Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Атауы
Есеница 1337 жылы villa de Jesenicza ретінде (және 1381 жылы Assnigkh және Asnigkh, ал 1493–1501 жылдары Jasnickh және Aisnstnick ретінде) жазбаша дереккөздерде кездеседі. Аты *Jesen(ьn)icě сөзінен шыққан, ол Jesenik (< *Esenьnikъ) сөзінің локативті жекеше түрі. Жергілікті диалектте ě әрпі i әрпіне айналып, атаулы еркек көпше түрі ретінде түсіндірілді, ал оның айқындамалық жағдайы (e) кейіннен бүгінгі әйелдік атаулы көпше түрі ретінде қайта түсіндірілді. Атау *jesenik 'көк шыршалы ормандар' (< jesen 'көк шырша') деген жалпы есімнен алынған, сондықтан бастапқыда 'көк шыршалы орманда' деген мағынаны білдірген және жергілікті өсімдіктерге сілтеме жасаған. Қазіргі неміс тілінде қаланың атауы – Аслинг. Кейіннен қазіргі Мурова деп аталатын аймақта, бүгінде Сент-Леонард шіркеуі орналасқан жерде, бірте-бірте елді мекен пайда бола бастады. Карниола маркасымен ол 1278 жылы Маршфельд шайқасынан кейін Габсбург австриялық әулетіне қарады. Есеницаның ерте тарихы туралы ақпарат аз, көбінесе темір өндірісіне қатысты деректер кездеседі. Ең көне дерек – 1381 жылы Ортенбургтың Каринтия графтарына берілген кен өндіру құқығы туралы құжаттар жиынтығы. Құжатқа сәйкес, аймақтағы алғашқы елді мекендер (мысалы, Планина под Голицо) Karawanks тауларының оңтүстік беткейлерінде ағаш, диірмендер үшін су және темір кеніне қажеттілік туындағандықтан құрылған. Темір кенінің өндірісін жетілдірумен бірге, су энергиясына қажеттілік артты және Karawanks тауларының беткейлеріндегі кішкентай өзендер жеткіліксіз болды. Сондықтан 1538 жылы Бергамолық Бернардо Бучеллини Габсбург королі Фердинанд I-ден темір зауытын үлкен су көзіне, Сава Долинка өзеніне көшіруге рұқсат алып, болашақта Есеница қаласына айналатын елді мекен құрды. Темір зауыты Karawanks тауларының беткейлерінен кен өндіруді жалғастырды. Ортенбург әулетінің өкілдері 11 ғасырдан бастап аймақтағы ең ірі жер иелері болды. Олар 13 ғасырда жер көлемі бойынша ең жақсы көрсеткіштерге жетті, Сава аңғарының бастауынан Сора өзеніне құятын жеріне дейінгі барлық аумақты қамтыды. Ортенбург әулеті Жоғарғы Сава аңғарының, әсіресе кенге бай аймақтарының отарлануын ынталандырды. 14, 15 және 16 ғасырларда Плавж, Сава, Мурова және Словенский Яворник сияқты шағын елді мекендер құрылды. Югославия королі Александр I-нің жарғысымен 1929 жылғы 20 наурызда барлық осы елді мекендер біріктіріліп, Есеница қаласы құрылды.
