Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тибеттік ит тұқымы
Tibetan breed of dog
Лхаса Апсо ( /lɑːsə ˈæpsəʊ/ ЛАсə АПсоh) – Тибеттен шыққан, спорттық емес ит тұқымы. Дәстүрлі түрде бұл тұқым үй ішінде күзетуге пайдаланылған.
The Lhasa Apso ('/l//ɑː//s//ə// /'/æ//p//s//oʊ/ LAHsə APsoh) is a non sporting dog breed originating in Tibet. Traditionally the breed has been used as an interior watchdog.
Этимология
Лхаса – Тибеттің астанасы, ал апсо – тибет тілінен алынған сөз. Атаудың нақты тегі туралы пікірталас бар; кейбіреулер «апсо» сөзі тибет тіліндегі сақалды («аг тхом», ཨག་ཚོམ་) немесе «ра фо» (ར་ཕོ་) – «ешкі» деген сөздің ағылшынша өңделген түрі дейді. Сенімсіз дереккөз: әрине=y.
Lhasa is the capital city of Tibet, and apso is a word from the Tibetan language. There is some debate over the exact origin of the name; some claim that the word "apso" is an anglicized form of the Tibetan word for goatee ("ag tshom", ཨག་ཚོམ་) or perhaps "ra pho" (ར་ཕོ་) meaning "billy goat". Unreliable source: certain=y
Тарих
Лхаса апсо – мың жылдық тарихы бар тұқым, бұл иттер ежелден Хималай тауларының биік шаңырағындағы Тибет аймағындағы оқшау сарайлар мен монастырларда күзетшілер болып қызмет еткен. ХХ ғасырдың басында британ әскерилері Үндістаннан оралғанда бірнеше тибет итін Ұлыбританияға әкелді. Бұл иттер әртүрлі типтерден құралған, кейбіреулері болашақта Лхаса апсо, ал енді біреулері Тибет терьері болар еді; олардың барлығын бірге "Лхаса терьерлері" деп атады. Америкаға әкелінген алғашқы Лхаса апсо жұбы 13-ші Далай-лама Тхубтен Гьяцзоның С. Суйдам Каттингке жасаған сыйы болды және 1933 жылы АҚШ-қа жетті. Каттинг мырза Тибетке сапар шегіп, Далай-ламамен кездескен. Ол кезде Англияда тіркелген жалғыз Лхаса апсо болған. Американдық Кеннел клубы 1935 жылы бұл тұқымды терьерлер тобына ресми түрде қабылдады, ал 1959 жылы спорттық емес топқа көшірді. Ұлыбританияда олар пайдалы иттер тобына жатқызылады. Бұл тұқым 1960 жылы Халықаралық кинологиялық федерациясы (Fédération Cynologique Internationale) тарапынан толық мақұлданды.
The Lhasa Apso is a thousand year old breed that historically served as sentinels at palaces and monasteries isolated high in the Himalayas of Tibet. In the early twentieth century some Tibetan dogs were brought to the United Kingdom by military men returning from the Indian subcontinent. These were of mixed types, similar either to what would become the Lhasa Apso or to what would become the Tibetan Terrier; they were collectively known as "Lhasa Terriers". The first American pair of Lhasas were a gift from Thubten Gyatso, 13th Dalai Lama to C. Suydam Cutting, arriving in the United States in 1933. Mr. Cutting had traveled to Tibet and met the Dalai Lama. At the time, there was only one Lhasa Apso registered in England. The American Kennel Club officially accepted the breed in 1935 in the Terrier Group, and in 1959 transferred the breed to the Non Sporting Group. In the UK, they are placed in the Utility Group. The breed was definitively accepted by the Fédération Cynologique Internationale in 1960.
Сипаттамалары
Иттердің құйрық сүйегінен биіктігі шамамен осылай, аналықтары сәл төмен. Түсі қара, қызыл, қою сұр, алтын, бал, екі түсті, құмды, тақтадай сұр, күйген түсті немесе ақ болуы мүмкін. Жүні қалың және ауыр, сыртында қатты, тік жүні және орташа қабатты түк бар. Көздері қара, мұрны қара, құлақтары төмен түскен. Құйрығы иілген, кейде ұшында иіліс болады, және арқасынан көтеріліп тұруы керек. Стенли Кореннің "Иттердің ақыл-ойы" кітабында 68-орында (138-ден) тұрады, оның жұмысқа бағыну қабілеті орташа. Лхаса апсо - ұзақ өмір сүретін тұқым, олардың көпшілігі 20 жасқа дейін жақсы денсаулықпен өмір сүреді.
Dogs stand about at the withers, bitches slightly less. The coat may be black, red, dark grizzle, golden, honey, parti colour, sandy, slate coloured, smoke coloured or white. It is thick and heavy, with a hard straight outer coat and a medium under coat. The eyes are dark and the nose is black, and the ears are pendant. The tail is curved, sometimes with a kink at the tip, and should be carried over the back. It ranks 68th (out of 138) in Stanley Coren's The Intelligence of Dogs, having fair working obedience intelligence. The Lhasa Apso is a long lived breed, with many living in good health into their early 20s.
Денсаулық
2004 жылғы Кеннел клубының сауалнамасы бойынша, осы тұқымның өмір сүру мерзімінің медианасы 14 жыл 4 айды құрайды. Ұлыбритания ветеринариялық клиникаларының мәліметтері бойынша медианасы 13,0 жылды көрсетіп тұр. Бұл тұқым атопиялық дерматитке бейім.
A 2004 Kennel Club survey puts the median lifespan of the breed at 14 years 4 months. UK veterinary clinic data puts the median at 13.0 years. The breed is predisposed to atopic dermatitis.