Кіріспе

Тез өзенінің үстіндегі көпір, Англия

Бұл өзеннің бойындағы ең төменгі ағыстағы көпір. Ол А178 тас жолы ретінде саналады, Миддлсбро мен Хартлпул қалаларын байланыстыратын жол. 2022 жылғы мәлімет бойынша, көпір істен шыққан. Іске қосылғанда, ол 90 секунд ішінде өзен арқылы жылжымалы "кабинаны" немесе "гондаланы" тасиды. Гондола 200 адамға, 9 жеңіл автокөлікке немесе 6 жеңіл автокөлік пен 1 шағын автобусқа арналған.

Тарих

Тезе өзені арқылы көпір салу идеясы алғаш рет 1872 жылы Хартлпул темір зауытының басқарушысы Чарльз Смит Миддлсбро қалалық әкімдігіне жоба ұсынғанда айтылды. Бірақ жоба іске аспады, және жаңа ғасырға дейін өзен үстінен салынатын көпір туралы ой қайта қарастырылмады. 1907 жылғы Парламент заңына сәйкес, көпір 1910 және 1911 жылдар аралығында Глазгодағы сэр Уильям Аррол және компаниясымен £68,026 6s 8d (қазіргі құны £) сомасына салынды. Бұл көпір ‘Хью Белл’ және ‘Эримус’ бумен жүретін паромдардың орнына салынды. Көпірді таңдау себебі – Парламент өзеннен өтудің жаңа жобасы өзен арқылы кеме қатынасына кедері келтірмеуі керек деп шешті. Құрылыс жұмыстары 1909 жылдың шілдесінде басталды, ал жұмысшылардың тасқа дейін қазуына мүмкіндік беру үшін кассондар пайдаланылды. Осылай қазылған шахталар бетонмен толтырылды. Ашылу салтанаты 1911 жылдың 17 қазанында Коннауттың принці Артурдың қатысуымен өтті. Көпір ашылғанда қызыл түске боялған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1916 жылдың сәуір айында Миддлсбро қаласы L11 дирижаблімен бомбаланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көпірдің үстіңгі бөлігіне бомба тиді. 1953 жылы гондола ортасынан тоқтап қалды. Тоқтап тұрғанда, қатты желдер суды гондолаға шамалы сантиметрге дейін жеткізді, бірақ бәріне қарамастан көпір жұмысын жалғастырды. 1961 жылы көпір көк түске боялды. 1993 жылдың желтоқсанында көпір Механика инженерлері институтының ең жоғары наградасы – «Мұра тақтасын» инженерлік жетістіктері үшін алды, бұл кеңестің көпірді жақсы жағдайда ұстауға салған күш-жігерін мойындады. Оның тарихи маңызы 1985 жылы II* санаттағы ескерткіш ретінде мойындалды, ал 1993 жылы қыс айларында орнатылған шамдар оның жергілікті маңызды орын ретіндегі беделін арттырды. 2000 жылдың шілдесінде көпірдің бұрынғы шеберханасы орналасқан жерде келушілер орталығы ашылды. 2011 жылы Тиз көпірі 100 жылдығына орай Heritage Lottery Fund қорынан 2,6 миллион фунт стерлинг көмек алды, бұл көпірді жақсарту және жаңарту жұмыстарына жұмсалды. Жақсарту жұмыстарына көпірдің жоғарғы жағына шыныдан жасалған лифт орнатылып, гондола жаңартылды. Көпір 2013 жылдың 27 тамызында 40 күнге бояу жұмыстарына жабылды. Кейін жөндеу жұмыстары қажет екені анықталды. Сол жылы Transporter Bridge Heritage Lottery Fund қолдауымен ашылған келушілер орталығының аясында Тиз көпірінің мерейтойлық сыйлығы тағайындалды. Алғашқы сыйлықтың иегері 2013 жылдың күзінде Стивен Браун, ал 2014 жылдың күзінде Джейсон Даннетт атанды. 2015 жылдың 5 наурызында Корольдік пошта британдық көпірлерді бейнелейтін, соның ішінде Тиз көпірін суретке түсірген 10 бірінші сыныпты ескерткіш маркадан тұратын жиынтықты шығарды. Көпір 2015 жылдың 6 сәуірінде қозғалысқа қайта ашылды, бірақ жақсарту жұмыстары жалғасты, көпір күнделікті пайдаланылуда. Бұл жұмыстар 2015 жылдың қыркүйегінде аяқталды, құрылысқа 4 миллион фунттан астам қаражат жұмсалды. 2019 жылдың тамызында қауіпсіздік алаңдауларына байланысты көпір уақытша жабылды. Жөндеу жұмыстары 7 миллион фунтқа дейін жетеді деп есептеледі және 2024 жылға дейін оның болашағы талқыланып жатыр.

Жергілікті мәдениет

Жергілікті тұрғындар көпірді көбінесе жай ғана "Транспортер" деп атайды. Көпірде жыл сайын The 500 Group ұйымдастыратын ескі автобустар фестивалі өтеді. Жыл сайын, әдетте сәуір айының жексенбісінде, ежелгі автобустар адамдарды Тессид аймағы бойынша тегін тасымалдайды. 2006 және 2007 жылдарғы шаралар аясында көпір бұрынғы Тессид қалалық көлігінің Daimler Fleetline автобусын тасымалдап, арнайы сапар жасады – 30 жылдан бері көпірден екі қабатты автобус өткен алғашқы рет болды. Көпір "Boys from the Blackstuff", "Billy Elliot", "The Fast Show", "Spender", "Vera" және "Steel River Blues" сияқты фильмдер мен телешоуларда көрсетілген. 2000 жылғы мыңжылдық тойында көпірдің бойынан әсем фейерверктер аталды. "Auf Wiedersehen, Pet" сериалының үшінші маусымында көпірдің Америка Құрама Штаттарына сатылып, қайта құрастырылу үшін демонтаждалғаны көрсетілді. Жергілікті кеңеске көпірдің шынымен бұзылып жатқаны туралы алаңдаған адамдардан көп қоңырау түсті, ал BBC сериалдың соңғы бөлімінің соңында "Транспортер көпірі әлі де Мидлсбродада" деген ескерту қосты.