Кіріспе

Жапон императорлық әскери-теңіз флотының "Ямато" класындағы линкоры "Мусаши" (武蔵) – 1930 жылдардың аяғында Жапон императорлық әскери-теңіз флоты үшін жоспарланған төрт линкордың бірі. "Ямато" класындағы кемелер бұрынғыдан да ауыр және күшті қаруланған соғыс кемелері болды. "Мусашидің" перпендикулярлар арасындағы ұзындығы ал эми жалпы ұзындығы болды. Су сызығындағы ені ал терең жүктемедегі суDraftы болды. Стандартты жүктемеде ол ал терең жүктемеде ал ауысты. 1942 жылы экипажы 2500 офицер мен сарбазды, ал 1944 жылы шамамен 2800 адамды құрады. Линкорда төрт жиынтық Кампон бу турбинасы болды, олардың әрқайсысы бір қозғалтқыш білігін айналдырды. Турбиналар 12 Кампон су түтік қазандықтарымен қамтамасыз етілген буды пайдаланып, жалпы қуатты өндіруге арналған, бұл кемеге ең жоғары жылдамдық берді. Оның жанармай майына арналған сыйымдылығы болды, бұл жылдамдықпен саяхаттауға мүмкіндік берді. Ауыр әуе шабуылына қарсы қорғаныс 127 миллиметрлік (5 дюйм) 40 калибрлі 89 типті қос мақсатты зениттік қарулармен қамтамасыз етілді, олар алты екі қабатты мұнарада орналасқан, әр жағында үштен. "Мусаши" сонымен қатар 36 25 миллиметрлік (1 дюйм) 96 типті жеңіл зениттік (АА) қаруларын 12 үштік орнатуда алып жүрді, олардың барлығы суперқұрылымға орнатылған. Кемеде көпірдің екі жағында орналасқан 93 типті зениттік пулеметтерге арналған екі екі қабатты орнату да болды. Оның астында, журналдар мен механизмдер бөлімшелерінің үстінде қалыңдығы болған бронялық қабат болды, ал төменгі жиегінде қалыңдығы болды. Палубалық броня қалыңдығы бойынша өзгеретін. Мұнаралардың беткі жағында қалыңдығы, қабырғаларында ал төбесінде 270 миллиметрлік бронялық пластиналармен қоршалған. Мұнаралардың барбеттері қалыңдықпен қорғалған, ал 155 миллиметрлік зениттік қарулардың мұнаралары қалың бронялық пластиналармен қорғалған. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалың, ал төбесі 200 миллиметрлік болды. Журналдардың астында миналық зақымдардан қорғау үшін бронялық пластиналар орналастырылған. "Мусаши" 1147 герметикалық бөлімшелерді (бронялық палубаның астында 1065, үстінде 82) қамтыды, бұл шайқас кезінде зақымдалған жағдайда кемеге қадауға мүмкіндік берді.

Ұшақ

Мұсашидің кормалық палубасында екі катапульта орнатылған және кеме ішіндегі ангарында жетіге дейін гидроұшақтарды сақтауға болатын. Кеме Mitsubishi F1M бипландары мен Aichi E13A1 монопландарымен жұмыс істеді және оларды қайтару үшін кормаға орнатылған кранды пайдаланды.

Өртке қарсы басқару және сенсорлар

Кеме төрт қашықтық өлшегішпен жабдықталған, оның біреуі алдыңғы жоғарғы құрылымының үстінде, әрбір бас қару мұнарасында біреуден және артқы жоғарғы құрылымының үстінде тағы бір бірлік болған. Әрбір қару мұнарасында қашықтық өлшегіш орнатылған. Төмен бұрыштан атуды екі 98-ші типті атыс басқару құрылғысы, қашықтық өлшегіштердің үстіндегі жоғарғы құрылымда басқарды. 94-ші типті жоғары бұрышты бағыттағыштар 127 мм зениттік қаруларды, ал 95-ші типті қысқа қашықтықты бағыттағыштар 25 мм зениттік қаруларды басқарды. "Мусаши" кемесінің мұртында 0-ші типті гидрофон жүйесі орнатылған, ол тек тоқтағанда немесе төмен жылдамдықпен қозғалғанда ғана қолданылатын. 1942 жылдың қыркүйегінде алдыңғы жоғарғы құрылыстың үстіндегі 15 метрлік қашықтық өлшегіштің төбесіне 21-ші типті әуе іздеу радары орнатылды. 1943 жылдың шілдесінде алдыңғы құрылымға екі 22-ші типті беттік іздеу радары орнатылды. 1944 жылдың сәуірінде жөндеу жұмыстары кезінде 21-ші типті радар жаңа үлгімен ауыстырылды, сондай-ақ 13-ші типті ерте ескерту радары да орнатылды.

