Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының жеңіл крейсерлер класы
Бірінші дүниежүзілік соғыстың Аретуза класы

Аретуза класы – 1933 және 1937 жылдар аралығында Корольдік әскери-теңіз флоты үшін салынған және Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен төрт жеңіл крейсерлер класы. Алты кеме салу жоспарланған, бірақ соңғы екі кеме, Полифем мен Минотавр, 1934 жылы 9100 тонналық ретінде тапсырылды.

Дизайн

Аретузалар – Amphion тобының кіші нұсқасы болды, бұл кемелердегі жабдықтардың орналасуы және екі түтікшесі бұрынғы кемелермен бірдей болды. Бұл жоба "сауда жолы крейсері" үшін қажетті ең төменгі деңгей деп есептелді, себебі олар көмекші крейсерлердің қаупіне қарсы тұру үшін, тіпті қару-жарағы азайтылғанмен де, айқын басымдыққа ие болатын. Сонымен қатар, олар флоттық крейсерлер ретінде де қолданылуға тиіс болды (мүмкіндік болды, себебі олар негізінен флотта ғана пайдаланылды). Демек, жылдамдықтан (яғни, жабдықтардан) ешқандай айырылуға болмады, үнемдеу қару-жарақ, өлшем және қорғаныс салаларында ізделуі керек еді. Аретузалар "X" 6 дюймдік зеңбірек мұнарасын алып тастады, 50 фут (15 м) қысқа болды және Леандерлерге қарағанда 1250 тоннаға жеңіл болды. Қорғау схемасы Леандерлердегідей болды, бірақ салмақты азайту үшін жалпы алғанда жұқарақ болды. Бұл бес Леандерге қарсы алты Аретузаны сол кездегі келісімшарттарда белгіленген тоннаж шектерінде салуға мүмкіндік берді. Салмақты азайту үшін алғаш рет дәнекерленген конструкция кеңінен қолданылды, бастапқы сипаттамадан 250 тоннадан астам азайтылды. Олар "A", "B" және "Y" позицияларында орналасқан үш екілік орнатудағы алты BL 6 дюймдік Mark XXIII зеңбірегімен қаруланды. Үш торпеда түтігі артқы түтікке жақын орналастырылған, ал кеменің енінің азайтылуы жаттығу кеңістігін шектеді, нәтижесінде Леандерлерге қарағанда бір түтік алынып тасталды. Екінші деңгейдегі қару-жарақ – көпірде HACS директорымен басқарылатын HA Mark III бірлігінде орналасқан төрт QF 4 дюймдік Mark V зеңбірегі болды. 4 дюймдік оқ-дәрілер қоймасы "Лиандер" класындағыдай кеменің алдыңғы бөлігінде сақталды, бірақ зеңбіректердің өзі артқа жылжытылды. Осының салдарынан 4 дюймдік снарядтар мен зарядтарды зеңбіректерге жеткізу үшін кеме бойымен 200 фут (61 м) тасымалдау қажет болды. "Пенелопа" мен "Аврора" кемелерінде төрт екілік орнатудағы HA/LA Mark XIX сегіз QF 4 дюймдік Mark XVI зеңбірегі бір тұғырларды алмастырды, ал артқы жағына екінші HACS директоры қосылды. Зеңбірек экипаждары үшін әрбір екі зеңбірек арасында баспана салынды, себебі соғыс кезінде экипаждар көп уақытын әрекеттік бекеттерде өткізетіні және ашық зеңбірек орнатуларында тез шаршайтыны ескерілді. "Галатея" кемесі де соғыс басталғанға дейін ұқсас өзгерістерге ұшырады. Жеңіл қару-жараққа екі төрттік орнатудағы сегіз 0,5 дюймдік Vickers пулеметі кірді. Түтіктердің арасында гидроұшаққа арналған айналмалы катапульта және дерик орнатылды. Артында екінші ұшақты тасымалдау жоспарланған, бірақ бұл жоспар іске аспады. "Аврора" кемесі ұшақтарды пайдалануға арналған жабдықсыз және коммодор ретінде қызмет ету үшін палубалық үймен жабдықталды.