Jesenice was attested in written sources in 1337 as villa de Jesenicza (and as Assnigkh and Asnigkh in 1381, and Jasnickh and Aisnstnick in 1493–1501). The name is derived from *Jesen(ьn)icě, a locative singular form of Jesenik (< *Esenьnikъ). The suffix ě became i in the local dialect and was reinterpreted as a nominative masculine plural, the accusative of which (in e) was subsequently reinterpreted as today's feminine nominative plural. The name is derived from the common noun *jesenik 'ash woods' (< jesen 'ash tree'), thus originally meaning 'in the ash woods' and referring to the local vegetation. The modern German name of the town is Aßling. Later, a settlement slowly started to grow around the area now known as Murova, where St. Leonard's Church is today. With the March of Carniola it passed to the Austrian House of Habsburg upon the Battle on the Marchfeld in 1278. There are few sources for the early history of Jesenice; most of them focus on ironworks. The oldest is a set of mining rights issued to the Carinthian counts of Ortenburg, dating to 1381. According to the document, the first settlements in the area (like Planina pod Golico) were founded on the southern slopes of the Karawanks due to need for wood, flowing water for mills, and iron ore. With the development of new techniques of extraction of iron from ore, the need for water energy grew, and the small streams on the slopes of the Karawanks were no longer sufficient. The ore extracting industry was thus relocated to the valley in 1538, when Bernardo Bucellini from Bergamo gained permission from the Habsburg King Ferdinand I to move the ironworks to a larger water source, the Sava Dolinka River, creating a settlement that was to become Jesenice. The ironworks continued to mine ore from the slopes of the Karawanks. Members of the House of Ortenburg were the most prominent landowners in the area from the 11th century onwards. They were at their apex in the 13th century in terms of land, encompassing almost all of the Sava Valley from its source to its confluence with the Sora River. The House of Ortenburg promoted colonization of the Upper Sava Valley, especially in ore rich areas. Throughout the 14th, 15th, and 16th centuries, small settlements of Plavž, Sava, Murova, and Slovenski Javornik were founded. By decree of King Alexander I of Yugoslavia, all of these settlements were amalgamated into the town of Jesenice on March 20, 1929.
Өнеркәсіптік өсім
Елді мекендер бір-бірінен тәуелсіз дамыды және 19-ғасырдың соңында темір жол келгенге дейін олар тек қиыршық тас жолмен ғана байланысты болды. Жергілікті тұрғындар кен өндірумен және темір өңдеумен қатар, егіншілік және мал шаруашылығымен де айналысты. Әртүрлі темір құю зауыттары әртүрлі иелерге тиесілі болды – Зойс, Руард және Бучелени отбасыларына. Сол кездегі әлемдегі басқа зауыттармен салыстырғанда, Есеница темір зауыты көне болды, себебі жаңғырту үшін Зойс, Руард және Бучеленилер жинаған қаражаттан асып түсетін үлкен инвестициялар қажет болды. Лиубляналық банкирлер Лакманн отбасы көмек ұсынды, олар жаңа акционерлік компания құру шартымен темір құю зауыттарын жаңғыртуға келісті. «Карниол өнеркәсіп компаниясы» деп аталған компанияны Лакманн отбасы 1869 жылдың 18 қыркүйегінде құрды. Зойс отбасы алғаш болып компанияға қосылды, ал Руардтар үш жылдан кейін қосылды. Компания көп ұзамай қызметін Тржич темір зауытына және Хорватиядағы Топускоға дейін кеңейтті. Бұл жоғарғы Карниолдағы барлық темір зауыттарының бірінші рет бір басқару орталығына біріктірілуі болды, орталық басқару Люблянада, ал іскерлік басқару Есеницеде орналасты. Ең үлкен жетістік – балқыту пешінде темір-марганец алудың ғылыми әдісін табу болды, бұл 1873 жылы Венадағы әлемдік көрмеде алтын медаль және бүкіл әлемге даңқ әкелді. Есеница темір зауыты темір өңдеу тарихында техникалық жаңалықтардың алғашқы орталығы мәртебесіне ие болды. KID жаңа темір зауытының негізі болды, ол бірнеше жылдың ішінде ортағасырлық үлгідегі темір құю зауыттарынан қазіргі заманғы темір зауыттарына дейін тез кеңейді. Есенице қаласы жылдам өсті, жаңа жұмыс орындарына тартылған көптеген адамдар келді.
The settlements evolved independently of each other and, until the arrival of the railway at the end of the 19th century, they were only connected by a gravel road. In addition to mining and ironworking, locals made a living from agriculture and stockbreeding. Different iron foundries belonged to different owners the Zois, Ruard and Bucelleni families. Compared to other foundries around the world at the time, the Jesenice ironworks were out of date because modernization required substantial investment funds, beyond what the Zoises, the Ruards and the Bucellenis could raise. Help was offered by the Luckmann family of bankers from Ljubljana, who agreed to modernize the iron foundries in return for the foundation of a new shareholder company. The company, named the Carniolan Industrial Company was founded by the Luckmann family on September 18, 1869. The Zois family was the first to join the company, with the Ruards following three years later. The company soon expanded its activities to the Tržič ironworks, and to Topusko in Croatia. This was the first time that all of the Upper Carniolan ironworks had been joined under a single administration, with central management in Ljubljana, and business administration in Jesenice. The greatest achievement was the scientific discovery of a process for obtaining ferromanganese in a smelting furnace, which brought KID a gold medal at the World Exhibition in Vienna in 1873, and worldwide fame. The Jesenice ironworks achieved a status as a pioneering center of technical invention in the history of ironworking. KID was also the basis for the new ironworks facility, which expanded quickly, from medieval style iron foundries to up to date modern ironworks facilities in just a few years. The town of Jesenice grew fast, with a great influx of people attracted to new jobs.