Құрылыс

Мұсашидің үлкен көлемі мен салмағын басқару үшін құрылыс алаңы нығайтылды, жақын жердегі шеберханалар кеңейтілді және екі жүзбелі кран салынды. Кеменің қаңқасы 1938 жылғы 29 наурызда Мицубисидің Нагасаки кеме жасау орнында салынды және ол "Линкор №2" деп белгіленді. Құрылыс кезінде сырттан келгендердің құрылысты көруіне кедеріс келтіру үшін, салмағы зор, қымыз арқаннан жасалған үлкен перде орнатылды. Мұсашиді суға түсіру де қиындықтар тудырды. Кеменің тоғыз "Дуглас шырша" тақтайшасынан жасалған қалың суға түсіру платформасын құрастыруға екі жыл кетті (1938 жылғы наурызда қаңқасы салынып бастағаннан бастап), себебі 4 метрлік жаңа ағаштан тура бұранда тесіктерін бұрғылау қиын болды. Нагасаки портының екі жағына ауыр тізбектер орнату арқылы үлкен корпусты тоқтату және баяулату мәселесі шешілді, бұл судың қарсылығын тудырды. Суға түсіруді жасыру үшін, ұшыру күні қала бойынша әуе шабуылы жаттығулары өткізіліп, адамдарды үйлерінде ұстауға тырысты. Мұсаши 1940 жылғы 1 қарашада суға түсірілді, кеме корпусының күтілетін арақашықтығынан сәл асып тоқтады. Мұндай үлкен массаның суға түсуі үлкен толқынды тудырды, ол портты және жергілікті өзендерді шарпып, үйлерді су басып, шағын балық аулау қайықтарын құлатты. Мұсаши жақын жердегі Сасебода жабдықталды, ал капитан Каору Арима оның командирі болып тағайындалды.

Қызмет

1942 жылғы 5 тамызда «Мусаси» Нагасакидегі әскери қызметке қабылданып, «Ямато», «Нагато» және «Муцу» жапондық соғыс кемелерімен бірге 1-ші линкор дивизиясына бекітілді. Бес күннен кейін кеме Хаширажима маңында механизмдерді және ұшақтарды басқару сынақтарын жүргізді. Оның қосымша қарулануында он екі 127 мм зеңбірек, он екі үштік 25 мм зеңбірек және төрт авиацияға қарсы пулемет болды. 1942 жылғы 3-28 қыркүйек аралығында Куреде Type 21 радары да орнатылды. Кеме жыл соңына дейін дайындық жұмыстарын жалғастырды. Арима 1 қарашада контр-адмирал шеніне көтерілді және үш күннен кейін Труктікке аттанды, 22 қаңтарда жетті. 11 ақпанда ол флоттың флагманы ретінде әпкесі «Яматоны» алмастырды. 3 сәуірде Ямамото «Мусасиден» шығып, Соломон аралдарындағы «I Go» операциясын жеке басқару үшін Жаңа Британиядағы Рабаулға ұшып кетті. Оның бұйрықтары Magic арқылы ұсталып, дешифрленді, ал американдық Lockheed P-38 Lightning истребительдері оның көлік ұшағын атып түсіріп, Нью-Британиядан Бугенвильге, Баллалеге бара жатқанда оны өлтірді. 23 сәуірде оның күлі Труктікке жеткізіліп, «Мусаси» бортындағы кабинасына қойылды. Торпедалық соққыдан жеті экипаж мүшесі қаза тауып, тағы он бірі жараланды. Уақытша жөндеуден кейін «Мусаси» сол түні Жапонияға бет бұрып, 3 сәуірде Куре теңіз арсеналына жетті. 10-22 сәуір аралығында кеме жөнделді, ал сәулелік үштік мұнараларды алып тастау арқылы босатылған орынға авиацияға қарсы қарулануы едәуір арттырылды. 22 сәуірде кеме жағадан шығып, екінші батареясында алты 15,5 см, жиырма төрт 12,7 см, жүз отыз 25 мм және төрт 13,2 мм пулемет болды. Сонымен қатар, ол жаңа радарларды (американдық жабдықпен салыстырғанда әлі де қарапайым) және кормасындағы тереңдік бомбаларын орнатуға арналған рельстерді алды. Келесі күні «Дэйс» суасты қайығы Палаван маңындағы «Майя» ауыр крейсерін торпедалап батырды. «Акисимо» эсминеці 769 құтқарылғандарды құтқарып, сол күні «Мусасиге» жеткізді.

