Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері және дәрігері (1813–1876)

Исаак Эрл Федэрстон (21 наурыз 1813 – 19 маусым 1876), халық арасында «Кішкентай дәрігер» деп танылған, Жаңа Зеландияның өзін-өзі басқару құру және провинциялық үкіметтердің маңыздылығын жақтаған саясаткер болған.

Жас шағы мен отбасы

Федэрстон 1813 жылғы 21 наурызда Ньюкасл-апон-Тайн қаласында Томас Федэрстон мен Джейн (Эрл) Федэрстонның отбасында дүниеге келді. Ол жас кезінде спортпен, әсіресе футболмен көп айналысса да, сонымен қатар білімді де болды және 1836 жылы Эдинбург университетінде медицина саласында біліктілік алды. 1841 жылдың мамыр айында «Олимп» атты Жаңа Зеландия компаниясының кемесімен Веллингтонға хирург-бастық ретінде келді. Оның Веллингтондағы басшылығы, көрінеу, Англияға қайта оралуға бағытталған еді. Бірақ, ол бірнеше айдың ішінде екі лауазымға да қайта сайланды. Федэрстон 1861 жылы отарлық хатшы (қазіргі Ішкі істер министрінің ізашары) болды, ал 1869-1871 жылдары портфелі жоқ министр қызметін атқарды, екеуін де Уильям Фокс тағайындады. Федэрстон Веллингтон провинциясының саясатына да белсенді қатысты. 1853 жылдан бастап ол қарсылығы жоқ сайлау арқылы бірінші суперинтендант болып тағайындалды. 1858 жылғы 28 маусымда ол қайта сайланды. 1871 жылдан бастап ол Лондондағы колонияның бірінші бас агенты болды, бұл жоғары комиссар лауазымының алдындағы кезең еді.

Таранаки соғыстары

1860 жылы соғыс басталғанда, Федерстон Үкіметтің жағдайды басқаруын сынап, тайпалар арасындағы бейбітшілікке ықпалын жұмсады және Веллингтон провинциясының көп бөлігін қақтығыстан шетте ұстауға көмектесті. Екінші Таранаки соғысы (1863-1866) кезінде Федерстон маорилерден қосымша әскер жинады, бірақ олар оның жетекшілігі болмаса шайқасуға бас тартты. Туберкулезден ауырып, кейде атқа отыра алмайтын жағдайына қарамастан, ол оларды жетектеп, генерал-майор Тревор Чутпен бірге батыс жағалаудағы науқанға және Эгмонт тауына жорық жасады. Ол бірнеше шайқаста маори жасағын басқарды, әсіресе Отапава шайқасында, сондай-ақ кейін Густав фон Темпскиймен бірге.

Мұра

Көптеген ерліктері арқасында Федерстон зор беделге ие болды. Ол өзінің сегіз қызы арқылы саяси мұра қалдырды. Олардың ішінде: Джеймс Мензиске үйленген Лейтиция, Джон Каргилге үйленген Кейт, Джеймс Фицджеральдтың ұлы Уильям Фицджеральдқа үйленген Франсис, Сэр Чарльз Джонстонға үйленген Элис және Алфред Ньюманға үйленген Октавия. Ол өзінің құрбыларымен әсерлі, сонымен қатар қатаң мінезді, жұмсақ дауысты, әдемі сөйлейтін, жомарт және әзілге құмар адам ретінде сипатталды. Ваирарападағы Федерстон қаласы және Веллингтондағы Федерстон көшесі оның құрметіне аталған.