Солтүстік Кореядағы 2004 жылғы жарылыс жөніндегі дау
Ryanggang explosion
Солтүстік Кореяда 2004 ж. болған жарылыс: Рянган провинциясындағы құпия оқиға. Себебі әлі анықталмаған, радиоактивті іздер жоқ. Толық ақпарат мақалада!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Кореядағы 2004 жылғы жарылыс
2004 explosion in North Korea
Рянганг жарылысы – 2004 жылдың 9 қыркүйегінде Солтүстік Кореяның Рянганг провинциясында болған күшті жарылыс. Күдікті жарылыстың сипаты мен себебі әлі де болжамдардың нысаны болып табылады. Қөрші елдердің ешқайсысы ядролық жарылысқа тән радиоактивті изотоптарды тіркемеген.
The Ryanggang explosion was a large explosion that took place in North Korea on 9 September 2004 in the northern province of Ryanggang. The nature and cause of the suspected explosion is the subject of speculation. No neighboring nations have claimed any detection of radioactive isotopes characteristic of a nuclear explosion.
Болжамдағы жарылыс
Болжам бойынша жарылыс Рянган провинциясының Кимхёнджик округінде, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан таулы аймақта, Вултан жұмысшы ауданы (Вултал лодонгжагу) маңында (41°19'47"N 127°05'02"E) болды. Жарылыс Қытай шекарасынан шамалы қашықтықта болды. Бұл аймақта бірнеше әскери нысандар, соның ішінде Йеончжоу-донг баллистикалық зымыран базасы бар. Алғашқы хабарламаларда 2004 жылдың 9 қыркүйегінде сейсмикалық белсенділік тіркелгені және бұл "ерекше пішінді бұлтпен" байланысты екені айтылды, бұл бұлттың саңырауқұлақ тәрізді болуы күдік тудырды. Бұл екеуі бірге үлкен жарылысқа нұсқау береді. Солтүстік Кореяның құрылған күнінің 56 жылдығы болған 2004 жылдың 9 қыркүйегі маңызды деп есептелді, себебі Солтүстік Корея маңызды күндерде әскери демонстрациялар жасауға бейім. Дегенмен, алғашқы хабарламалар кейіннен жарылыс болмағанын мәлімдейтін хабарламалармен қайшылыққа түсті.
The suspected explosion occurred near Wŏltan Workers' District (Wŏltal lodongjagu) (41°19'47"N 127°05'02"E) in the county of Kimhyŏngjik in Ryanggang Province, a mountainous region, about above sea level. The explosion was about from the border with China. The area contains several military installations, including the Yeongjeo dong ballistic missile base. Early reports stated that seismic activity had been detected early on 9 September 2004, and this was correlated with a "strangely shaped cloud", suspected to be a mushroom cloud. Together these would indicate a large explosion. The date, 9 September 2004, the 56th anniversary of the formation of North Korea, was taken as significant because North Korea has a history of making grand military gestures on significant dates. However, the original reports have been contradicted by later reports denying that there was any explosion.
Реакция
2004 жылғы 12 қыркүйекте Оңтүстік Кореяның Yonhap агенттігі Қытайдың Пекин қаласындағы дереккөзді сілтеме жасап, саңырауқұлақ тәрізді бұлт байқалғанын хабарлады. Сонымен қатар, Солтүстік Кореяның ішкі ақпарат құралдарында жарылыс туралы ешқандай ақпарат болмауы күдік тудырды. Дегенмен, Солтүстік Кореядағы жаңалықтар көбінесе биліктегі тұлғалардың билеуші партияның шешімдерін халыққа (ұлттық және халықаралық деңгейде) қолайлы етіп көрсету үшін пайдаланатын құрал; сондықтан, жағымсыз жаңалықтар әдетте жарияланбайды. 2004 жылғы Рёнчхон оқиғасы туралы хабар оқиға болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң ғана тарады. Халық арасында жарылыс ядролық болған деген кең таралған болжамдар пайда болды. АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Колин Пауэлл мұның ядролық екенін көрсететін "ешқандай белгі жоқ" деді, ал Оңтүстік Корея да бұл ядролық жарылыс сияқты көрінбейді деген пікірді білдірді. Ядролық жарылыстың салдары бейтарап органдарға бірден көрінбес еді. Мұндай жарылыстың ядролық екенін ұзақ жасыру мүмкін емес, себебі ядролық жарылыстан туындаған радиоактивті изотоптарды әлемнің кез келген жеріндегі сыртқы бақылаушылар анықтай алатын еді.
The incident was not reported internationally until 12 September 2004, when the South Korean news agency Yonhap cited a source in Beijing, China, which said a mushroom cloud had been observed. In addition, suspicion was raised by the fact that there was no mention of the explosion on internal North Korean media. However, North Korean news is usually a method employed by governing figures to make the ruling party's decisions more favourable to the people (national and internationally); therefore, unfavourable stories are commonly not broadcast. The Ryongchon disaster earlier in 2004 was reported only several days after the event. There was immediate popular speculation that the explosion was nuclear in origin. United States Secretary of State Colin Powell said there was "no indication" that it was nuclear, and South Korea similarly said that it did not appear to be nuclear. It would be some days before the effects of a nuclear explosion would be unequivocally visible to apolitical authorities. It would not be possible to hide the nuclear nature of such an explosion for long, as the radioactive isotopes created by a nuclear explosion would be detectable to outside observers around the world.
