Адольф Фишер: Хаймаркет қырқынының құрбаны және анархист-активист
Adolph Fischer
Адольф Фишер (1858-1887) – анархист, Хаймаркет көтерілісінен кейін өлім жазасын алған еңбек одағы белсендісі. Биографиясы, өмірі мен қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адольф Фишер (1858 – 1887 жылдың 11 қарашасы) – неміс-американдық анархист, еңбек одағының белсендісі. Ол Хеймаркет көтерілісінен кейін сотталып, өлім жазасына кесілді.
German American anarchist (1858–1887)
Adolph Fischer (1858 – November 11, 1887) was an anarchist and labor union activist tried and executed after the Haymarket Riot.
Ерте өмір
Адольф Фишер 15 жасында 1873 жылы АҚШ-қа көшіп келді. Ол Арканзас штатының Литтл-Рок қаласындағы баспаханада композитор шәкірті болды. Кейін, 1879 жылы, ол Сент-Луис, Миссури қаласына көшіп, Германия типографиялық одағына қосылды және 1881 жылы Йоханна Пфаунцке үйленді (олардың үш баласы болды – бір қызы және екі ұлы). Адольф пен оның әйелі 1881 жылы Теннесси штатының Нэшвилл қаласына көшіп барды, онда ол інісі үшін «Anzeiger des Südens» газетінде композитор болып жұмыс істеді, бұл газет неміс иммигранттарына арналған журнал еді. 1883 жылы ол отбасымен Чикагоға көшіп, Август Спайс пен Майкл Шваб басқаратын, жұмысшылардың мүддесін қорғайтын «Arbeiter Zeitung» газетінде композитор болды. Осы шамада ол Халықаралық жұмысшы халықтар қауымдастығына және жұмысшыларды өздерін қорғауға үйрету мақсатында құрылған радикалды «Lehr und Wehr Verein» ұйымына да қосылды.
Adolph Fischer immigrated to the United States in 1873 at the age of 15. He became an apprentice compositor in a printing shop in Little Rock, Arkansas. Later, in 1879, he moved to St. Louis, Missouri, where he joined the German Typographical Union and in 1881, married Johanna Pfauntz (they had three children – one daughter and two sons). Adolph and his wife moved in 1881 to Nashville, Tennessee, where he worked for his brother as a compositor for Anzeiger des Südens, a journal for German immigrants. In 1883, he moved his family to Chicago, where he became a compositor at the Arbeiter Zeitung, a pro labor newspaper run by August Spies and Michael Schwab. It was around then that he also joined the International Working People's Association and the Lehr und Wehr Verein, a radical offshoot which was formed to teach workers to defend themselves.
Көтеріліске дейінгі
1886 жылы 3 мамырда МакКормик Жігу зауытындағы тәртіпсіздіктен кейін Фишер жауап беру үшін Лейк-стриттегі Грайф залында өткен жиынға қатысты. Бұл танымал "Дүйсенбі түнгі қастандық" болды, оны соттаушылар келесі күні болған жарылыс туралы алдын ала білгенін дәлелдеу үшін пайдаланды. Джордж Энгель мен Годфрид Уоллер де сол жиынға қатысты, олар жиынды жүргізіп, кейін иммунитет алғаны үшін мемлекеттік жақта куәлік берді (Уоллер жарылыстан кейін тұтқындалды). Жиын келесі күні кешке Хеймаркетте өтетін жиынды жоспарлаумен аяқталды. Фишерге жиынды хабарлау үшін үнқағаздарды басып шығару жұмысы тапсырылды. Бастапқыда ағылшын және неміс тілдерінде басылған үнқағаздарда "Жұмысшылар, қаруланып, толық күшпен келіңдер" деген сөздер болды. Жиынға сөз сөйлеуге шақырылған шпиондар осы сөздерді алып тастамаса, қатысудан бас тартты, сондықтан Фишер осы сөздері жоқ басқа үнқағаз дайындады.
After the riot at the McCormick Reaper Plant on May 3, 1886, Fischer attended a meeting at Greif's Hall, on Lake Street, to formulate a response. This was the infamous "Monday Night Conspiracy" which prosecution used to prove foreknowledge of the bombing the following day. Also in attendance were George Engel and Godfried Waller, who chaired the meeting and who later testified for the state in return for immunity (Waller was also arrested after the bombing). The meeting concluded with a plan for a meeting the following night in the Haymarket. Fischer was charged with printing handbills to announce the meeting. The first handbills, which were printed in English and German, contained the line "Workingmen, arm yourselves and appear in full force." Spies, who had been invited to speak at the meeting refused unless this line was removed, so Fischer prepared another circular without the offending line.
