Кіріспе
Дауыссыз альвеолярлық аффикат – тіл ұшы немесе тілдің қыртысы тістердің артындағы альвеолярлық қырға (тіс етіне) тигізіліп айтылатын аффикат дыбысының бір түрі. Бұл жеке дыбыс емес, дыбыстар класы. Маңызды естілу айырмашылықтары бар бірнеше түрі бар: Дауыссыз альвеолярлық дысылдақ аффикат – ең көп кездесетін түрі, ағылшын тіліндегі "cats" сөзіндегі "ts" дыбысына ұқсас. Дауыссыз альвеолярлық дысылдақсыз аффикат немесе , кеңейтілген IPA-дан альвеолярлық белгіні пайдаланып, ағылшын тілінің кейбір диалектілеріндегі "th" дыбысына ұқсас. Ол стандартты итальян тілінің кейбір сицилиялық диалектілерінде дыбыстық тізбектің аймақтық түрі ретінде кездеседі. Дауыссыз альвеолярлық бүйірлік аффикат кейбір тілдерде, мысалы, чероки, мексикалық испан және науатль тілдерінде кездеседі. Апико-альвеолярлық немесе "grave" деп те аталатын дауыссыз альвеолярлық кері тартылған дысылдақ аффикат, аффикаттарды еске түсіретін әлсіз сызылатын дыбысқа ие. Оны баск тілінде кездестіруге болады, онда ол кері тартылмаған ламиналды альвеолярлық аффикаттан өзгеше. Бұл мақалада алғашқы екеуі талқыланады.
A voiceless alveolar affricate is a type of affricate consonant pronounced with the tip or blade of the tongue against the alveolar ridge (gum line) just behind the teeth. This refers to a class of sounds, not a single sound. There are several types with significant perceptual differences:
The voiceless alveolar sibilant affricate is the most common type, similar to the ts in English cats. The voiceless alveolar non sibilant affricate or , using the alveolar diacritic from the Extended IPA, is somewhat similar to the th in some pronunciations of English eighth. It is found as a regional realization of the sequence in some Sicilian dialects of Standard Italian. The voiceless alveolar lateral affricate is found in certain languages, such as Cherokee, Mexican Spanish, and Nahuatl. The voiceless alveolar retracted sibilant affricate , also called apico alveolar or grave, has a weak hushing sound reminiscent of affricates. One language in which it is found is Basque, where it contrasts with a more conventional non retracted laminal alveolar affricate. This article discusses the first two.
Үнсіз альвеолалық сибиляциялы африкаттар
Үнсіз альвеолярлық сибиляциялық аффикат – кейбір сөйлеу тілдерінде қолданылатын дауыссыз дыбыс түрі. Халықаралық фонетикалық әліпбиде бұл дыбыс [t͡s] немесе [ts] (бұрын [t͡ʃ] немесе [ch]) арқылы жазылады. Үнсіз альвеолярлық аффикат көптеген үнді-еуропалық тілдерде кездеседі, мысалы, неміс тілінде (ол жоғарғы неміс тіліндегі дауыс өзгерісінің бір бөлігі болды), кашмир, маратхи, пушту, орыс және көптеген басқа славян тілдерінде, мысалы, поляк және серб-хорват тілдерінде; сондай-ақ, грузин, моңғол және тибет санскриті, жапон, мандарин қытай және кантон тілдерінде де кездеседі. Эсперанто, Идо және Интерлингва сияқты кейбір халықаралық қосымша тілдерде де осы дыбыс қолданылады.
Pashto, Russian and most other Slavic languages such as Polish and Serbo Croatian; also, among many others, in Georgian, in Mongolia, and Tibetan Sanskrit, in Japanese, in Mandarin Chinese, and in Cantonese. Some international auxiliary languages, such as Esperanto, Ido and Interlingua also include this sound.
Пайда болуы
Келесі бөлімдер үнді шығарушы компоненттің атына сәйкес келеді.
Өзгермелі
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертулер Немец Standard [[Немец орфографиясы 'уақыт' Фрикативтік компонент дентализацияланған ламиналды, кері тартылмаған ламиналды және кері тартылмаған апикалды аралығында өзгереді. Қараңыз Стандартты неміс фонетикасы Итальяндық Standard [[Итальяндық орфографиясы 'әдемілік' Фрикативтік компонент дентализацияланған ламиналды және кері тартылмаған апикалды аралығында өзгереді. Соңғы жағдайда окклюзиялық компонент - ламиналды дентиальвеолярлық. Итальяндық фонетиканы қараңыз.
