Кіріспе

18 ғасырдағы ағылшын актері, драматург және жазушы Теофилус Сибер (25 немесе 26 қараша 1703 – 1758 қазан) – ағылшын актері, драматург, жазушы және актер-басқарушы Колли Сибердің ұлы. Ол өте ерте жасынан актерлікпен айналысып, әкесінің қадамымен театр басқаруға келді. 1727 жылы Александр Поуп «Дунциада» поэмасында Теофилус Сиберді "бетіңізге өзін толығымен тығып қоятын" жас жігіт ретінде сатиралық бейнеледі (III 132). Сахнада ол «Генрих IV, 2-бөлім» пьесасындағы Пистоль рөлімен және әкесі жас кезінде ойнаған бірнеше комедиялық рөлдермен танымал болды, бірақ кейбір сыншылар оны тым артық ойын көрсеткендігі үшін кінәлады. Кейіннен оның жеке өмірі Теофилустың жаман атына және дау-дамаға себеп болды. Ол Ирландияға, Дублиндегі маусымға бағыт алған кеме апатында қаза тапты.

Ерте өмір және мансап

Теофилус Сибер 1703 жылғы Ұлы дауыл кезінде дүниеге келді және 1721 жылы 16 жасында Дрюри-Лейн театрында актерлік өнер көрсете бастады. Жастығында Сибер әйгілі еркек болған және Уортон герцогы сияқты бірдей ойлы, беделді жігіттермен байланыс құрған. Сибер кіші 1732–33 жылдар маусымында театр басқаруын өз қолына алды, бірақ ол ауырып қалды. Оның болмағанда Эллис пен Хаймордың жасаған іс-әрекеттері, көбінесе ақша табуға немесе жинауға бағытталған, Теофилусты ашуландырып, олардың арасында шиеленіс туды. Басқа менеджерлер Сибер ағасына жүгініп, оның үлесін сатып алуды ұсынды. Теофилуспен кеңеспей, Колли Сибер өз үлесін 3000 гинеяға сатты, ал олар дереу Теофилуске жұмыстан шығу туралы хабарлады. Теофилус актерлерді шеруге шығарды және олар Хеймаркетте бәсекелес, бірақ ресми емес, актерлер труппасын құрды. Сиберлер Хеймаркетте өнер көрсетуге рұхсат алу үшін патент сұрады, бірақ оларға бас тартылды, ал Дрюри-Лейн менеджерлері оның жетекші актері Джон Харперді босқындықпен айыптап, аресттеу арқылы Сиберді жабуға тырысты. Халықтың пікірі Теофилустың жағына бұрылды және Харпер босатылды. Дрюри-Лейн менеджерлері жеңіліске ұшырады, ал Теофилус компанияны өз шарттарымен қайта бақылауға алды. Теофилус актриса Джейн Джонсонға үйленді және олардың төрт баласы болды: 1726 жылы Колли Джордж, 1727 жылы Кэтрин, 1729 жылы Джейн және 1732 жылы Елизавета. Колли Джордж пен Кэтрин сәби кезінде қайтыс болды, ал аналары Елизавета туғаннан кейін 26 жасында шешек қызылдан қайтыс болды. Джейн мен Елизавета әкесі Колли Сибердің үйінде өсіп-өнді.