ХХ ғасырдың басы
ХХ ғасырдың басында Есеницедегі саяси, мәдени және әлеуметтік өмірге бәсекелес гимнастика ұйымдарының – 1904 жылы құрылған прогрессивті ұлтшыл "Сокол" және 1906 жылы құрылған католик "Орел" – әсері тиді. Сол кезде хор, кітап оқу клубы, мыс оркестрі және Католик жұмысшылар қауымдастығы да құрылды. Есеницеде үш саяси партия – католик халық партиясы ("Клерикалдық"), прогрессивті ұлтшыл партия ("Либералдық") және Демократиялық партия – белсенділік танытты, олардың үшеуі де өздерінің мәдени және гимнастикалық ұйымдарын құрды. Ол кезде Есеницеде неміс тіліндегі тұрғындардың ықпалы зор болды, бірақ "Орел" мен "Сокол" ұлттық бағытта да үлкен рөл атқарды. 1870 жылы Есеница арқылы алғашқы теміржол желісі салынды, одан кейін теміржол стансасы салынысты. Бұл Есеницаның әлеммен байланысын жақсартты және экспорттық саудасын жеңілдетті. 1905 жылы Каруанкс-Бохинь теміржолының құрылысы басталды, бұл өте күрделі жоба болды, себебі ол екі туннельді қазуды талап етті: біреуі Каруанкс тауы арқылы Австрияға, екіншісі Бохиньдегі Кобла тауы арқылы Триест теңіз портына жылдам қол жеткізу үшін (сол кезде Триест Австрия-Мажарстанның құрамында болған). Туннельдер аяқталғаннан кейін, теміржол желісі Австрияның эрцгерцогы Франц Фердинанд қатысқан арнайы салтанатты шарада пайдалануға берілді. 1904 жылы металлургиялық зауыттар Есеницадан Словенский Яворникке көшірілді. Акционерлер көшіру шығындарын жұмыскерлердің жалақысын төмендету арқылы өтеуді жоспарлады, бұл шамамен 400 жұмыскер қатысқан Есеницадағы алғашқы ереуілге әкелді. Ереуіл алты аптаға созылды, ереуілшілер өз мақсаттарына толыққанды қол жеткізе алмады.
The political, cultural, and social life in Jesenice at the beginning of the 20th century was affected by the founding of the competing gymnastics associations, the progressive nationalist Sokol in 1904, and the Catholic Orel in 1906. Other groups established at that time were a choir, a reading club, a brass band, and the Workers' Catholic Association. Three political parties—the Catholic People's Party ("Clerical"), progressive nationalist party ("Liberal"), and Democratic Party — also became active in Jesenice, all three establishing their own cultural and gymnastics associations. Germans had a great influence in Jesenice at that time; though Orel and Sokol, both being nationally oriented, contributed as well. The first railway tracks were laid through Jesenice in 1870, and construction of railway station followed soon after. This made Jesenice better connected with the world, and facilitated its export trade. Construction of the Karawanks Bohinj Railway was started in 1905, which was a very complicated project because it required drilling two tunnels: one to Austria through the Karawanks, and the other through Mount Kobla in Bohinj to allow faster access to the seaport of Trieste, then in Austria Hungary. When the tunnels were completed, the railway line was opened to traffic in a special ceremony attended by Archduke Franz Ferdinand of Austria. The rolling mills were relocated from Jesenice to Slovenski Javornik in 1904. Stockholders wanted to cover the expenses of relocation by lowering workers' wages, which led to the first strike in Jesenice, involving around 400 workers. The strike lasted for six weeks, with strikers only partially achieving their goal.
