Кіріспе

Адольф Фишер (1858 – 1887 жылдың 11 қарашасы) – неміс-американдық анархист, еңбек одағының белсендісі. Ол Хеймаркет көтерілісінен кейін сотталып, өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір

Адольф Фишер 15 жасында 1873 жылы АҚШ-қа көшіп келді. Ол Арканзас штатының Литтл-Рок қаласындағы баспаханада композитор шәкірті болды. Кейін, 1879 жылы, ол Сент-Луис, Миссури қаласына көшіп, Германия типографиялық одағына қосылды және 1881 жылы Йоханна Пфаунцке үйленді (олардың үш баласы болды – бір қызы және екі ұлы). Адольф пен оның әйелі 1881 жылы Теннесси штатының Нэшвилл қаласына көшіп барды, онда ол інісі үшін «Anzeiger des Südens» газетінде композитор болып жұмыс істеді, бұл газет неміс иммигранттарына арналған журнал еді. 1883 жылы ол отбасымен Чикагоға көшіп, Август Спайс пен Майкл Шваб басқаратын, жұмысшылардың мүддесін қорғайтын «Arbeiter Zeitung» газетінде композитор болды. Осы шамада ол Халықаралық жұмысшы халықтар қауымдастығына және жұмысшыларды өздерін қорғауға үйрету мақсатында құрылған радикалды «Lehr und Wehr Verein» ұйымына да қосылды.

Көтеріліске дейінгі

1886 жылы 3 мамырда МакКормик Жігу зауытындағы тәртіпсіздіктен кейін Фишер жауап беру үшін Лейк-стриттегі Грайф залында өткен жиынға қатысты. Бұл танымал "Дүйсенбі түнгі қастандық" болды, оны соттаушылар келесі күні болған жарылыс туралы алдын ала білгенін дәлелдеу үшін пайдаланды. Джордж Энгель мен Годфрид Уоллер де сол жиынға қатысты, олар жиынды жүргізіп, кейін иммунитет алғаны үшін мемлекеттік жақта куәлік берді (Уоллер жарылыстан кейін тұтқындалды). Жиын келесі күні кешке Хеймаркетте өтетін жиынды жоспарлаумен аяқталды. Фишерге жиынды хабарлау үшін үнқағаздарды басып шығару жұмысы тапсырылды. Бастапқыда ағылшын және неміс тілдерінде басылған үнқағаздарда "Жұмысшылар, қаруланып, толық күшпен келіңдер" деген сөздер болды. Жиынға сөз сөйлеуге шақырылған шпиондар осы сөздерді алып тастамаса, қатысудан бас тартты, сондықтан Фишер осы сөздері жоқ басқа үнқағаз дайындады.

Көтеріліс

Фишер келесі күні кешке Хеймаркет жиынына қатысып, Спис, Альберт Парсонс және Сэмюэл Фильденнің сөздерін тыңдады. Фильденнің сөйлегенінің соңында ол жергілікті салонға, Зепф залына барды, және осы салоннан бомба жарылып, содан кейін дүрлік болды. Дүрлік болғаннан кейін ол үйіне қайтты. Ол келесі күні тұтқындалды. Полиция мәліметінше, тұтқындалған кезде оның қасында зарядталған револьвер, үшкірленген қайрақ және бомба жаруға арналған фулминатор болған.

Сот

Сотта Фишерге қарсы ұсынылған дәлелдер негізінен оның «Дүйсенбі түнгі келісімге» қатысқаны және «Хеймаркет» циркулярларын басып шығарудағы рөліне қатысты. Оның Lehr und Wehr Verein-ге мүшелігі де ерекше аталып өтті. Уоллер Фишердің Хеймаркет жиынын ұсынғанын (Фишер бұл Уоллердің идеясы екенін мәлімдеді) және егер қандай да бір мәселе туындаса, полицияға шабуыл жасауға дайын болу керектігін айтты. Ол сондай-ақ Фишердің бір жыл бұрын оған бомба бергенін және оны полицияға қарсы пайдаланғанын куәландырды. Тағы бір куәгер Фишердің бомба тастау кезінде бомба тастаушымен бірге тұрғанын мәлімдеді. Фишер қалған сегіз адаммен бірге кінәлі деп танылды және түрмеге қамалған біреуінен басқа, асылып өлім жазасына кесілді. Екі сотталушы Иллинойс штатының губернаторы Ричард Джеймс Оглсбиге хат жазғаннан кейін, Фишер кешірім сұраудан түгелімен бас тартты. Ол 1887 жылдың 11 қарашасында Шпиес, Парсонс және Джордж Энгельмен бірге асылды. Оның соңғы сөздері: «Анархияға даңқ болсын! Бұл менің өмірімдегі ең бақытты сәт!» Ол және көптеген басқа «Хеймаркет шейіттері» Иллинойс штатының Форст Паркіндегі Форст Хоум зиратындағы «Хеймаркет шейіттері» ескерткішіне жерленген.

Көтерілістен кейінгі отбасылық өмір

Адольф қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Йоханна және балалары Сент-Луис аймағына оралып, оның інісі Рудольф Пфонцтың жанында, Миссури штатының Сент-Луис қаласының маңындағы Мейплвудта тұрды.