Кіріспе

Филиппиннің ұлттық әнұраны

12 маусым 1898 жыл (музыка)
1899 жыл (испан тіліндегі мәтін)
26 мамыр 1956 жыл (тагалог тіліндегі мәтін)
12 ақпан 1998 жыл (1956 жылғы филиппин тіліндегі мәтіннің кодификациясы)

"Lupang Hinirang" композициясы 1898 жылдың 5 маусымында Филиппиннің диктаторлық үкіметінің басшысы Эмилио Агуинальдо тапсырды. 1919 жылы Ту туралы заң күшін жойғаннан кейін, ұлттық марш Филиппиннің ұлттық әнұраны ретінде бұрынғы мәртебесін қайта алды. Филиппиндер Одағының басқаруымен өзін-өзі басқару құрылғаннан кейін, 5 қыркүйек 1938 жылы бекітілген Одақ заңы №382 Джулиан Фелипедің музыкалық композициясын ұлттық әнұран ретінде ресми түрде қабылдады. Революциядан кейінгі жылдары ұлтшыл Хосе Пальманың 1899 жылы жазған "Филипинас" поэмасы әнұранның ресми емес испан тіліндегі мәтіні ретінде кең танымал болды. Испан тіліндегі мәтін ағылшын тіліне аударылды және 1940 жылдардан бастап ұлттық тілде де аударылды. Қазіргі филиппин тіліндегі мәтін 1956 жылы жазылып, 1960 жылдары сәл өңделді, ол ресми түрде қабылданды. 12 ақпан 1998 жылы №8491 заң қабылданды, бұл мәтінді заңмен бекітті. Фелипе өзінің композициясын үш музыкалық шығармаға негіздегенін айтты: қазіргі Испанияның ұлттық әнұраны "Марша Реал"; Джузеппе Вердидің "Аида" операсынан "Ұлы марш"; және Францияның ұлттық әнұраны "Марсельеза". Ол 12 маусымда жариялау рәсімінде Banda San Francisco de Malabón (қазір Banda Matanda деп аталады, қазіргі General Trias қаласы) тобымен орындалды. 1899 жылдың тамызында әскери қызметкер және жазушы Хосе Пальма испан тілінде "Филипинас" поэмасын жазды, ол 1898 жылдың қыркүйегінде Баколор, Пампангадан Мариано Просесо Пабаланның "Лабуад Мапалад" атты капампан поэмасынан алынған. Бұл өлең алғаш рет 1899 жылдың 3 қыркүйегінде "La Independencia" газетінің бірінші жылдығына жарияланды және кейіннен "Филиппин ұлттық маршына" сазға қойылды. 1907 жылғы Ту туралы заң қысқа мерзімге гимн мен басқа филиппин революциялық және Катипуан символдарының қолданылуын тыйым салды. 1919 жылы заң күшін жойғаннан кейін, Аралдық үкімет гимнді испан тіліндегі түпнұсқа нұсқасынан ағылшын тіліне аударуды шешті. Алғашқы аударма сол кезде Филиппин университетінің әйгілі ақыны Паз Маркес Бенитес жасады. Ең танымал аударманы сенатор Камило Осияс пен америкалық Мэри А. Лейн жасады. Гимн 1931 жылы қабылданған АҚШ-тың "Жұлдызды ту" әнұранымен бірге 1946 жылы тәуелсіздік алғанға дейін орындалды. Тагалог тіліндегі аудармалар 1940 жылдары пайда бола бастады, алғашқысы "Diwa ng Bayan" (Ел рухы) деп аталды, ол Филиппиннің жапондық оккупациясы кезінде орындалды. Екінші ең танымал аударма - Джулиан Круз Балмаседа, Ильдефонсо Сантос және Франсиско Кабаллоның "O Sintang Lupa" (О сүйікті жер) әні, ол 1948 жылы ресми нұсқа ретінде қабылданды. "Diwa ng Bayan" қабылданғаннан кейін "Awit sa Paglikha ng Bagong Pilipinas" әні мен "Kimigayo" жапондық ұлттық әнұраны алынып тасталды. Президент Рамон Магсайсайдың өкілеттігі кезінде Білім министрі Грегорио Эрнандес мәтінді қайта қарау үшін комиссия құрды. 26 мамыр 1956 жылы тагалог тіліндегі "Lupang Hinirang" әні алғаш рет орындалды. 1960 жылдары шағын түзетулер енгізілді, және қазіргі уақытта Фелипе Падилла де Леонның осы нұсқасы қолданылады. 1972 жылдан 1981 жылға дейінгі әскери диктатура жылдары, Фердинанд Маркостың екінші өкілеттігі кезінде 1986 жылғы EDSA революциясына дейін, кейбір саяси партиялар, белсенді ұйымдар мен кәсіподақтар ұлттық әнұранды наразылық әні ретінде қолданды, дәстүрлі қолды жүрекке тигізу орнына "біріккен жұмсақ тірек" салютін жасады. Бұл әсіресе оппозициялық саяси партиялар мен белсенділер тарапынан жасалды. "Филипинас" поэмасының бастапқы мағынасының кейбіреулері аудармада жоғалып кеткен; мысалы, испан тіліндегі түпнұсқадағы "hija del sol de oriente" (шығыс күнінің қызы) "Philippine Hymn" гимнінде "қайтып келетін күннің баласы" және қазіргі (ресми) нұсқада "perlas ng silanganan" (шығыстың інжуы) болып аударылды. Орындау кезінде уақыт өлшемі 2/4-тен 4/4-ке өзгертілді, ал 1920 жылдары бастапқы C мажордан G-ге өзгертілді. 2011 жылы сенатор Бонг Ревилла гимнді "филиппин тіліндегі түпнұсқа мәтін мен марш темпінде" орындау талабын алып тастайтын заң жобасын ұсынды, бірақ бұл заң қабылданбады.