Дүниежүзілік соғыстар
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Есенице темір зауыты негізінен немістер үшін әскери өнімдерді өндіруге қайта жарақтатылды. Алдыңғы шеп оңтүстікке қарай біршама қашықтықта болғандықтан, соғыс Есеницеге жетпеді, ол тек итальяндық әуе күштерінің бір рет бомбалауына ұшырады, бұл оқиғада жарақат алғандар болмады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен маңызды саяси өзгерістер орын алды; 1918 жылдың 1 желтоқсанында Югославия Корольдігі құрылды, бұл жаңа нарықтарға мүмкіндік ашты. Шекаралық орналасуының арқасында Есенице маңызды көлік түйініне айналды. Соғыс аралық кезеңде 1914 жылы алғашқы гимназия ашылды. Алғашқы "ұлдар мен қыздар мектебі" 1920 жылы құрылды, ол жоғары білім беруге бағытталған. Есенице сонымен қатар түрлі қолөнер мен шағын сауданың орталығы болды. 1920 жылы саудагерлердің кәсіби одағы құрылды. Темір зауытының дамуы жалғасты, 1937 жылға қарай 4,567 жұмысшы КИД-пен тікелей немесе жанама байланыста болды. 1941 жылдың 11 сәуірінде Италия Есеницаны басып алды, ал сегіз күннен кейін немістер басып кірді. Бұған жұмысшылардың жетекшілерінің, білімді және мәдениетке байланысты адамдардың, сондай-ақ барлық цығандардың дереу тұтқындалуы әкелді. Одан кейін мәжбүрлі жұмылдыру және әскерге шақыру жүргізілді. Немістер Есеницаның стратегиялық және өнеркәсіптік маңыздылығын білгендіктен, олар ассимиляция бағдарламасын бастады, мектептерде оқытуды тек неміс тілінде жүргізуді енгізді, сондай-ақ қоғамдық жарнамаларды және басқа да жазбаларды неміс тіліне аударды. Бұл шаралар Есеницеде партизан қозғалысының, оның ішінде Канкар бригадасының құрылуына себеп болды. Болат өнеркәсібі қайтадан неміс әскери қажеттіліктеріне бағытталды, ал неміс басшылығы француз жұмысшыларын, содан кейін 1943 жылы Италия капитуляциясынан кейін итальяндық жұмысшыларды импорттауды бастады. Неміс басқаруындағы болат өнеркәсібіне саботаж жасау қиын болды, себебі халық қарсылық қозғалысына көбірек жақтасты, бірақ екінші дүниежүзілік соғыстың соңында бұл тиімсіз болып шықты. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында Есеница одақтас әскерлерінің күшті бомбалауына ұшырады, ол 1945 жылдың 1 наурызында екі толқынмен жүргізілді. Көптеген адамдар қаза тапты, қала орталығына, соның ішінде теміржол вокзалына ауыр зақым келтілді. Теміршілердің орта мектебі 1938 жылдың 19 қарашасында КИД-тің бастамасымен құрылды. Алғашқы жоғары мектеп соғыс аяқталғаннан кейін 1945 жылы ашылды, осы мақсатта КИД 1938 жылы оқушыларға арналған шеберхана да құрды.
During World War I, Jesenice ironworks were mainly converted to the manufacturers of military products for Germans. With the front lines being some distance to the south, the war did not reach Jesenice, which only suffered one bombing attack by Italian aircraft, with no casualties. With the end of World War I came major political changes; on December 1, 1918, the Kingdom of Yugoslavia was formed, opening up new markets. Due to its border position, Jesenice became an important traffic junction. Between the wars, first grammar school was established in 1914. The first "boys' and girls' school" was established in 1920, offering higher education. Jesenice was also the center of various kinds of craft and small trade. A tradesman's union was formed in 1920. Development of the ironworks continued; 4,567 workers were affiliated to a greater or lesser extent with KID by 1937. Italy occupied Jesenice on April 11, 1941, with the Germans taking over eight days later. This resulted in immediate arrests of some of the workers' leaders, educated and culture affiliated individuals, and all of the Romany people. Forced mobilization and recruitment followed soon after. The Germans were aware of the strategic and industrial importance of Jesenice, so they soon began with a program of assimilation, introducing school teaching in the German language only, while they also Germanized public signs, and more. These measures led to the formation of the Partisan movement in Jesenice, including the Cankar Brigade. The steel industry was again diverted to German military needs, and the German management started importing French workers, followed by Italian workers after Italian capitulation in 1943. Sabotage of the German led steel industry was problematic, because people were more sympathetic to the resistance, which by the end of the second world war proved to be ineffective. Before the end of World War II, Jesenice had undergone a severe sabotage bombing by Allied forces, which came in two waves on March 1, 1945. There were many casualties, and great damage was done to the town's center, including the destruction of the train station. The ironworks secondary school was founded by KID on November 19, 1938. The first high school was established at the end of the war in 1945, for which KID also founded a staff apprenticeship school in 1938.
