off in Guinea's presidential election. He had promised to reform the security sector and review mining contracts if elected. On the night of 18 July 2011, President Condé's residence was attacked in an attempted coup. The attack included a fierce firefight and rocket propelled grenades. The president was unharmed. Sixteen people have been charged with the attempted assassination. Most of those indicted are close associates of Konaté. The National Assembly of Guinea, the country's legislative body, has not met since 2008 when it was dissolved after the military coup in December. Elections have been postponed many times since 2007 and, most recently, were scheduled for 8 July 2012. In April 2012, President Condé postponed the elections indefinitely, citing the need to ensure that they were "transparent and democratic". In February 2013, a plane carrying the head of the Guinean armed forces, General Kelefa Diallo, and nine other military officials, crashed on its way to the Liberian capital, Monrovia.
2013 жылғы наразылық
Оппозициялық коалиция ақпан айының ортасында сайлау процесінен бас тартты, негізінен президент Кондедің күдікті Оңтүстік Африка фирмасы Waymark Infotech-ты сайлаушылар тізімін жасауға талап етуіне байланысты. 2013 жылдың ақпан айының соңында Гвинеяда саяси зорлық-зомбылық күшейді, наразылық білдірушілер 2013 жылдың мамыр айында өтетін сайлаудың ашықтығына алаңдаушылықтарын білдіру үшін көшеге шықты. Демонстрациялар оппозициялық коалицияның сайлау процесінен ашықтық жоқтығына наразылық ретінде бас тарту шешімімен күшейді. Наразылықтар барысында 9 адам қаза тауып, шамамен 220 адам жарақат алды, ал қазалар мен жарақаттардың көп бөлігі қауіпсіздік күштерінің наразылық білдірушілерге тікелей оқ атуынан туындады. Саяси зорлық-зомбылық фула және малинке халықтары арасындағы этникалық қақтығыстарға да әкелді, соңғысы президент Кондеге қолдау көрсетуші базаны құрады, ал біріншісі негізінен оппозициядан тұрады. 2013 жылдың 26 наурызында оппозициялық партия 12 мамырдағы сайлау туралы үкіметпен келіссөздерден бас тартты. Оппозиция үкімет оларды құрметтемегенін және келіскен уәделерін орындамағанын мәлімдеді. Бұл Гвинея көшелеріндегі наразылықтар мен қақтығыстардың күшеюіне алып келуі мүмкін.
The opposition coalition withdrew from the electoral process in mid February, mainly due to President Conde's insistence on using a suspicious South African firm Waymark Infotech to draw up the registered voter list. In late February 2013, political violence erupted in Guinea after protesters took to the streets to voice their concerns over the transparency of the upcoming May 2013 elections. The demonstrations were fueled by the opposition coalition's decision to step down from the electoral process in protest at the lack of transparency in the preparations for elections. Nine people were killed during the protests, while around 220 were injured, and many of the deaths and injuries were caused by security forces using live fire on protesters. The political violence also led to inter ethnic clashes between the Fula and Malinke peoples, the latter forming the base of support for President Condé, with the former consisting mainly of the opposition. On 26 March 2013 the opposition party backed out of the negotiation with the government over the upcoming 12 May election. The opposition claimed that the government has not respected them, and have not kept any promises they agreed to. This is expected to lead to more protests and fighting in the streets of Guinea.
2014 жылғы Эбола індеті
2014 жылдың шілдесінен бастап Гвинея Эболаның тарихтағы ең кең таралған және ауыр жағдайына тап болды, ол көршілес Либерия және Сьерра-Леоне елдеріне жылдам тарады. Эпидемия 2016 жылдың маусым айында аяқталды.
Beginning in July 2014, Guinea suffered the most severe recorded outbreak of Ebola in history, which rapidly spread to neighbouring countries Liberia and Sierra Leone. The epidemic was over by June 2016.
2020 жылғы сайлау
2020 жылдың қазан айында президент Альфа Конде президент сайлауында жеңіске жетті. Конде 2010 жылдан бері билікте болды және үшінші мерзімге сайланды. Оппозиция нәтижелерді қабылдамады, себебі әртүрлі тәжіриптер айтылды. Президент 2020 жылдың наурызында өткен конституциялық референдумның арқасында екі мерзімге шектеуге қарамастан сайлауға қатысуға мүмкіндік алғанын мәлімдеді. Сайлаудан кейін елдің барлық аймақтарында зорлықшыл наразылықтар болды.
In October 2020, president Alpha Condé won presidential elections. Condé had been in power since 2010 and he won the third term. Opposition did not accept the results because of allegations of fraud. The president said a constitutional referendum in March 2020 allowed him to run despite a two term limit. After the election there were violent protests across the country.
2021 жылғы төңкеріс
2021 жылдың 5 қыркүйегінде Альфа Конде әскерилер тарапынан құлатылды. Мамади Думбуя басқаратын Ұлттық келісім және даму комитеті билікті өз қолына алды. 2021 жылдың 1 қазанында, өткен айдағы төңкеріске жетекшілік еткен полковник Мамади Думбуя Гвинеяның уақытша президенті болып ант берді.
On September 5, 2021, Alpha Condé was deposed by the military. National Committee of Reconciliation and Development headed by Mamady Doumbouya took power. On 1 October 2021, Colonel Mamady Doumbouya, who led the previous month's coup, was sworn in as interim president of Guinea.