Кіріспе

USS Seahorse (SSN 669) – Sturgeon класындағы шабуылдауға арналған атомдық суасты қайығы. Бұл, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде «теңіз жылқысы» атымен аталатын екінші суасты қайығы және үшінші кеме.

Құрылыс және іске қосу

1965 жылы 9 наурызда Коннектикут штатының Гротон қаласында "General Dynamics Corporation" компаниясының "Electric Boat" бөлімшесіне Seahorse қайығын салуға келісімшарт берілді. Оның шассисі 1966 жылы 13 тамызда салынды. 1968 жылы 15 маусымда Пауль Игнатиус әйелдерінің қолдауымен суға түсірілді және 1969 жылы 19 қыркүйекте қолданысқа берілді. Seahorse – АҚШ Әскери-теңіз күштеріне тапсырылған 47-ші ядролық қуатпен жұмыс істейтін шабуылдық суасты қайығы, ол 1995 жылдың 17 тамызына дейін қызмет етті. Кеменің ұраны – "Флоттың таза тұқымды аты".

Қызмет тарихы

Кариб теңізінде сынақтан өткеннен кейін Рузвельт Роудс және Пуэрто-Рикодағы Сан-Хуан, сондай-ақ АҚШ Виргин аралдарындағы Сент-Кройстағы Фредерикстедке барғаннан кейін, "Сихорс" өз үй портына, Оңтүстік Каролинадағы Чарльстонға оралды, 42-ші суасты кемелер дивизионына қосылды. 1970 жылдың қараша айына дейін ол Атлант мұхиты мен Кариб теңізінде жергілікті операцияларды жүргізіп, шабуылдау және суасты кемелерге қарсы соғыс (ASW) жаттығуларымен айналысты. 1970 жылдың 30 қарашасында "Сихорс" Чарльстоннан өзінің алғашқы ірі миссиясына шықты, онда ол Атлант мұхитында жұмыс істеді және 14 ақпанда Чарльстонға оралғанға дейін Батыс Германияның Бремерхавен қаласына барды. Келесі төрт айда "Сихорс" шабуылдау суасты кемелерін жаттықтырды, әуе тобының операцияларына қатысты және Жерорта теңізіндегі ұзақ мерзімді орналасуға соңғы дайындықтар жасады. 1971 жылдың 21 маусымында Чарльстоннан шығып, 2 шілдеде Испанияның Рота қаласына келді. Ол 1971 жылдың 4 қазанына дейін Жерорта теңізінде жұмыс істеді және осы миссиясы үшін алғашқы "Құрметті бөлім" мақтау қағазымен марапатталды. Үй портына оралғаннан кейін ол келесі үш жарым ай бойы Чарльстоннан жұмыс істеді. 1972 жылдың 24 қаңтарында "Сихорс" Чарльстоннан теңізге шыққанда екі сағатқа суға батып, құтқарылды. Құтқарылғаннан кейін кеме тексеріліп, кішігірім жөндеу жұмыстары үшін портқа қайтарылды. 1972 жылдың 9 ақпанында "Сихорс" қайтадан Чарльстоннан Солтүстік Атлант мұхитына жіберілді, ол 11 мамырда Чарльстонға оралғанға дейін Шотландияның Фаслейн қаласында болды. 1972 жылдың маусым, шілде және тамыз айларында ол Атлант мұхитында төрт апта бойы әуе топтарына қызмет көрсетіп, эсминецтердің операцияларына қатысты. 1972 жылдың қыркүйегінде "Сихорс" Солтүстік Атлантикаға Солтүстік Атлантика шарты Ұйымының "Strong Express" жаттығуына қатысу үшін кетті, содан кейін 1972 жылдың қазан айында Ұлыбритания және Канадамен, ал 1972 жылдың қарашасында Нидерланд Корольдік Әскери-теңіз күштерімен жаттығулар өтті. 1972 жылдың 5 қарашасында Чарльстонға оралды. Йом-Киппур соғысы басталғаннан кейін, "Сихорс" 1973 жылдың 25 қазанында 24 сағаттан аз уақыттың ішінде шығып, АҚШ әскери-теңіз және әуе күштерімен бірге соғысты бақылап, өту еркіндігін қамтамасыз ету үшін Шығыс Жерорта теңізіне жіберілді. 1975 жылдың 16 тамызынан 25 қыркүйегіне дейін "Сихорс" USS Nimitz (CVN 68) және USS South Carolina (CGN 37) кемелерімен бірге 75-ші әскери-әскери ядролық топтың құрамында жұмыс істеді. 1976 жылдың басында "Сихорс" қайтадан Солтүстік Атлантикаға 90 күн қатарынан жіберілді. 