Кіріспе

Көлік түрі

Моторүй (немесе автобус) – бұл өздігінен жүретін демалыс көлігінің бір түрі, атасы айтқандай, дөңгелекті үй сияқты.

Ерекшеліктері

Автокөліктерде әдетте екіден сегіз адамға дейін ұйықтауға орын болады. Әрбір ұйықтау орны бекітілген немесе автокөліктің ішкі бөлігінен, әдетте бүктелетін диваннан түрлендіріледі. Асүйдің кішкентай бөлігінде тамақ дайындауға арналған құрал-жабдықтар бар. Құрал-жабдықтар автокөліктің маркасына және моделіне байланысты өзгеше болуы мүмкін, бірақ әдетте ас үйде плита, пеш, тоңазытқыш және раковина болады. Көбірек жабдықталған модельдерде микротолқынды пеш те болуы мүмкін. Автокөлікте әдетте душ, раковина және унитаз бар шағын ванна бөлмесі де орналасқан. Кішкентай автокөліктерде унитаз "кассеталық унитаз" түрінде болуы мүмкін, ол портативті немесе контейнерлік унитаз болып табылады. Унитазды кеңістікті арттыру үшін бұруға болады және оны босату үшін автокөліктің сыртынан қол жеткізуге болады. Үлкен автокөліктерде әдетте жеке душ кабинасы болады. Автокөлік сонымен қатар жүргізуші мен жолаушы отырғыштары бар кабиналық бөлігіне ие. Бұл отырғыштар көбінесе тұрғын кеңістіктің бір бөлігіне айналады. Ас ішуге арналған үстел мен отыру орындары бар асхана бөлімі де бар. Сонымен қатар, автокөліктің артқы немесе бүйір бөлігінде орналасқан U пішіндес диваннан тұратын демалыс бөлмесі де болуы мүмкін.

Терминологияның өзгеруі

Ұлыбритания мен АҚШ-та "моторема" деген сөз жиі қолданылады. Кейде "motor home" және "motor caravan" сияқты басқа синонимдер де қолданылады. Германияда моторема "Wohnmobil" деп аталады. Швецияда "husbil" сөзі мотореманы білдіреді. Францияда моторема "camping car" деп аталады. Италияда "camper" термині мотореманы жалпы мағынада білдіреді, ал "motorhome" термині A класындағы моторемаларды білдіреді. Испания мен Португалияда "auto caravana" термині қолданылады. Нидерланды мен Польшада "camper" термині қолданылады. Австралия мен Жаңа Зеландияда кішкентай фургондарға, олардың төбесі төмен немесе жоғары болса да, дәретханасы мен душы жоқ болса, "campervan" термині жиі қолданылады. Жаңа Зеландияда үлкен моторемаларға "housebus" термині жиі қолданылады. Кейбір елдерде "Winnebago" атауы кез келген мотореманы білдіретіндей болып, жалпылама қолданысқа енген.

Тарих

Моторлы үйлердің тарихы 1910 жылға дейін барып жетеді, ол кезде Pierce Arrow мотор компаниясы Мэдисон Сквер Гарден автошоуында Touring Landau үлгісін таныстырды. 1920 жылдары жеке шеберлер мен өндірушілер панельдік жүк көліктерін және автобустарды кемпингке пайдалану үшін қайта жарақтап бастады. Олар бұл «қозғалмалы үйлерді» ұшақтар, қайықтар және автобустар үлгісінде жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде автокөлік өндірісі тоқтатылып, 1950 жылдарға дейін ішкі нарыққа қайта жаңғыртылған жоқ. Өндіріс қайта басталғанда, дизайнерлер тіркеме корпустарын жүк көлігінің немесе автобустың шассиіне бекіте бастады. Көп ұзамай, басқа да фирмалар осы моторлы үйлерді өндіруге кірісті. 1958 жылы моторлы үйлердің ең танымал брендтерінің бірі – Winnebago құрылды. Джон Хансон басшылығымен Winnebago шассиден басқа, өздерінің моторлы үйлерінің барлық компоненттерін өндіре бастады. Он жыл ішінде Winnebago 1969 жылы 415 қызметкерден 1252-ге дейін өсіп, 3 миллион доллардан астам сату көлемін көрсетті. Winnebago нарықта көшбасшы болғанымен, басқа компаниялар да дамыды. 1969 жылы барлығы 23 100 моторлы үй сатылды. 1970 жылдардағы жанармай тапшылығы көптеген өндірушілерді, соның ішінде Frank Motorhomes (сол кезде Travco деп аталған) бизнестен шығарып жіберді, бірақ бүгінгі күні моторлы үй нарығы өркендеуде. 2014 жылы АҚШ-та 43 900 моторлы үй сатылды.

Жасау

Көптеген әртүрлі автокөліктердің орналасуы бар, әр өндіруші әр түрлі нұсқаларды ұсынады. 1999 жылы қолға алынған жаңалықтардың бірі – шығыршық немесе кеңейтілетін бөлме жасау болды. Thor Motor Coach автокөлігінің жоспарында көрсетілгендей, шығыршық – автокөліктің тұрғын алаңының көлемін ұлғайтатын бөлік. Бұл шығыршықтар автокөлік тоқтағанда көбірек кеңістік беру үшін созылады, ал қозғалыс кезінде жиырылады. Көптеген жаңалықтар сияқты, бастапқы шығыршықтар сәндік элементтер саналды, бірақ қазір олар көптеген заманауи автокөліктерде стандартты жабдыққа кіреді.