Кіріспе

Көзді құрайтын үш концентрлі қабаттың пигментті ортаңғы қабаты, Валлис және Футунадағы арал және әмірлік, Жаңа Каледониядағы арал және муниципалитет, тілдер.

Увеа (['/j//uː//v//i//ə/]; "жүзім" деген мағынаны білдіретін uva сөзінен туындаған), сондай-ақ увеальдық қабат, увеальдық жамылғы, увеальдық жол, тамырлық туника немесе тамырлық қабат деп аталады. Бұл көзді құрайтын үш концентрлі қабаттың пигментті ортаңғы қабаты, дәл ішкі торша мен сыртқы талшықты қабат – склера мен мүйіз қабығы арасында орналасқан.

Тарих және этимология

Бастапқыда ортағасырлық латын тіліндегі термин латынша "uva" ("жүзім") сөзінен туындаған және оның жүзімге ұқсас сыртқы түріне сілтеме жасайды (қызғылт көк немесе қара түсті, қыртысты және өлі денеден жайлы алынғанда жүзімдей мөлшері мен пішіні). Шындығында, бұл ежелгі грек тіліндегі "хороид" терминінің ішінара аудармасы болып табылады, ол сөзбе-сөз "жүзімге ұқсас жамылғы" дегенді білдіреді. Оның көздің бір бөлігін атау үшін техникалық термин ретінде қолданылуы көне заманға дейін жетеді, бірақ орта ғасырлық ағылшын тілінде және одан бұрын тек хороидты ғана білдірген.

Фармакология

Шәкірт денедегі нейрондық кері байланыс бақылауының айқын мысалы болып табылады. Бұл автономды жүйке жүйесінің қарсы әрекеттесетін симпатикалық және парасимпатикалық бөлімдері арасындағы тепе-теңдік арқасында қамтамасыз етіледі. Шәкіртке ғасырлар бойы бейресми фармакологиялық тәжірибелер жүргізіліп келеді, себебі шәкірт жақсы көрінеді және оның мөлшеріне дәрі-дәрмектерді, тіпті қарапайым өсімдіктерден алынған сығындыларды мүйіз қабығына қолдану арқылы оңай өзгеріс енгізуге болады. Көз ауруларының кейбірін емдеуде шәкірт мөлшерін фармакологиялық түрде бақылау маңызды рөл атқарады. Дәрі-дәрмектер сондай-ақ, жіті және созылмалы глаукоманы емдеуде маңызды болып табылатын сулы юмордың метаболикалық белсенді бөліну процесін азайтуға мүмкіндік береді.

Иммунология

Қалыпты увеа иммундық қабілеті бар жасушалардан, әсіресе лимфоциттерден тұрады және лимфоциттік инфильтраттар дамыту арқылы қабынуға жауап беруге бейім. Симпатикалық офтальмия деп аталатын сирек ауру, увеальдық және ретиналық антигендер арасындағы "қайшылық реакцияны" көрсетеді (яғни, организмнің оларды ажырата алмауынан туындайтын, қате бағытталған қабыну реакциялары).

Клиникалық маңызы

Увеит, хориоидит, ирит, иридоциклит, алдыңғы увеит, симпатикалық офтальмия және увеальды меланоманы қараңыз.