Кіріспе

Француз экуменикалық діни ордені – Тайзе қауымы Францияның Бургундия аймағындағы Сон-э-Луар департаментіндегі Тайзеде орналасқан экуменикалық христиандық монастырлық қауым. Оның құрамына католик және протестант дәстүлінен шыққан, әлемнің отыздан астам елінен келген шамамен жүз бауырлас кіреді. Оны 1940 жылы реформаланған протестант Роджер Шюц бауырлас құрды. Қауымның өміріне қатысты нұсқаулар Роджер бауырлас жазған және алғаш рет 1954 жылы француз тілінде жарық көрген «Тайзе ережесінде» баяндалған. Тайзе, жастарға баса назар аудара отырып, әлемдегі ең маңызды христиан паломничество орындарының біріне айналды. Жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен 100 000-нан астам жас адам дұға ету, Киелі кітапты оқып зерттеу, өзара бөлісу және қоғамдық жұмыс істеу үшін Тайзеге паломничество жасап келеді. Қауымның экуменикалық көзқарасы оларды мейірімділік, қарапайымдық және келісім рухында өмір сүруге шақырады. Қауымның шіркеуі – Келісім шіркеуі 1962 жылдың 6 тамызында ашылды. Оны Тайзе мүшесі және сәулетші Денис бауырлас жобалаған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін келісімді қамтамасыз ету үшін құрылған «Бейбітшілік үшін қайта құру қызметі» жастары оны салу жұмыстарын өз міндетіне алды. Құрылтайшының адалдығының арқасында қауым құрылғаннан бері католик-лютеран экуменизмінің маңызды орталығына айналды. 2005 жылы қайтыс болғаннан кейін, католик бауырлас Алоис оның орнын басты. 2023 жылы Алоис бауырлас отставкаға кететінін жариялады және 2 желтоқсан 2023 жылы оның орнына Мэттью бауырлас келді.

Алғашқы жылдар

Тайзе қауымын 1940 жылы Роджер (Роджер Шюц) бауырлас құрды. Ол Құдай сөзіне сай өмір сүрудің мәнін ойлап, христиандық өмірдің жаңа түрін іздеуді бастады. Бұл шешімнен бір жыл өткен соң Шюц былай деп ой жүгіртті:

Туған Швейцариясы бейтарап болғандықтан және соғыстан аз зардап шеккендіктен, Шюц Францияны өзінің арманына орайластыратын ел деп санады, оны "кедейлік мекені, соғыс зардаптарын бастан өткерген ел, бірақ ішкі бостандыққа толы ел" деп есептеді. Соңында ол Клюни қаласының солтүстігіндегі шағын, усақ-түйек ауыл Таизеге қоныстанды. Бұл ауыл тарихи тұрғыдан маңызды христиандық монастырь орнының жанында орналасқан еді. 1940 жылдың қыркүйегінде Шюц Тайзе қауымының болашақ үйіне айналатын шағын шаруа үйін сатып алды. Виши Франциясы мен оккупацияланған аймақты бөліп тұрған шекарадан оңтүстіске қарай бірнеше шақырым жерде Роджер бауырластың үйі соғыстан қашқан көптеген беженің панасы болды. 1942 жылдың 11 қарашасында Роджер Швейцарияда беженілерге көмектесу үшін қаржы жинап жүрген кезде, Гестапо оның үйін басып алды. Роджер Франция азат болған 1944 жылдың күзіне дейін Тайзедегі үйіне орала алмады. 1941 жылы Роджер бауырлас Мәсіхке орталықтанған қауымдық өмірдің түрлі жақтарын баяндайтын бірнеше кішкентай брошюралар жариялады. Бұл брошюралар екі жас жігіттің қауымға қосылуға өтініш білдіруіне себеп болды, олардан кейін үшіншісі де қосылды. Олардың бәрі Роджердің отбасына тиесілі пәтерде Швейцарияда тұрды, соғыс аяқталғаннан кейін Францияның ауылдық жерінде жаңа өмір бастады. Келесі жылдары қауымға тағы бірнеше ер адам қосылды. 1949 жылғы Пасха күні жеті бауырлас қарапайымдық, ұялдаспау және қауымдастық принциптерін ұстана отырып, Мәсіх жолын ұстанған өмірге бел буды.

Музыка және ғибадат

Бұл қауымдастық, бастапқыда Батыс Еуропалық болғанымен, бүкіл әлемдегі адамдар мен дәстүрлерді қабылдауға ұмтылды. Олар мұны музыка мен дұғаларда көрсетуге тырысты, онда әндер көптеген тілдерде орындалады, сондай-ақ Шығыс православие дәстүрінен алынған әндер мен иконалар да қосылды. Музыка қарапайым фразаларды, әдетте Забурлар немесе басқа да Киелі кітаптардан алынған жолдарды, қайталауға баса назар аударады және кейде канон түрінде де орындалады. Тайзе қауымдастығының алғашқы музыкасын Жак Бертье жасаған және шығарған. Кейіннен Жозеф Гелино музыкаға үлкен үлес қосты.

Дүниежүзі бойынша

Тайзе қауымы жастардың кездесулерінен қажыларды жергілікті шіркеулерге, олардың приходтарына, топтарына немесе қауымдарына жіберуге тырысады, көптеген басқалармен бірге "Жер бетіндегі сенім сапарын" бастауға шақырады. Жыл сайын Жаңа жыл қарсаңында (әдетте 28 желтоқсаннан 1 қаңтарға дейін) Еуропаның ірі қалаларының бірінде ондаған мың жас адам жиналады. Бұл кездесуді Тайзе қауымының бауырлары, Әулие Андрейдің қарындастары және Еуропаның түкпір-түкпірінен, сондай-ақ қабылдаушы қаладан келген жас еріктілер ұйымдастырады. Қатысушылар жергілікті отбасыларда немесе өте қарапайым топтық жатақханаларда орналасады. Таңертең олар тұратын жерге ең жақын шіркеу ұйымдастырған бағдарламаға қатысады. Түскі асты барлық қатысушылар орталыққа, әдетте жергілікті көрме орталығына барады. Ас ішуден кейін ортақ дұға оқылады, ал түстен кейін сенім, өнер, саясат және қоғамдық мәселелерге арналған семинарлар өтеді. Кешке барлығы қайтадан жиналып, кешкі ас ішеді және кешкі дұға оқиды. Роджер бауырлас, өзінің өлімінен кейін жарық көрген "Аяқталмаған хатында" Тайзе қауымынан бастау алған "Сенім сапарын кеңейтуді" ұсынғандығы айтылады. Осының нәтижесінде 2006 жылы Үндістанның Калькутта қаласында жастарға арналған халықаралық кездесулер өткізіле бастады. Бағдарлама еуропалық кездесулерге ұқсас, бірақ кейбір ерекшеліктері, мысалы, әндер, көбінесе жергілікті мәдениетке бейімделеді.