1976 жылдың 3 қарашасында ол Жерорта теңізіне 1977 жылдың 11 мамырына дейін созылған кемеге кірді. 1978-1979 жылдары "Сихорс" Чарльстон әскери кеме жасау зауытында ядролық отынды ауыстыру, күрделі жөндеу және жүйелерді жаңарту жұмыстарын жүргізді. 1980 жылы "Сихорс" Солтүстік Атлантика, Норвегия теңізі және Жерорта теңізіне бес айлық круизге жіберілді. 1981 жылдың шілдесінде ол Солтүстік Атлантикадан Кариб теңізіне дейінгі аралықта екінші флоттың ірі жаттығуына қатысты. 1981 жылдың қазан айында Үнді мұхитына жүзіп, 1982 жылдың сәуір айында Чарльстонға оралды. Ол 46 000 мильді, 181 күнді жер шарын айналып, қазіргі жеті теңіздің бесін және төрт мұхитты да басып өтті. 1982 жылдың қалған бөлігінде ол Солтүстік Атлантикада терең су астынан құтқару көлігі (DSRV) операцияларын жүргізді және АҚШ-тың Канаданың бірлескен теңіз операциялық жаттығуына (MARCOT) 82 суасты кемелеріне қарсы әскери жаттығуларға қатысты. 1985 жылы "Сихорс" Солтүстік Мұзды шеңбердің үстінде жүріп, сол жылдың тамыз айынан қазан айына дейін Солтүстік Атлантикада орналасты. 1986 жылдың шілдесінде ол тағы да Арктикаға жіберілді және Солтүстік полюстің мұздықтары арқылы пайда болды. 1987 жылдың басында Панама каналы арқылы екінші рет өтіп, Пьюджет Саунд Теңіз кеме жасау зауытына, Бремертонға, Вашингтонға жөндеуге барады. 1989 жылдың мамырында ол өзінің үшінші Панама каналын аралап, өзінің туған порты Чарльстонға оралды. 1990 жылдың наурыз айынан маусым айына дейін "Сихорс" қайтадан Арктика суларына және Солтүстік полюске жіберілді. 1991 жылы "Сихорс" екінші мәрте "Құрмет белгісімен" марапатталды. Бұл марапатта мұз астындағы операциялар, Солтүстік полюстегі мұз арқылы басқа бір суға шығу және Солтүстік Атлантика мен Жерорта теңізіндегі ерекше операциялар кірді. 1993 жылы, тағы бір Жерорта теңізі демалысының ортасында, "Сихорс" екінші рет "Е" ұрыстық тиімділігін жеңіп алды. 1994 жылы "Сихорс" ЮНИТАС XXXV 94-тің суасты элементі ретінде орналастырылды, ол Оңтүстік Американың Хорн түбегін айнала отырып, Орталық және Оңтүстік Американың әскери-теңіз күштерімен өзара іс-қимыл жасап, игі ниет порттарына шақырулар жүргізді. UNITAS аяқталғаннан кейін ол өзінің төртінші Панама каналын аралап, 1994 жылдың желтоқсанында Чарльстонға оралды. 1995 жылдың басында "Сихорс" Чарльстоннан, өзінің жиырма бес жылдық портынан шығып, Пьюджет Саунд Теңіз кеме жасау зауытына деактивацияға бағытталды. Жолда ол тағы да Панама каналын аралап өтті және терең су астынан құтқару көлігі операцияларын жүргізді. "Сихорс", "Флоттың тазақандысы", 1995 жылдың 17 тамызында қызметтен босатылды. Өзінің жиырма бес жылдық қызметі барысында "Сихорс" Әскери-теңіз күштерінің мақтау қағазын, үш "Құрметті бөлім" мақтау қағазын және екі "Е" ұрыстық тиімділік белгісін алды.

Пайдаланудан шығару және жою

Seahorse 1995 жылғы 17 тамызда қызметтен босатылды және сол күні Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. 1995 жылғы 1 наурызда Вашингтон штатындағы Бремертон қаласындағы Пьюгет Саунд теңіз кемежайындағы Ядролық қуатпен жүретін кемелер мен суасты кемелерін қайта өңдеу бағдарламасы бойынша оның құрамын бөлшектеу жұмыстары басталды және 1996 жылғы 30 қыркүйекте аяқталды. Оның қанаттарының бірі Сиэтл қаласының жанындағы бұрынғы Sand Point Әскери-теңіз әуе станциясының (қазіргі Уоррен Г. Магнусон паркі) естелік бағында қойылған және көпшілікке көрсетілуде.