Басқа әнұрандар

"Lupang Hinirang" филиппин ұлттық әнұранының алғашқысы емес. Композитор және революционер Хулио Накпил, революцияны бастаған құпия қоғам – Катипунанның басшысы Андрес Бонифасионың өтініші бойынша "Marangal na Dalit ng Katagalugan" (Тагалог ұлтының/халқының құрметті әнұраны) әнін жазды. Бонифасио, жаулық қимылдар басталмас бұрын, ұйымды Тагалог Республикасы деп аталған революциялық үкіметке айналдырды, өзі оның президенті болды. Бонифасио қолданған "Катагалуган" термині Филиппин аралдарының және оның тұрғындарының барлығын білдірді; тек тагалогтар ғана емес, барлық филиппиндіктерді қамтыды. Алайда, заң тек Джулиан Фелипедің аспаптық шығармасына қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фелипе Падилла де Леон "Awit sa Paglikha ng Bagong Pilipinas" әнін жазды, ол Жапонияның қолдауымен құрылған Екінші Филиппин Республикасының жаңа әнұраны ретінде тағайындалды. Кейіннен, президент Фердинанд Маркос билігіндегі әскери тәртіп кезеңінде, бұл ән "Жаңа қоғамның гимні" деп аталатын патриоттық әнге бейімделді, оны "Жаңа қоғамның маршымен" шатастыруға болмайды.

Лирикалық түзетулер

Ұлттық әнұранның соңғы жолы "ang mamatay nang dahil sa 'yo" (сөзбе-сөз "сенің [елдің] арқасында өлуге" және жоғарыда "Сенің ұлдарың үшін азап шегіп, өлуге" деп аударылған), жеңіліске бейім деп саналғандықтан, өзгерту ұсынылған. 2013 жылы музыкант Джой Айала форумда ұлттық әнұранның соңғы жолын "ang magmahal nang dahil sa 'yo" ("ел үшін сүюге") деп өзгертіп, 4/4 уақыт өлшемін 6/8-ге ауыстырды, бұл әрекет халықтан ара-тұра пікір алды. 2018 жылы Сенат төрағасы Тито Сотто соңғы жолды "ang ipaglaban ang kalayaan mo" ("сенің бостандығыңды қорғау үшін") деп өзгертуді ұсынды, себебі бұл филиппиндердің елдің тәуелсіздігін қорғауға деген міндеттемесін көрсетеді.

Филиппин боксшысы Мэнни Пакьяо қатысқан теледидардағы бокс матчтарында әншілердің тым баяу немесе тым жылдам орындауына байланысты Ұлттық тарихи институт (NHI) мақтау және сын айтқан. NHI дұрыс уақыт өлшемі және дұрыс темп 100 б/мин екенін мәлімдеді.

Реттеу

1987 жылғы Конституцияның XVI-бабы, 2-тармағында былай делінген: «Конгресс заң арқылы елге жаңа атау, ұлттық әнұран немесе ұлттық мөрді бекітуге құқылы, ол халықтың мұраты, тарихы мен дәстүрлерін толыққанды көрсететін және символдық тұрғыдан маңызды болуға тиіс. Мұндай заң халықтың жалпыұлттық референдумда мақұлдағаннан кейін ғана күшіне енеді».

Филиппин туы және геральдикалық коды

№8491 Республикалық заң ("Филиппин Флагы және геральдикалық кодексі") Ұлттық әнұранның қолданылуын реттейді және "Lupang Hinirang" әнінің толық мәтінін қамтиды. 1998 жылы қабылданған бұл заңда әнұранның "Филиппин ішінде немесе оның за пределасында орындалуына қарамастан, әрқашан мемлекеттік тілде орындалуы тиіс" делінген, сондай-ақ ән "көңілдегі ынтамен" орындалуы керек екені де нақты көрсетілген. Кодексте оның қағидаларын бұзу үшін жазалар белгіленген. 48-бапта мемлекеттік сөкпе және лицензиялар мен рұқсаттарды жою қарастырылса, 49-бапта Білім министрлігі мен Жоғары білім беру комиссиясының барлық студенттер Ұлттық әнұранды жаттап алуын қамтамасыз етуі талап етіледі, ал 50-бапта бұзушылықтар үшін айыппұл немесе бас бостандығынан айыру жазасы көзделген.