Кіріспе

Саяси процеске қатысқан топтар

Саяси ұйым – саяси процеске қатысатын кез келген ұйым, оның ішінде саяси партиялар, үкіметтік емес ұйымдар және мүдделерді қорғаушы топтар. Саяси ұйымдар – лоббилеу, қоғамдық ұйымдастыру, сайлау науқанында жарнамалау сияқты саяси қызметпен айналысып, нақты саяси мақсаттарға жетуге бағытталған ұйымдар. Бұл мақсаттар көбінесе ұйым мүшелерінің мүдделерін қамтиды. Партиялар – осы қызметтердің кейбіреуіне немесе барлығына қатыса алатын саяси ұйымның бір түрі болғанымен, олар негізінен мемлекеттік лауазымдарға үміткерлерді қолдауға, сайлауда жеңіске жетуге және үкіметті басқаруға ұмтылады.

Саяси партиялар

Саяси ұйымның ең белгілі түрі – саяси партия. Саяси партиялар партиялық жүйесі бар елдердің саяси процестеріне тікелей қатысады, және олардың бірнеше түрі бар. Көп партиялық жүйе, бір партиялық диктатура және екі партиялық жүйе – олардың ең көп кездесетін түрлері.

Партиялық коалициялар

Саяси ұйымның тағы бір түрі – партиялық коалиция. Партиялық коалиция – парламентте бірлесіп жұмыс істейтін саяси партиялардың тобы. Көбінесе партиялық коалициялар сайлаулар өткен соң құрылады, егер ешбір партия парламентте нақты көпшілік орынды жеңіп алмаса (мысалы, Делидегі ААП Конгресс үкіметі). Басқа коалициялар сайлауға дейін құрылады, олар екі немесе одан көп партия арасындағы сайлауға бірлесіп түсу және ұқсас бағдарламаны ұстандыру туралы келісімдер болып табылады (мысалы, Үндістандағы Ұлттық демократиялық альянс және Австралиядағы Либералдық/Ұлттық коалициясы). Көп партиялық альянстар үшін сайлау шегі көптеген елдерде партиялар санына қарай әртүрлі белгіленеді.

Парламенттік топтар немесе фракциялар

Парламенттік топтар – бірдей саяси партияның немесе партиялардың сайлау блогының бірнеше мүшелерінен құралған топтар. АҚШ Конгресі мен Канада Парламентінде бұл топтар caucus деп аталады.

Техникалық топ

Техникалық немесе аралас топ – әртүрлі идеологиялық көзқарастағы (немесе кез келген партияға мүше емес) саяси партиялардан сайланған өкілдерден құралған, өздері жеке топ құруға жеткіліксіз сандағы гетерогенді парламенттік топ.

Саяси топ

Саяси топ – бірнеше саяси партиялар мен ұқсас идеология ұстанатын тәуелсіз саясаткерлерден құралған топ.