Кіріспе
Парламент палатасының спикері және Бас сот судьясы
Джон Попхэм (1531 – 10 маусым 1607), Сомерсет графтығының Веллингтон қаласынан, Парламент палатасының спикері (1580-1583 жж.), Бас прокурор (1581-1592 жж.) және Англияның Бас сот судьясы (1592-1607 жж.) болды.
Шығу тегі
Попхэм 1531 жылы Сомерсеттегі Бриджвотердің жанындағы Солтүстік Петертон приходындағы Хантвортта дүниеге келді. Ол Хантворттың Александр Попхэмнің (шамамен 1504 - 1556) екінші ұлы, ол 1545 және 1547 жылдары Бриджвотерден екі рет парламент депутаты болған. Оның әйелі Джейн Страдлинг, Гламоргандағы Сент-Донат қамалының иесі сэр Эдвард Страдлингтің (1535 жылы қайтыс болған) қызы еді. Джейннің бауырларының бірі Томас Страдлинг болды. Гламморганның оңтүстік жағалауында орналасқан Сент-Донат қамалынан Бристоль шығанағы арқылы Паррет өзеніне құятын Бриджвотердің ішкі портына тез жетуге болар еді. Попхэм отбасы 13 ғасырдан бері Хантворт иелігін ұстап келді, сол кезде сэр Хью де Попхэм (Эдуард I тұсында) (Попхэм отбасының Гэмпширдегі Попхэм иелігінің кіші ұлы) Хантворттың иесі сэр Стивен де Кентисберидің қызы және мұрагері Джоан де Кентисбериге үйленді. Оның туыстарының ішінде Джордж Попхэм, Попхэм колониясын құрған (ал Сэр Джон оның маңызды қаржылық демеушілерінің бірі болды) және Девон тарихшысы сэр Уильям Пол (1561-1635) бар еді.
Білім
Ол Оксфорд университетінің Баллиол колледжінде білім алып, классика және теологияны оқыды, содан кейін заңгер болу үшін Орта ғибадатханаға қабылданды.
Мансап
Ол 1558 жылы Лайм-Регис округінен, ал 1571 және 1572 жылдары Бристоль округінен парламент депутаты болып сайланды және Сомерсеттегі әділет судьясы қызметін атқарды. Бриджвотер және Бристоль қалаларының тіркеушісі лауазымында жұмыс істеді. 1578 жылы заң сержанты, ал 1579 жылы бас солиситор болып тағайындалды. 1581 жылы ол Төменгі палатаның спикері болып сайланды, содан кейін сол жылы Бас прокурор болып тағайындалды. 1592 жылы сэр Кристофер Рэй қайтыс болғаннан кейін, ол Корольдік сот төрешісінің бас судьясы болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы лауазымда қалды. Попхэм британ мемлекетінің тұрақтылығын сақтағаны және Британ империясын отарлауға зор үлес қосып, "нағыз отарлаушылардың" бірі болғаны үшін танымал; 1605 жылы Мэн жағалауынан ұрланған екі вабанаки тайпасының өкілін қабылдап, кейіннен Кеннебек өзенінің сағасында (1607–1608) құрылған, бірақ тоқтатылған Попхэм колониясын қаржыландырып, ұйымдастырды. Попхэм өте бай адам болды, оның иелігінде Сомерсеттегі Паблоу, Уилтширдегі Литтлкотт және Девондағы Хемиок қамалы сияқты көптеген жылжымайтын мүліктер болды. Питер Бланделлдің 1599 жылғы өсиеті бойынша Попхэм Девондағы Тивертон қаласында тегін грамматикалық мектеп ашуға міндеттелді, нәтижесінде ол 1604 жылы есігін ашқан және бүгінге дейін жұмыс істеп келе жатқан Бланделл мектебін құрды.
Танымал сот процестері
1595 жылы Попхэм иезуит Роберт Саутвеллдің сот процесіне төрағалық етті және оны асып, кесіп, төрт бөлікке бөлу арқылы өлім жазасына кесті. Ол сондай-ақ сэр Уолтер Рэлидің (1603) және оқ-дәрі заговоршыларының, соның ішінде Гай Фокс (1606) соттарына төрағалық етті. Ол Шотландия королевасы Мэридің (1587) Фотрингхей қамалындағы сотына қатысты, нәтижесінде ол өлімге кесілді. Королеваға жеделхатшы болып жұмыс істеген кезде Попхэмді Роберт Деверэкс, 2-ші Эссекс графы және оның серігі тұтқындады. Өте табанды болған Попхэм өзінің жасына байланысты өлімнің "бірнеше жылды қысқарту ғана" болатынын айтты. Бірақ оны сер Фердинандо Горджес (1565–1647) құтқарып, қауіпсіз жерге жеткізді. Ол ұрыларға қатыгездігімен және жаза заңдарын қатаң сақтауымен белгілі болды. Ол қанымен жуылған адам еді.