ХХ ғасырдың екінші жартысы
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін жаңа экономикалық алтын ғасыр басталды. Соғыстан кейін көп ұзамай тағы екі балқыту пеші іске қосылды. Есенице темір зауыты жаңа құрылған Югославия Социалистік Федеративтік Республикасын қайта құруға атсалысқан негізгі болат өндірушілердің біріне айналды және бұрынғыдан да көп адамды жұмысқа қабылдады. Өндірісті арттыру үшін көптеген өнеркәсіптік кәсіпорындар салынды, ал Есеница қазіргі түріне қарай дамуын бастады. Жаңа иммигрант жұмысшылардың келуімен халық саны да өсті, нәтижесінде көп қабатты үйлер мен тұрғын алаптары салынуға кірісті. Мәдени, спорттық, білім беру, медициналық және көлік инфрақұрылымы құрылды. Есеница Словенияның қара металлургиясының орталығына айналды. Электр болатын өңдеуді енгізу жоғары сапалы және көп мөлшерде болат өндіру дәуірін басталды. 1970 жылдары экономикалық өркендеуге жеткен кезде темір зауытында 8000-нан астам адам жұмыс істеді. Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының тарауынан кейін экономикалық саясат өзгерді, және Есенице темір зауыты батыстың жақсы дамыған металлургиясымен бәсекелесе алмады. Тағы бір мәселе – бұрынғы Югославияның басқа, қазір тәуелсіз мемлекеттерде орналасқан шикізат ресурстарына қол жеткізу мүмкіндігінен айырылу болды. Бұл жаппай жұмыстан босатуға және жаңа жұмыс іздеп адамдардың көшіп кетуіне әкелді. 1991 жылы Словения тәуелсіздігін жариялағаннан бері Есеница металлургиялық өнеркәсіпке тәуелділігін азайтты және экономикасының басқа салаларын дамытуға кірісті.
With the end of World War II followed a new economic golden age. Soon after the war, two more smelting furnaces were put into operation. The Jesenice ironworks became one of the main steel manufacturers, charged with the rebuilding of the newly founded Socialist Federal Republic of Yugoslavia, and started employing more people than ever before. Many more industrial plants were built to increase production, while Jesenice began to develop into its present shape. As the population also increased with new immigrant workers, massive building of apartment blocks, and residential sections took place. Cultural, sports, school, medical and traffic infrastructure was built. Jesenice became the center of black metallurgy in Slovenia. Introduction of electrical steel processing marked the era of manufacturing steel of higher quality, and in greater quantities. At its economic peak in the 1970s, the ironworks employed more than 8,000 people. After the collapse of Socialist Federal Republic of Yugoslavia, economic policies changed, and the Jesenice ironworks could not compete with the better developed Western metallurgy. Another problem was the loss of access to raw material resources, which are located in the other, now separately independent republics of what had been Yugoslavia. This led to massive layoffs, and the emigration of people in search of new jobs. In the years since the declaration of Slovenian independence in 1991, Jesenice has become much less dependent on its metallurgic industry, and has started to develop other aspects of its economy.
