Кіріспе

Суға қарай төмен созылатын гидрофойлға (су асты қанатына) ие серфинг тақтасы. Гидрофойл тақтасы, сондай-ақ гидрофойл серфинг тақтасы деп те аталады, – су спортында қолданылатын тақта түрі; ол дәстүрлі серфинг тақталарынан айырмашылығы, төменгі жағында қанаттардың орнына гидрофойл орнатылған. Бұл гидрофойл конструкциясы серфинг тақтасы мен оның мінген адамға су бетінен көтерілуге мүмкіндік береді, соның арқасында жылдамдық пен серфинг жағдайларының кең ауқымында маневрлеуге қабілет артады. Гидрофойл тақталары серфинг, кайтсерфинг және вейкборд сияқты көптеген су спорты түрлерінде күннен-күнге танымал болып келеді. Гидрофойл тақталары жарыстарда да қолданылады, мұнда спортшылар акробатикалық қимылдар жасап, мысалы, айналымдар мен басқа да трюктар орындап, сағатына 30 шақырымға дейін жылдамдыққа жетеді.

Тарих

1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында ықпалды үлкен толқын серфері және су спорты шебері Лаирд Гамильтон үлкен толқындарда жоғары жылдамдыққа және тегіс сырғануға қол жеткізу мақсатымен серфинг тақталарына гидрофольдерді бекітумен тәжірибе жасауды бастады. Кейіннен Лаирд Гамильтон гидрофоль тақтасының джет-ски көмегімен толқын энергиясын пайдалана алатынын, сондай-ақ серферді толқынға тарта алатынын анықтады. 1999 жылы Мауидің Солтүстік жағалауының белгілі су спорты шебері Манго Карафино кейтсерфинг үшін Мауиде алғашқы гидрофольдерді жобалап, өндірді және гидрофоль кейтсерфингінің жаңа түрін қалыптастырды.

Құрылымы мен компоненттері

Фойлбордтың конструкциясы екі негізгі бөліктен тұрады: тақта және гидрофойл. Тақта көбінесе көміртек талшығы немесе көбік сияқты жеңіл материалдардан жасалады, бұл оны судан көтеруді жеңілдетеді. Гидрофойл, алдыңғы және артқы қанаттарынан тұрады, тақтаның астыңғы жағына бекітіледі. Алдыңғы қанат көтеруге жауапты, ал артқы қанат тұрақтылықты және маневрлеуді қамтамасыз етеді. Әдетте көміртек талшығынан жасалған мачта, тақтаның астын гидрофойлмен байланыстырып, су астында ұстайды, осылайша көтеру күші пайда болады. Файлбордтарда әдетте, жүргізушілердің аяқтарын тақтаға бекітуі үшін аяқ тіреуі немесе төсеніштері болады, бұл оларға жоғары жылдамдыққа жеткенде және икемдірек қозғалғанда тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Су гидрофойлдің үстінен ағар кезде, қысымның айырмашылығы пайда болады, ол судың фойлды жоғары итеруіне және көтеру күшін тудыруына себеп болады. Тақтаға гидрофойл қосу жылдамдықты және тиімділікті едәуір арттырады, бұл жүргізушіге көтеру күшіне пропорционалды жылдамдыққа жетуге мүмкіндік береді; осы себепті гидрофойлдер жарыстарда және жоғары өнімділік қолдануларда өте танымал.

Көлбеу қанатты

Жазық қанатты гидрофойлдер тік, жазық қанат пішінімен ерекшеленеді, олардың тұрақтылығымен және қолданудың қарапайымдығымен белгілі, сондықтан жаңадан бастаушыларға немесе демалыспен айналысушыларға өте ыңғайлы. Басқа гидрофойлдерге қарағанда олар салыстырмалы түрде арзан, сонымен қатар яхталарда, қайықтарда және серфинг тақталарында жиі кездеседі.

Кейтбордтық

Гидрофольдік байландар көлігімен бірдей нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Гидроалуанды қанатшалар толқынды немесе қиын жағдайдың әсерін азайтады. Гидрофольдің су астындағы қасиеттеріне байланысты, су бетінде сырғанап жүретін дәстүрлі байландарға қарағанда, жоғары бұрышта желге қарай бұрылуға болады. Мауи аралында Манго Карафино желкенді пайдалану арқылы жүзуге арналған гидрофольдік тақталар жасауды бастады. Кейіннен Карафино Қытайда, Цзинь Ли зауытында Маурико Баулди мен Пауло Яннеттидің көмегімен Carafino Hydrofoil фольга тақталарын шығарды. Он жылдан астам уақыт бойы әлем Карафиноны күлдіріп, индустрия қабылдамауы үшін тым болашаққа бағытталған тақтаны енгізгендіктен, оны ақымақ деп атады. Карафино 2008 жылы Франциядағы Фрежус қаласында гидрофольдік тақтаны таныстырды. Онда француздықтар Carafino Hydrofoil тақтасымен жарыса бастады, осылайша Hydrofoil Kite Board Racing-тің бәсекелестік элементін қалыптастырды. Кейіннен спорттағы дизайнерлер жарыста жылдамдық алу үшін фольгаларын жариялап, таратуды бастады. Соңында, Олимпиадалық желкен спорты федерациясы гидрофольдік байландарды Олимпиадалық классқа енгізді. 2014 жылы Карафино индустрияны тастады, бұл оның дизайнының көптеген бәсекелестері мен көшірмелерінің салдарынан болды. Лаирд Хамильтон Кауаи, Норт-Шордағы тәжірибелі су спорты шебері Терри Чунның көмегімен толқындарда тақтамен жүзуді жаңартты.

Шамамен серфинг

Раш Рэндл, танымал акробатикалық серфингші және үлкен толқындарда желқайықпен сырғанатын шебер, желқайық тақтасына гидрофойл орнатып, Мауи аралының сыртқы рифтерінде гидрофойлмен алға қарай айналымдар жасаған алғашқы адам деп есептеледі. Гидрофойлдік желсерфинг тақталары Нил Прайд Мауи компаниясының дизайнымен жасалған, олар гидрофойлдік желсерфинг тақталарын ойлап тапқан. Орташа өлшемді желкенді пайдаланып, гидрофойлдік желсерфинг тақтасы нақты жел жылдамдығынан 6 түйінге дейін жоғары жылдамдыққа жете алады. Гидрофойл дизайнындағы жетістіктердің арқасында, гидрофойлдің үстінде қалу үшін қажетті энергия тек адам күшімен қол жеткізілетін деңгейге дейін төмендетілді. Кей Ленни қазір "пампалау" деп аталатын техниканы енгізді, онда серфингші салмағын айналу осіне ауыстырып, гидрофойлді су арқылы итеру арқылы көтерілу күшін жасайды.

Қозғалтқышты фольга тақталары

Әртүрлі өндірушілер мен жеке тұлғалар қуатты фольга тақталарын жасап шығарды. Электр қуатымен жұмыс істейтіндері көбінесе eFoils деп аталады.

Ерекше сапарлар

2021 жылы әке мен бала ағылшын арнасын пропеллерлі гидрофойл тақталарымен кешіп өтті. Олар бір сағат 44 минутта 23 мильді (37 шақырым) сағатына 35 мильге дейін жылдамдықпен, бір зарядта басып өтті, және 4% заряды қалған күйі жетті.