Веллингтон үйі, Сомерсет
Негізгі тұрғылықты жері ретінде ол Веллингтон үйін салдырды, Сомерсет қаласындағы Веллингтондағы "үлкен және сәнді үй" болды, "Монтакуттан сәл ғана кішірек". Веллингтон, Блейкті біраз уақыттан бері қажетті заттармен қамтамасыз етіп келген болуы мүмкін, ал полковник Бовет, Парламенттің жақтасы, Попхэмнің үйін басып алып, оны өз партиясының бекінісіне айналдырды. Сондықтан Веллингтонға қарсы Гренвилл роялистер күштерін бағыттап, Попхэмнің үйін дерлік толығымен қиратты, өзі ауыр жарақат алғандықтан, әскер басшылығын сэр Джон Барклиге беруге мәжбүр болды. 1650 жылдың 19 қазанында Сомерсет әділет судьяларына жолданған келесі құжат: "Веллингтондық Энн Мартин, жесір, Құрметті Александр Попхэмпен және оның отбасымен бірге, марқұм корольдің әскерлерімен қоршауға алынған кезде, мал мен мүлікте үлкен шығынға ұшырады, атап айтқанда: бірнеше сиыр, бір биязы мүйізді мал, он жас мал, үш бұзау, бес ат, бір бие және жылқы, қырық қой, жиһаздарымен бірге бес төсек, бекон, май, ірімшік, жүн, зығыр, барлық түрдегі астық, қалайы, мыс және басқа жылжымалы мүлік, барлығы жүз жетпіс бес фунтқа бағаланды, сондай-ақ жиырма екі фунт қолма-қол ақша; және оның үлкен ұлы аталған король әскерлерімен сол үйде қаза тапты. Қол қойғандар: Рич. Буэлл, Александр Попхэм, Эд. Попхэм, Джон Пайн."
"Anne Martyn of Wellington, widdowe, being in the howse of the Honourable Alexander Popham with her family, att the seige thereof by the late Kinge's forces, sustayned greate losses of goodes and cattle, viz., several kine, one heifer, tenne young cattle, three calves, five colts, a mare and a horse, forty sheepe, five bedds with their furniture, bacon, butter, and cheese, wool, lynnen, corne of all sorts, pewter, brasse, and other moveable goodes, valued in all att the summe of hundred and threescore and fifteen poundes, besides the summe of twenty and two poundes in ready money; and that her eldest sonne was killed in the said howse by the said late Kynges forces. Signed Rich. Bouell, Alexander Popham, Edw. Popham, John Pyne."
Литтлкотт үйі, Беркшир
Попхэм Беркширдегі (қазіргі Уилтшир) Литтлкотт елімінің иелігін Вильям Даррелден (парламент депутаты, 1539–1589) сатып алды және 1589 жылы соңғысының қайтысымен оның иесі болды. Тарихшы Джон Обри (1626–1697) Попхэмнің Литтлкотты Уильям "Жабайы" Даррелді өлтірушінің пайдасына сот ісін тоқтатуға қол жеткізгені үшін пара ретінде алғанын айтты. Райс (2005) бұл есепті «нақты емес» деп бағалап, «ұйқысыздық, кісі өлтіру және шатасу туралы әңгіме» деп сипаттады. Попхэм үйді кеңейтіп, қызыл кірпіштен жасалған оңтүстік қанатын қосты, бұл құрылыс бүгінге дейін сақталған. Оның темірқасы оңтүстік кіреберісінің үстінде сақталған. Азамат соғысында Веллингтон үйінің қирауынан кейін Литтлкотт оның ұрпақтарының негізгі резиденциясына айналды, соңғы еркек ұрпағы Фрэнсис Попхэм (1779 жылы қайтыс болды), Литтлкотт және Сомерсеттегі Хунстреттеде тұрды, ол баласыз қайтыс болды. Ол өзінің иеліктерін әйелі Доротиге (туған аты Хаттон) қалдырды, ол өз кезегінде оларды «марқұм күйеуімнің заңды емес ұлы Франсис Попхэмге» өмір бойына иелену құқығымен қалдырды. Бұл заңды емес ұл 1804 жылы қайтыс болды, осы кезде Доротидің өсиетінің шарттарына сәйкес, иеліктер күйеуінің туысы Эдвард Уильям Лейборнға (1764 жылы туған) қайтарылды, ол 1805 жылы корольдік лицензиямен Попхэм тегін және гербін қосымша алды. Лейборн-Попхэм отбасы 1929 жылы Литтлкотты сатып, Сомерсеттегі Пенсфордтағы Хунстрейт Хаусына көшті.