Өзгерістер

1940 жылы жазда "Аврора" айналдырылмаған снарядты (UP) екі төрттік "Марк VII" қондырғысында орнатып, сегіз QF 2 фунтты "Марк VIII" қаруларын алды. Негізгі қаруландыру директорына қашықтық пен бағытты анықтау үшін 284 типті радар, ал 1941 жылдың сәуірінде мачталарға 280 типті әуе ескерту радары қосылды. Сол жылдың тамызында ол алты 20 мм Оерликон және екі төрттік 0,5 дюймдік пулемет алды. 1943 жылы 2 фунтты "пом-пом директорларына" 282 типті радар орнатылды. "Галатея" кемесіне құрылысы аяқталғаннан кейін кеме ортасына қосымша плиталар қосылып, су шашырауын азайту және қайықтарды қорғау мақсатында жабдықталды. 1940 жылдың қазан айынан 1941 жылдың қаңтарына дейінгі жөндеу кезінде ол екі төрттік 2 фунтты және сегіз 20 мм Оерликон, сондай-ақ мачталарда 279 типті әуе ескерту радарымен жабдықталды. "Аретуза" 1941 жылдың сәуірінде екі төрттік 2 фунтты және радар алды, сонымен қатар катапультаны түсірді. Сол жылы екі UP қондырғысы және төрт 20 мм Оерликон қосылды. Біріншілері 1942 жылдың көктемінде алынып тасталды, сондай-ақ 4 бірлік қондырғылар (апалы-сіңлілеріне сәйкес егіздермен алмастырылды) және тағы төрт 20 мм Оерликон қосылды. 286 типті әуе ескерту радары орнатылып, 273 сантиметрлік нысананы көрсету, 281 типті әуе ескерту, 282 типті 2 фунтты директорлар, 284 типті негізгі қаруландыру директорлары және 285 типті HACS директорларына радарлар қосылды. 1942 жылдың қазан айына дейін тағы үш 20 мм Оерликон қосылды. 1943 жылдың наурыз-желтоқсан аралығында АҚШ-та жөндеу жұмыстары кезінде 2 фунттық қарулар төрттік 40 мм Бофорс Mark II, үш жалғыз Оерликон төрт екілік қуатпен жұмыс істейтін Mark V қондырғыларымен алмастырылды, сондай-ақ радар жабдығы жаңартылды. "Пенелопа" да катапультын жоғалтып, 1940 жылдың тамызы мен 1941 жылдың шілдесі аралығында екі төрттік 2 фунтты қондырғы орнатты. 1941 жылдың соңында төрт Оерликон, ал 1942 жылдың жазында тағы төрт Оерликон қосылды. Соғыс аяқталғанда аман қалған кемелерге шамамен 700 тоннадан астам қосымша жабдық орнатылды.

Қызмет

Аретузалар қызметте өте қанағаттанарлық болды, ал олардың корпусы 1937 жылғы жаңартуларға бейімделді. Олардың барлығы өте белсенді соғысқа қатысты, әсіресе Жерорта теңізінде; жоғалған екеуі жағалауға жақын жұмыс істеп жатқанда торпедамен батып кетті. 1942 жылы қарашада "Аретуза" әуеден тасталған торпедаға түсіп, қиын жағдайдан құтылды. Ол өртеніп, үш мұнарасының екеуі істен шықты және ауыр зақымданып суға толды. Бірақ, ол АҚШ-тағы Чарльстон қаласында жөндеуден өтуге аман қалды.

Кемелер

+ Құрылыс деректеріShipPennant numberBuilderСалынған басталуыСуға түсірілуіАяқталуыТағдыры 26 Чатем Корольдік кемежай 25 қаңтар 1933 6 наурыз 1934 21 мамыр 1935 Қиратқа сатылған, 1950 71 Скоттс, Гриннок 2 маусым 1933 9 тамыз 1934 3 қыркүйек 1935 U 557 торпедасымен батып, суға түсірілді., 15 желтоқсан 1941 97 Харланд және Вольф, Белфаст 30 мамыр 1934 15 қазан 1935 12 қараша 1936 U 410 торпедасымен батып, суға түсірілді., 18 ақпан 1944 12 Портсмут Корольдік кемежай 23 шілде 1935 20 тамыз 1936 8 қараша 1937 Ұлтшыл Қытайға 1948 жылы берілді, Чункинг, 1949 жылы Коммунистік Қытайға көшті, Чункинг, Хуан Хэ 1951, Пей Чинг 1951, Куан Чжоу 1958, кейіннен корпусы қолданыстан шығарылдыМинотавр rowspan=2 rowspan=2 rowspan=2 rowspan=2 rowspan=2 Таун класы крейсерлері ретінде тапсырылдыПолифемус