Дентальді ламиналды альвеола
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертпелер Армян Шығыс [[Армения алфавиті/chanch 'net' Аспирациялық және аспирацияланбаған формалардың айырмашылығы Баск [[Баск алфавиті 'салқын' Апикальдық фрикативтік компоненті бар сибиляциялық африкатпен салыстырылады. Қазақ [[Kazakh alphabets/investitsiya [investit͡s̪əja] 'баға' Тек орыс тілінен алынған сөздерде қолданылады. Қазақ фонологиясы мен қырғыз фонологиясын қараңыз. Қырғыз Латыш [[Латвия орфографиясы 'баға' Латыш фонологиясын қараңыз. Македониялық [[Македония алфавиті/cvet 'гүл' Македониялық фонологияны қараңыз. Пашту [[Пашту алфавиті/calor 'төрт' Пашту фонологиясын қараңыз. Польша [[Польша орфографиясы 'не' Польша фонологиясын қараңыз. Румын [[Румын алфавиті 'баға' Румын фонологиясын қараңыз. Ресей [[Ресей орфографиясы/caŕ 'Царь' Ресей фонологиясын қараңыз. Серб-хорват [[Сербия кирилл алфавиті / [[Гаж латын алфавиті / ڄی 'мақсат' Серб-хорват фонологиясын қараңыз. Словак [[Словак орфографиясы 'император' Словак фонологиясын қараңыз. Словен [[Словен орфографиясы 'гүл' Словен фонологиясын қараңыз. Тяп tsa 'бастау' Украин [[Украин алфавиті/cej 'мынау' Палатализацияның айырмашылығы. Украин фонологиясын қараңыз. Жоғарғы сорб тілі cybla 'пияз' Өзбек
Қалпына келтірілмеген альвеолалық
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертулер Араб тілі Najdi [[Араб әліпбиі/tsalb 'ит' Астурия тілінің және басқа да диалектілердің сәйкестігі Кейбір диалектілер otso 'сегіз' Стандартты ḷena, Mieres және басқаларына сәйкес ḷḷuna 'ай' Che vaqueira-ның альвеолалық айтылуы, қалыпты ретрофлекс орнына Баск [[Чероки әліпбиі tsalagi 'Чероки' Даниялық Стандарт [[Даниялық орфографиясы 'екі' Фрикативтік компонент апикалық. Кейбір акценттерде ол жүзеге асырылады. Әдетте транскрипцияланған немесе , ал екіншісі транскрипцияланған немесе Даниялық фонологияны қараңыз Даргва [[Кириллица / ꞩadeş / ڝادەش 'бірлік, біртүтас' Голландиялық Орсмаль Гуссенховен диалектісі mat 'базар' Опционалды препаузальді аллофон. Орсмаль Гуссенховен диалектісінің фонологиясын қараңыз. Ағылшын тілі Көне Кокни диалектісі tea 'шай' Сөздің басында, екі дауыстының арасында және сөздің соңында кездесетін мүмкін аллофон. Ағылшын фонологиясын қараңыз. Стандартты айтылу Нью-Йорк Мүмкін буынның басында және кейде сөйлемнің соңында кездесетін аллофон. Ағылшын фонологиясын қараңыз. Жаңа Зеландия Сөздің басында кездесетін аллофон. Ағылшын фонологиясын қараңыз. Солтүстік Уэльс Сөздің басында және соңында кездесетін аллофон; қатты демді тоқтатумен еркін өзгеріс. Ағылшын фонологиясын қараңыз. Порт-Талбот /t/ аллофоны. [tʰʰ] аллофонымен еркін өзгеріс. Люксембургтік Zuch 'пойыз' Люксембургтік фонологияны қараңыз. Маратхи चमचा/tsamtsā 'қасық' /च/ арқылы бейнеленеді, ол да білдіреді. Ерекше айырмашылық жоқ. Непали [[Devanāgarī/tsāp 'қысым' Аспирацияланған және демсіз нұсқаларға қарама-қарсы. Демсіз нұсқасы /च/ арқылы көрсетіледі. Аспирацияланған дыбыс /छ/ арқылы көрсетіледі. Непали фонологиясын қараңыз. Португал тілі Еуропалық [[Португал орфографиясы 'тірі емес бөлік' Аллофон бұрын, немесе жойылғандықтан ассимиляция. Бразилияда жиі қолданылады. Бразилиялық [[Португал орфографиясы 'шиацу' Шеткі дыбыс. Көптеген бразилиялықтар африкатты эпентетикалықпен бұзады , кейінірек ол , әсіресе тоникке дейінгі жағдайларда (мысалы, цунами) латыншаға айналады. Португал фонологиясын қараңыз. Испан тілі Мадрид [[Испан орфографиясы 'кең' Палатализацияланған; Телугу [[Телугу жазуы/ĉaṭṭi 'құмыра'
Пайда болуы
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертпелер Голланд тілі Орсмал Гуссенховен диалектісі [[Голланд алфавиті 'өткінші адам' Сөзді үзілістер алдында соңғы сөзді айту мүмкін. Ағылшын тілі Жалпыамерикандық ағаш 'ағаш' Басымды, буын басындағы тіркестің фонетикалық түсінігі; көбінесе тіл ұшымен айтылады. Ағылшын тілінің фонологиясына қараңыз. Стандартты айтылу Итальян тілі Сицилия [[Итальянша жазу] 'шетелдік' Тіл ұшымен айтылады. Аймақтық тіркестің түсінігі; немесе оның орнына болуы мүмкін. Итальян тілінің фонологиясына қараңыз.