Сибуян теңізіндегі залал

24 қазанда Сибуян теңізінен өтіп бара жатқанда Куританың кемелерін Intrepid авианосецінің барлау ұшағы байқады. Екі сағаттан кейін, сағат 10:27-де Мусаши соғыс кемесіне Intrepid-тен келген сегіз Curtiss SB2C Helldiver пикирлеуші бомбалаушы шабуыл жасады. Бір бомба №1 мұнараның төбесіне тиді, бірақ тесіп өте алмады. Екі минуттан кейін Мусаши кемесінің орта бөлігіне Intrepid-тен келген Grumman TBF Avenger торпедасы соқты. Кеме 3000 тонна су сіңіріп алды және бастапқыда 5,5 градус оңға қарай еңкейді, кейін қарсы жақтан су толтыру арқылы 1 градусқа дейін төмендетілді. Осы шабуыл кезінде екі Avenger ұшағы атып түсірілді. Сағат 15:25-те Мусашиге Intrepid, Franklin авианосеці және Cabot жеңіл авианосецінен келген 37 ұшақ шабуыл жасады. Шабуыл кезінде кеме 13 бомба және 11 торпедаға түсті, нәтижесінде үш Avenger және үш Helldiver жойылды. Кеменің жылдамдығы төмендеді, басқарушы қозғалтқышы уақытша істен шықты және рулі қысқа мерзімге 15 градусқа солға бұрылды. Суды қарсы толтыру арқасында еңкейіс бұрынғы ең жоғары 10 градустан 6 градусқа дейін төмендетілді. Мусашиге барлығы шамамен 19 торпеда мен 17 бомба тиген. АҚШ Әскери-теңіз техникалық миссиясының Жапониядағы талдауы 10 торпеда мен 16 бомбаның тигенін көрсетті. Курита сағат 15:30-да Мусашиді өз күшімен қорғануға қалдырды және бағытын кері бұрғаннан кейін сағат 16:21-де қайта кездесті. Кеме солтүстікке қарай 10 градус еңкейіп, мұрты 26 фут (8 метр) төмен, ал алдыңғы бөлігі су астында болды. Ол бір ауыр крейсер мен екі эсминецті оны сүйреу үшін тағайындады, сонымен қатар еңкейісті түзету үшін тағы бір машина бөлімесі мен бірнеше қазандық бөлімелерін сумен толтыруға тырысты. Жағаға жетпей тұрып, кеменің қозғалтқыштары тоқтады. Сағат 19:15-те еңкейіс 12 градусқа жетті және экипаж кемені тастауға дайындалуға бұйрық алды, олар он бес минуттан кейін еңкейіс 30 градусқа жеткенде осыны істеді. Мусаши сағат 19:36-да аударылып, 4430 фут (1350 метр) тереңдікте суға батты. Иногучи кемесімен бірге суға батуды шешті; оның 2399 адамдық экипажының 1376-сы құтқарылды. Аман қалғандардың шамамен жартысы Жапонияға эвакуацияланды, ал қалғаны Филиппиннің қорғанысына қатысты.

Ашылу

Оның суға батып кеткенінен кейін 70 жылдан астам уақыт бойы кеме апатын іздеушілер жапондық соғыс кемесінің апатын табуға тырысты, бірақ ешқайсысы да сәтті болмады. Мусаши, басқа жапондық әскери кемелер сияқты, борларында аты жазылмаған, бұл дайверлер мен кеме апатын іздеушілерге оны табуды қиындатты. Microsoft-тың негізін қалаушы Пол Аллен демеушілік еткен зерттеу тобы, сегіз жыл іздеуден кейін, әртүрлі елдердің тарихи жазбаларын зерттеп, іздеуге жоғары технологиялық яхта Octopus және қашықтан басқарылатын аппаратты пайдаланып, апатты тапты. 2015 жылдың наурыз айында Аллен командасы Мусашиді Сибуян теңізінің түбінде, су бетінен 914 метр тереңдікте тапқанын жариялады. Кеме бір бөлік күйінде батқан деп есептелген, бірақ шындығында ол су астында жарылып, қалдықтары мұхит түбіне шашырап кеткен. Бірінші барбеттен бастап алдыңғы бөлігі теңіз түбінде тік тұр, ал артқы бөлігі аударылып жатыр. Алдыңғы суперқұрылымы мен түтігі кеменің қалған бөлігінен бөлініп, сол жағына қарай құлаған. Экспедиция тобы жүргізген тікелей эфирдегі видеода қираған қалдықтардың арасында Жапон императорлық теңіз күштерінің мөрі – тектің ағашынан жасалған, бірақ уақыт өте келе шіріп кеткен хризантеманың орнатылуы көрінді. Видеода сондай-ақ АҚШ торпедаларынан келген зақымдар, соның ішінде қисайған мұрын бөлігі және кеме басты қаруының астындағы тесіктер көрсетілді. Кемеде 1000-нан астам жапон теңізшісінің қалдықтары болғандықтан, осы апатты табу жапон халқы үшін өте маңызды болды, бірақ Филиппин Ұлттық мұражайы "кеме апатына қатысты кез келген келесі әрекеттер белгіленген ережелер мен нормаларға сәйкес жүргізіледі" деп мәлімдеді. Мұражай атап көрсеткендей, заң бойынша Мусаши апаты орны Ромблонның юрисдикциясындағы археологиялық орын болып саналады және "ақпаратты тексеру, алу және бөлісу, орынды қорғау және сақтауға көмектесу, сондай-ақ тиісті келесі қадамдарды әзірлеуге басымдық беріледі".