Өлім және жерлеу
Попхэм 1607 жылдың 10 маусымында Сомерсеттегі Уэллингтон қаласында қайтыс болды. Ол Уэллингтондағы Әулие Жан Баптист шіркеуіне жерленді, онда оның ірі, жеке тұрған ескерткіші бүгінге дейін сақталған.
Ескерткіш, Веллингтон шіркеуі
Веллингтондағы Сент-Джон Баптист шіркеуінің солтүстік бөлігінің шығыс жағында сэр Джон Попхэм мен оның отбасының бейнелері бар 18 фут биіктіктегі ескерткіш сақталған. 1791 жылы Коллинсон (1793 жылы қайтыс болған) сипаттағандай, ол бастапқыда оңтүстік бөлігіндегі шағын ғибадатханада орналасқан, содан кейін қазіргі орнына көшірілген, бірақ бұрынғы бағытын сақтап қалған. Коллинсон ескерткішті былайша сипаттады: "Шіркеудің оңтүстік жағындағы ғибадатханада ағаш пен темірден жасалған қоршаумен оралған әсем қабір орналасқан, оның үстінде сэр Джон Попхэм мен оның әйелінің бейнелері жатыр. Ол судьяның мантииін, тізбегін және кішкентай, төртбұрышты қара қалпақты киген, басы батысқа қаратылған. Төменгі бөлігінде, басы мен аяғында екі ер адам мен екі әйелдің төрт кішкентай бейнесі бір-біріне қарай тізе бүгіп отыр. Сол бөліктің солтүстік жағында қара киім киген бес ұл мен сегіз қыз қатарлап тізе бүгіп отыр. Ал оңтүстік жағында тоғыз әйел бірдей күйде тізе бүгіп отыр. Сэр Джон мен оның әйелінің үстінде әулеттік гербтерімен, раушандармен, суреттермен және обелискілермен әшекейленген тамаша аркалы шатыр бар; мұның бәрі бес фут биіктігіндегі коринфтік капительдері жасыл және алтын жалатылған сегіз дөңгелек қара мрамор бағаналармен тіреліп тұр. Ескерткіштің екі шетінде prie dieu арқылы бөлінген екі еркек және әйел жұбы, 34 жастағы ұлы сэр Фрэнсис Попхэм мен оның әйелі (шығыс жағы) және оның ата-анасы, орта жастағы жұп ретінде (батыс жағы) бейнеленген деп есептеледі. Оңтүстік жағында тізе бүгіп отырған тоғыз әйел бейнесі, барлығы батысқа қарап тұр, сэр Джон Попхэмнің алты қызы мен үш үй қызметкерін бейнелейді деп саналады, соңғы үш бейне қыздарының артында тізе бүгіп, әсем емес, қарапайым жеңдер киген. Солтүстік жағындағы тізе бүгіп отырған бейнелер сэр Джон Попхэмнің ұлы сэр Фрэнсис Попхэмнің бес ұлы (батысқа қарап) және сегіз қызы (шығысқа қарап) деп есептеледі. Ескерткіштің батыс жағындағы тас тақташаға мына мәтін жазылған: Сэр Джон Попхэм, рыцарь және Англияның Лорд-бас судьясы, Королева Елизавета мен кейіннен Король Джеймсқа қызмет еткен, 76 жасында 1607 жылдың 10 маусымында қайтыс болды және осы жерге жерленді.
"In the chapel on the south side of the church is a magnificent tomb, surrounded with a pallisado of wood and iron, on the table of which lie the effigies of Sir John Popham, and that of his lady. He is dressed in his judges robes, chain, and small square black cap; and placed with his head towards the west. On the lower basement, at the head and feet, are four other smaller figures of two men and two women, kneeling face to face. On the north side of the same basement are five boys and eight girls, dressed in black, kneeling in a row. And on the south side are nine women kneeling in the fame manner. Over Sir John and his lady is a superb arched canopy, ornamented with the family arms, roses, paintings, and obelisks; the whole supported by eight round columns of black marble, five feet high, with Corinthian capitals green and gilt". The two male and female couples kneeling opposite each other separated by a prie dieu, shown at each end of the monument, are believed to represent his 34 year old son Sir Francis Popham and the latter's wife (east end) and his parents, represented as a middle aged couple (west end). The nine female kneeling figures on the south side, all facing westward, are believed to represent Sir John Popham's six daughters with three ladies maids, the latter three figures kneeling behind the daughters and wearing plain not lace ruffs. The kneeling figures on the north side are believed to represent the five sons (facing westwards) and eight daughters (facing eastwards) of Sir Francis Popham, the son of Sir John Popham. Inscribed on a stone tablet on the west side of the entablature is the following text:
Sr John Popham Knighte and Lord Chief Justice of England and of the Honorable Privie Councell to Queene Elizabeth and after to King James, aged 76, died the 10th of June, 1607 and is here interred.