География және климат
Есеница Жоғарғы Карниола аймағында, Жоғарғы Сава аңғарында орналасқан. Муниципалитет солтүстікте Каруанк таулары мен Австрия шекарасымен, оңтүстікте Межакла платосымен қоршалған. Планина под Голико ауылы Есеницадан солтүстікке қарай орналасқан және туристер арасында танымал, әсіресе көктемде жабайы құлқанай гүлінің нарцисс гүлдеген кезде. Есеницеден солтүстік-батысқа қарай Кранска Гора курортты елді мекені орналасқан, ал оңтүстік-шығысында көркем Блед қаласы жатыр. Басқа көршілес елді мекендерге Хрушица, Словенский Яворник және Корошка Бела кіреді. Есеницаның климаты қоңыржай және континенталды климаттың арасындағы кезеңдік, альпілік әсерлері бар.
Jesenice lies in the Upper Carniolan region, in the Upper Sava Valley. The municipality is surrounded by the Karawanks and Austrian border to the north, and Mežakla plateau to the south. The hamlet of Planina pod Golico is north of Jesenice, and is popular with tourists, especially in springtime when the wild pheasant's eye daffodils are in bloom. The resort village of Kranjska Gora is northwest of Jesenice, and the picturesque tourist destination of Bled lies to the southeast. Other neighboring settlements include Hrušica, Slovenski Javornik, and Koroška Bela. Jesenice's climate is transitional between temperate and continental, with influences of alpine.
Үкімет
Есеница тарихында үш саяси партия көзге түсті; олар қазіргі уақытта Словенияның либералды демократиясы (LDS), Словения халық партиясы (SLS) және Словения демократиялық партиясы (SDS) деп белгілі. Тағы бір ықпалды саяси партия – Социал-демократтар (СД). Социал-демократтар партиясынан Томаж Том Менцингер 2006 жылдан бері Есенице муниципалитетінің қала әкімі болып табылады.
Three political parties have been prominent throughout Jesenice's history; they are currently known as the Liberal Democracy of Slovenia (LDS), the Slovenian People's Party (SLS), and the Slovenian Democratic Party (SDS). Another influential political party is the Social Democrats (SD). Tomaž Tom Mencinger of the Social Democrats has been the mayor of the Municipality of Jesenice since 2006.
Экономика
Словения 2004 жылы Еуропалық Одаққа қосылып, қаржыландыру ресурстарын алғаннан кейін, Есенице қаласын кең ауқымда қайта жаңғырту жұмыстарын бастады. Ағымдағы жобаларға Есеницаның ескі аудандарын қайта құру, екінші орта мектеп салу және қолданыстағы спорт нысандарын жақсарту кіреді. 1950 жылдардағы болат зауытының ғимараттарының көбі бұзылды. Қазіргі темір зауыты толықтай жаңғыртылды және қазір шамамен 1350 жұмысшы жұмыс істейді. Жаңа қала орталығы, жергілікті биліктің жаңа орны қаланың бұрынғы индустриалдық аймағында салынды. Сонымен қатар, екі сауда орталығы салынды, біреуі жаңа қала орталығында, ал екіншісі Плавжда орналасқан.
With Slovenia joining the European Union and its funding resources in 2004, Jesenice began a massive urban reconstruction. Current projects include rebuilding some old parts of Jesenice, building a second high school and improvements to existing sporting facilities. Almost all of the 1950s steelmill buildings were demolished. The existing ironworks has undergone massive modernization, and it currently employs around 1,350 workers. New town center with new seat of local government was built in the former industrial part of town. Two shopping centers were also constructed, one in the new town center, and a larger one in Plavž.
Көлік
Есеницада жақсы жол желісі бар. Австриядан ең қысқа маршрут Каруанкс туннелі арқылы Есеницаға жетеді. R 201/R 452 аймақтық жолы Италиядан Крањска Гора арқылы Есеницаға дейін созылады. A2 тас жолы Люблянадан Есеница арқылы Австрияға, содан әрі Германияға барады. Есеница – көршілес Австриямен байланыстыратын маңызды теміржол түйіні. Күн сайын Нова Горицаға және одан әрі Италияға пойыздар қатынайды, ал Загребтен келетін халықаралық пойыздар Германия мен Швейцарияға аттанбас бұрын Есеницада тоқтайды. Автобус және автобус тасымалы да жақсы дамыған, көптеген аялдамалар мен Словенияның басқа да қалаларына қосылыстар бар. Билеттерді жергілікті Alpetour саяхат агенттігінен немесе тікелей автобус жүргізушісінен алуға болады. Есеница Любляна әуежайынан 48 шақырым қашықтықта орналасқан.
