Кіріспе

Қолданылатын немесе берілген лақап ат

Собрикет – кейде өзі қойған, бірақ көбінесе басқа біреу берген, сипаттамалы лақап. Собрикет псевдонимнен ерекшеленеді, себебі ол әдетте түсіндірме қажетсіз, нақты есімнің орнына қолданылатын таныс атау; ол түпнұсқа есімнен де жиі таныс болуы мүмкін. "Собрикет" термині жеке адамға, адамдар тобына, тарихи оқиғаға немесе орынға қатысты моникер ретінде де қолданылады. Мысалы, Эфиопия императоры II Менелик "Эмие Менелик" деп аталады, "эмие" сөзі амхар тілінде "ана" деген мағынаны білдіреді; "Шыңғысхан", оның нағыз аты Темүжин сирек айтылады ("Шыңғысхан" моңғол тілінде "әмбебап билеуші" дегенді білдіреді); және Мохандас Ганди, ол көбінесе "Махатма Ганди" деп танылады ("махатма" санскрит тілінде "ұлы жан" дегенді білдіреді). Көптеген танымал жерлердің де лақап аттары бар, мысалы, Нью-Йорк қаласы "Үлкен алма" деп, ал Рим "Мәңгілік қала" деп аталады.

Этимология

Қазіргі француз және ағылшын тілдерінде "sobriquet" деп аталады. Олар саясат, музыка, әдебиет және патшалар, атақты адамдар мен спортшылар үшін қолданылады. Мемлекеттік қызметке үміткерлер мен саяси тұлғалар тірі кезінде немесе қайтыс болғаннан кейін лақап атымен сипатталуы мүмкін. Мысалы, АҚШ президенті Авраам Линкольн "Адал Эйб" деп аталған. Улисс С. Грантқа деген сүйіспеншілікпен айтылған заманауи лақап – "Американдық Сфинкс", өйткені ол сөзбен өзін жарнамалаудың орнына іс-қимылмен көзге түскен. Лақаптардың жазу және әдебиеттегі алғашқы қолданылуына Өлі теңіздің құпиялары мен Тан және Сун (Оңтүстік Сун) династияларының поэзиясы жатады. Қазіргі қолданыс ағылшын және француз тілдерінде кең таралған.