Неке адалдығын бұзу туралы даулы оқиға

Бірінші әйелі Джейн қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, 21 сәуірде 1734 жылы музыкант Томас Арнның әпкесі, әнші және актриса Сусанна Мария Арнға үйленді. Сусанна Мария өзінің мүлігі мен кірісін екі сенімдіге тапсырып, оны оған үнемді түрде қайтарып беру арқылы қорғауға арналған неке шартын талап етті. Теофилдің ақшаға қол жеткізуі болмады, ал келісім бойынша, егер ол баласыз қайтыс болса, ақша күйеуінің емес, оның ата-анасының мұрасына тиесілі еді. Олардың 1735 жылы Сусанна және 1736 жылы Кай Габриэль деген екі баласы болды, бірақ екеуі де бір жасқа толмаған кезде қайтыс болды. 1738 жылы ерлі-зайыптылар танымал сот процесіне қатысты, ол Сиббердің әйеліне жасаған ізгілікке жұртшылықтың назарын аударды. Сибберлер Джон Слопермен, елдік помещикпен, үштік қарым-қатынас құрды, одан Теофил ақша алды. Үшеуі Кенсингтонда бірге тұрды, Слопер жалға және күтімге төледі, бірақ Сиббер кредиторларынан қашу үшін Францияға қашып кетті. Оның қорқынышына орай, Сусанна Мария оған Слопер үшін кетіп бара жатқанын айтып хат жазды. Сиббер Англияға оралып, Сусанна Мария мен Слопермен келісімге келу үшін келіссөздер бастады, бұл Слопердің ауылдық үйінен Сусанна Марияны ұрлауға жасалған абсурдты, бірақ сәтті әрекетпен аяқталды, нәтижесінде Слопер Сиббердің басына тапанша оғы атқанға қарамастан, үшеуі де бір қонақүйге орналасты. Теофил әйелін Уайлд-корттағы үйге қамады, сол жерден оны оның ағасы Томас құтқарып, күзетшіні естен шығарды. Теофил Томасты уақытша Брайдуэллге қамады, ал Сусанна Мария Слоперге қайтып оралды. Қорғау тарапы Сиббер туралы былай деді: "Ол ақшасын алады, отбасын асырайды, әйелін оған береді, содан кейін сотқа әділдік іздеп, зиянды өтеуді талап етеді". Адвокат "залалдың орнын толтыру үшін монетада жеткілікті ұсақ номинал жоқ" деген қорытындыға келді. Қазылар алқасы келісіп, Сибберге 10 фунт стерлинг төледі. Келесі жылы, 1739 жылы, Сиббер Слоперге қарсы әйелін "ұстағаны" үшін 10 000 фунт стерлинг талап етті. Бұл жолы оған 500 фунт стерлинг берілді. Сусанна Ирландияға барып, Генделмен концерттік маусым өткізді, ал дау жанжал басылғаннан кейін Дрюри Лейнде сәтті мансапқа ие болды, Дэвид Гаррикпен жұмыс істеді және трагикалық актриса ретінде танымал болды. Сиббер театрдағы ықпалын жоғалтып, қалған өмірін сахнадан сахнаға ауысып, кейде эпизодтық рөлдерді ойнап өткізді. Әкесі 1757 жылдың 11 желтоқсанында қайтыс болды, Теофилге өсиетінде 50 фунт стерлинг қалдырды, ал келесі күні Теофил Ньюкасл герцогы Лорд Чемберленге театрда жұмыс сұрап хат жазды. Теофилдің қайғылы киім киіп сахнада айтқан әкесін еске алу сөздері сәтті болмады, сондықтан ол басқа жұмыс іздеуге мәжбүр болды. Томас Шеридан оған Дублиндегі Смок Аллей театрында жұмыс ұсынды. Ирландияға бара жатқанда, оның кемесі, Дублин трейдері, бортында 60-қа жуық жолаушысымен бірге дауылға ұшырап, Шотландия жағалауында сүңгіп кетті. Ол теңізде жоғалып кетті.

Авторлығы

17 жасында Сибер Шекспирдің "Генрих VI, король Генрих VI тағында отырған кезеңдегі азамат соғыстарының тарихи трагедиясы" пьесасын бейімдеді. 1981 жылы Дэвид Манн оны заманауи басылымда жариялады. Теофилдің "Ұлыбритания және Ирландия ақындарының өмірі" (1753 ж.) кітабының авторлығы күмәнді; Сэмюэл Джонсон оны Роберт Шилс жазғанын айтты. 1740 жылдың сәуір айында Теофилдің әкесі "Коли Сибер, комедияшының өміріне қатысты кешірім" атты автобиографиясын жариялады, ол коммерциялық сәттілікке жетті. Ол жарық көргеннен кейін көп ұзамай Теофил өзінің өмірбаянын жазу жөніндегі ұсынысын жасап, болашақ оқырмандардан аванс жинауға кірісті. Шілде айында "Комедияшы мырзаның өміріне қатысты кешірім: Коли Сибер мырзаның өміріне қатысты кешірімге лайықты жалғасы, қазіргі жылға дейінгі сахнаның тарихи шолуы / Лауреат ақынның стилі мен әдісімен өзі жазғандай" кітабы жарық көрді, бірақ Теофил оның авторы емес еді. Бұл Сиберлерге қарсы анонимді шабуыл болды, ол Коли Сибердің автобиографиялық "сенсациялық скандалына" негізделген. Теофил жазылымдарды қайтарып бергенін және баспагерлерді сотқа берумен қорқытқанын мәлімдеді, бірақ оның қорқытулары нәтижесіз аяқталды. Авторы ешқашан табылған жоқ, бірақ Генри Филдинг күдік тудырды. Филдингтің 20 ғасырлық биографы Уилбур Люциус Крос Филдингтің "кітапты жазбағанын, [бірақ] құпияда болғанын және мұнда-сонда көмектескенін" ойлады.