Кіріспе
1948 жылы Ричард М. Уивердің "Идеялардың салдары бар" кітабы – Ричард М. Уивердің 1948 жылы Чикаго университеті баспасынан шыққан философиялық еңбегі. Кітап көбінесе атаулылықтың Батыс өркениетіне тигізген зиянды әсерлері туралы зерттеме болып табылады, себебі бұл ілім Кейінгі орта ғасырларда кеңінен таралды. Содан кейін Уивер Батыстың құлдырауынан құтқару үшін қолдануға болатын шаралар туралы ұсыныстар келтіреді.
Ideas Have Consequences is a philosophical work by Richard M. Weaver, published in 1948 by the University of Chicago Press. The book is largely a treatise on the harmful effects of nominalism on Western civilization since this doctrine gained prominence in the Late Middle Ages, followed by a prescription of a course of action through which Weaver believes the West might be rescued from its decline.
Эпистемология және тәсіл
Уивер адамның сенім жүйесіне негізделген аксиомалардың объективті шындыққа байланыссыз, соңғы таңдаудың кездейсоқ амалы болуы мүмкін деген пікірді жоққа шығарады, мұндай жүйе құлдырап, әрі қарай жалғаса алмайды. Сондықтан, Уивер тарихи аналогия мен телеологиялық салдарларды, яғни осындай көзқарастың "салдары" арқылы номинализмді сынап жатады. Дегенмен, бұл тәсілді тарихшылдықтан ажырату қажет, себебі тарихшылдық тарихтың детерминистік циклдар бойынша дамитынын айтады. Уивер өркениеттердің құлдырауында байқалатын үлгілердің себебі – "космостың онтологиялық бөлінісін" категориялармен ауыстырудың қайталануында, ал "сөздердің мағынасын зерттеуде [онда] сөздер енді объективті шындықтарды білдірмейді" деген позицияны баса көрсетеді.
Батыс әлемінің құлдырауы
Уивер Батыстың құлдырауының басталуын соңғы схоластикалық кезеңде номинализмді (немесе абсолюттік шындық тұжырымын жобау) қабылдаумен байланыстырады. Осы философиялық төңкерістің басты жақтаушысы Уильям Окхэм болды. Уивердің айтуынша, бұл төңкерістің салдары – айырмашылық және иерархия ұғымдарының біртіндеп жойылуы, соның салдарынан Батыс санасының ойлау қабілетінің әлсіреуі болды. Бұл әсерлер өз кезегінде түрлі қоғамдық кемшіліктерді тудырып, Батыс өнерін, білімін және моралін құртты. Осы төңкерістің ең соңғы және ең ауқымды салдары ретінде Уивер Хиросима бомбалауының қатыгездігін, қазіргі заманғы өнердің мағынасыздығын, Американың нацизмге қарсы әділ соғысқа қатысты цинизм мен бейжайдығын және осыны «Ұлы стереоптикон» деп атауын келтіреді.
Үлкен стереооптикон
Уивер халықтың сенімдері мен сезімдерін манипуляциялауға, сондай-ақ оларды "ақиқатты тауарға айналдыру" арқылы адамдықтан айыруға қызмет ететін, пайда болатын және дамитын құрылым деп қабылдайтын нәрсеге "Ұлы стереооптикон" деген ат қояды. Бұл жерде Уивер К.С. Льюистің "Адамды жою" кітабындағы (Идеялардың салдары бар екенімен бірдей уақытта жазылған) пікірлерін қайталап, тұтынушылыққа қазіргі сынды болжайды.
Рецепт бойынша
Уивер өзінің кітабын Батыс өркениетін жаңарту үшін белгілі бір шаралар қолдануға болатыны туралы пікірмен аяқтайды. Ол тілге қайта құндылық беруді және жеке меншік құқығын сақтауды ұсынады, оны "соңғы метафизикалық құқық" деп атап, оның адамның күнкөрісі үшін материалдық база құрайтынын, соның арқасында жеке тұлғаға (Генри Дэвид Торо сияқты) жемқор жүйеден тәуелсіздікке қол жеткізуге мүмкіндік беретінін айтады.