Көтеріліс
Фишер келесі күні кешке Хеймаркет жиынына қатысып, Спис, Альберт Парсонс және Сэмюэл Фильденнің сөздерін тыңдады. Фильденнің сөйлегенінің соңында ол жергілікті салонға, Зепф залына барды, және осы салоннан бомба жарылып, содан кейін дүрлік болды. Дүрлік болғаннан кейін ол үйіне қайтты. Ол келесі күні тұтқындалды. Полиция мәліметінше, тұтқындалған кезде оның қасында зарядталған револьвер, үшкірленген қайрақ және бомба жаруға арналған фулминатор болған.
Fischer attended the Haymarket meeting the following night and listened to speeches by Spies, Albert Parsons, and Samuel Fielden. Towards the end of Fielden's speech, he went to a local saloon, Zepf's Hall, which is where he was when the bomb and resulting riot occurred. After the commotion, he went home. He was arrested the following day. According to police he had in his possession at the time of his arrest, a loaded revolver, a sharpened file and a fulminating cap, used to detonate bombs.
Сот
Сотта Фишерге қарсы ұсынылған дәлелдер негізінен оның «Дүйсенбі түнгі келісімге» қатысқаны және «Хеймаркет» циркулярларын басып шығарудағы рөліне қатысты. Оның Lehr und Wehr Verein-ге мүшелігі де ерекше аталып өтті. Уоллер Фишердің Хеймаркет жиынын ұсынғанын (Фишер бұл Уоллердің идеясы екенін мәлімдеді) және егер қандай да бір мәселе туындаса, полицияға шабуыл жасауға дайын болу керектігін айтты. Ол сондай-ақ Фишердің бір жыл бұрын оған бомба бергенін және оны полицияға қарсы пайдаланғанын куәландырды. Тағы бір куәгер Фишердің бомба тастау кезінде бомба тастаушымен бірге тұрғанын мәлімдеді. Фишер қалған сегіз адаммен бірге кінәлі деп танылды және түрмеге қамалған біреуінен басқа, асылып өлім жазасына кесілді. Екі сотталушы Иллинойс штатының губернаторы Ричард Джеймс Оглсбиге хат жазғаннан кейін, Фишер кешірім сұраудан түгелімен бас тартты. Ол 1887 жылдың 11 қарашасында Шпиес, Парсонс және Джордж Энгельмен бірге асылды. Оның соңғы сөздері: «Анархияға даңқ болсын! Бұл менің өмірімдегі ең бақытты сәт!» Ол және көптеген басқа «Хеймаркет шейіттері» Иллинойс штатының Форст Паркіндегі Форст Хоум зиратындағы «Хеймаркет шейіттері» ескерткішіне жерленген.
The evidence presented against Fischer at trial consisted mainly of his role in the Monday Night Conspiracy and his role in printing the Haymarket circulars. His membership in the Lehr und Wehr Verein was also highlighted. Waller testified that Fischer had been the one who proposed the Haymarket meeting (Fischer claimed it was Waller) and that they should be ready to attack the police should there be any trouble. He also testified that Fischer had given him a bomb the year previously, which he stated used against the police. Another witness claimed that Fischer was standing with the bomb thrower at the time of the bombing. Fischer was convicted with the rest of the eight and, except for one who were given prison sentences, was sentenced to death by hanging. After two of his fellow defendants wrote to Illinois governor, Richard James Oglesby, Fischer pointedly refused to ask for clemency. He was hanged on November 11, 1887, along with Spies, Parsons and George Engel. His last words were, "Hurrah for anarchy! This is the happiest moment of my life!" He and most of the other Haymarket martyrs are buried at the Haymarket Martyrs' Monument in Forest Home Cemetery in Forest Park, Illinois.
Көтерілістен кейінгі отбасылық өмір
Адольф қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Йоханна және балалары Сент-Луис аймағына оралып, оның інісі Рудольф Пфонцтың жанында, Миссури штатының Сент-Луис қаласының маңындағы Мейплвудта тұрды.
After Adolph's death, his wife Johanna and children returned to the St. Louis area, living near her brother Rudolph Pfountz in Maplewood, a suburb of St Louis, Missouri.