Jesenice has good road connections. The shortest route from Austria leads through the Karawanks Tunnel to Jesenice. Regional road R 201/R 452 leads from Italy via Kranjska Gora to Jesenice. The A2 motorway leads from Ljubljana via Jesenice to Austria, and further on to Germany. Jesenice is an important railway junction, linking the town with neighboring Austria. There are daily trains going to Nova Gorica and further on to Italy, while international trains from Zagreb stop in Jesenice before continuing their way to Germany and Switzerland. Bus and coach traffic is also well developed, with numerous stops and connections to other places in Slovenia. Tickets can be purchased in the local travel agency Alpetour, or directly from the bus or coach driver. Jesenice is only 48 kilometers away from Ljubljana Airport.
Білім
Есеницеде бір колледж, екі орта мектеп, екі бастауыш мектеп, сондай-ақ музыка мектептері бар. Есенице медбикелік колледжі – 2006 жылы құрылған медбикелерді даярлайтын колледж. Бұл Словениядағы алғашқы осындай бағдарлама, ол мемлекеттік жоғары білім беру кеңесімен Еуропалық директивалар мен Болонья декларациясына сәйкес аккредиттелген. Есеница орта мектебі техникалық және медициналық пәндер бойынша 4 жылдық кәсіптік білім береді. Ол 1938 жылы құрылды және жергілікті тұрғындар арасында бұрынғы атауы – Железавод білім беру орталығы ретінде белгілі. Есеница орта мектебі – 1945 жылы құрылған дайындық мектебі. Тоне Куфар атындағы бастауыш мектеп жергілікті жазушы Тоне Куфардың құрметіне аталған. Презихов Воранц атындағы бастауыш мектеп жазушы және қоғам қайраткері Презихов Воранцтың құрметіне аталған.
Jesenice has one college, two secondary schools, two primary schools, as well as music schools. Jesenice College of Nursing is a nursing college, established in 2006. It is the first such program in Slovenia, accredited by the state Council for Higher Education in line with European directives, and the Bologna declaration. Jesenice Secondary School offers 4 year vocational courses in technical and medicinal subjects. It was established in 1938, and is locally known by its former name of Ironworks Education Center Jesenice High School is a preparatory school that was founded in 1945. Tone Cufar Primary School is named after the local writer Tone Čufar. Prezihov Voranc Primary School is named after the writer and activist Prežihov Voranc.
Дін
Есеницедегі ең ірі діни қауым католиктер, бірақ бұрынғы болат индустриясы үшін жұмыс күшіне қажеттілік туғандықтан, көптеген бұрынғы Югославия иммигранттары, оның ішінде Босния мен Герцеговинадан көшіп келген көптеген мұсылмандар да бар. Сербиядан көшіп келген көптеген православие христиандары да кездеседі. Есенице халқының айтарлық бөлігі өзін атеист деп есептейді. Есеницеде бірнеше діни ғимараттар бар, соның ішінде Муровадағы Әулие Леонардқа арналған приход шіркеуі, Плавждағы Әулие Барбараға арналған приход шіркеуі, Ескі Савадағы Аспанға көтерілу және Әулие Рох шіркеуі, сондай-ақ Виктор Кейжар көшесіндегі мешіт. 1991 жылы Словения тәуелсіздік алғанға дейін құрылған, әртүрлі діни ұйымдарға жататын бірнеше дәстүрлі емес үй шіркеулері де бар.
The largest religious community in Jesenice are Catholics, though due to the need of labor force for the steel industry in the past, there is a large portion of other ex Yugoslav immigrants, including many Muslims who migrated from Bosnia and Herzegovina. There are also many Orthodox Christians, who migrated from Serbia. A significant portion of Jesenice's populace today describe themselves as atheists. There are several religious buildings in Jesenice, including the parish church dedicated to St. Leonard in Murova, the parish church dedicated to St. Barbara in Plavž, Assumption and St. Roch Church in Old Sava, and the Mosque on Viktor Kejžar Street. There are also several non traditional house churches of various affiliations, established just before Slovenian independence in 1991.