Солтүстік Кореядан
Солтүстік Корея бастапқыда жарылыстың ядролық екенін жоққа шығарды. Түсіндірме сұралғанда, Солтүстік Кореяның сыртқы істер министрі Пэк Нам Сунь жарылыстың "ірі гидроэлектрлік жобаның бөлігі ретінде тауды қасақана қирату болғанын" ресми түрде мәлімдеді. Солтүстік Корея 2004 жылдың 13 қыркүйегінде Ұлыбритания елшісі Дэвид Слинннің осы орынға баруына рұқсат берілетінін хабарлады. Ұлыбритания, Швеция, Германия, Чехия, Польша, Ресей және Моңғолия дипломаттары 2004 жылдың 16 қыркүйегінде аталған орынға барып, құрылысы жүріп жатқан гидроэлектр стансасын көргендерін мәлімдеді. Алайда Оңтүстік Корея дипломаттардың дұрыс орында болмағанын және олардың күдікті жарылыс орынынан шамамен 100 км қашықтықта болғанын айтты.
North Korea initially denied that the explosion was nuclear. When prompted for an explanation, North Korea's foreign minister, Paek Nam sun, officially stated that the explosion "was in fact the deliberate demolition of a mountain as part of a huge hydroelectric project". North Korea announced on 13 September 2004 that the British ambassador, David Slinn, would be permitted to visit the site. Diplomats from the United Kingdom, Sweden, Germany, the Czech Republic, Poland, Russia and Mongolia visited what was purported to be the site on 16 September 2004, and reported having seen a hydroelectric project under construction. However, South Korea said the diplomats had not been in the correct location and were about 100 km (62 mi) from the suspected explosion site.
Оңтүстік Кореядан
2004 жылдың 17 қыркүйегінде Оңтүстік Кореяның Біріктіру вице-министрі Ри Бонг Жо осы жерде ешқандай жарылыс болмағанын мәлімдеді. Ол, күмістей бұлттың (саңырауқұлақ тәрізді бұлт) табиғи құбылыс екенін, мұндай бұлттар тек ядролық жарылыстардан ғана емес, көптеген үлкен жарылыстардың салдарынан да пайда болатынын айтты. Сол күні Корея Жер сілкінісін зерттеу орталығы 2004 жылдың 8 қыркүйегінде Корея стандартты уақыты бойынша (UTC +9) сағат 23:24-те, күдікті жарылыс орнынан шамамен 100 км қашықтықтағы Рянган провинциясындағы Бэкду тауында сейсмикалық белсенділік тіркелгенін хабарлады.
On 17 September 2004, South Korean Vice Minister of Unification Rhee Bong jo claimed that there was no explosion at all at the purported site, saying the supposed mushroom cloud was a natural cloud formation (mushroom clouds form from many types of large explosions, not only nuclear detonations). On the same day, the Korea Earthquake Research Center reported that the only seismic activity in Ryanggang province in the period in question was at 23:24 Korea Standard Time (UTC +9) on 8 September 2004 at Mount Baekdu, about 100 km from the suspected blast site.
Солтүстік Корея қарусыздану туралы келіссөздер
Жарылыс кезінде Солтүстік Кореяға АҚШ, Оңтүстік Корея, Қытай, Ресей және Жапониямен ядролық бағдарламасына қатысты алтыжақты дипломатиялық келіссөздерді қайта бастауға қысым көрсетіліп жатыр. Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяның ядролық зерттеу бағдарламаларының жақында жарияланғандығына сілтеме жасай отырып, төртінші кезеңдегі келіссөздерді кейінге жылдыруды талап етті. 2004 жылдың 14 қыркүйегінде британдық елші Солтүстік Кореяның келіссөздерге әлі де мүдделі екенін мәлімдеді, бірақ 2004 жылдың 27 қыркүйегінде Солтүстік Кореяның мемлекеттік ақпарат агенттігі KCNA АҚШ белгілі бір уағдаластықтар жасамайынша келіссөздерді жаңарту мүмкін емес екенін хабарлады. Бастапқы күндерден бастап, Батыс БАҚ-та осы оқиғаға қатысты ешқандай жанжалды жариялым болған жоқ. 28 қыркүйекте Солтүстік Кореяның Сыртқы істер вице-министрі Чхве Сухён Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында АҚШ-тың ядролық қатеріне қарсы кедергі ретінде 8000 пайдаланылған отын таяқшасынан алынған плутонийді ядролық қаруға айналдырғанын мәлімдеді. Ядролық мәселе бойынша қайта басталуға тиіс алты елдің келіссөздері тоқтатылды. Осы уақытқа дейін сарапшылар Солтүстік Кореяның 2008 жылғы қарашадағы АҚШ президенттік сайлауынан кейін ғана келіссөздерді қайта бастауға дайын болмайтынын болжады. Одан бері Солтүстік Корея бірнеше ядролық қару сынақтарын жүргізіп, Оңтүстік Кореяға соғыс туралы бірнеше мәлімдеме жасады. 2018 жылдың сәуір айында Солтүстік Корея Оңтүстік Кореямен бірлесіп Корея түбегін толыққанды ядролық қарусыздандыру және екі Корея арасында бейбітшілік орнату ниеттерін жариялады.
At the time of the blast, North Korea was under pressure to again resume six way diplomatic talks concerning its nuclear program with the United States, South Korea, China, Russia, and Japan. North Korea was insisting on a delay before a fourth round of talks, citing recently revealed South Korean nuclear research programs. On 14 September 2004, a British envoy said that North Korea was still committed to the talks, but on 27 September 2004, the KCNA, North Korea's state news agency, reported that resumption of the talks was out of the question until the United States made certain concessions. Since the initial days, there has been essentially no follow up reporting in Western media. On 28 September, North Korean Vice Foreign Minister Choi Su heon announced at the United Nations General Assembly that it had turned plutonium from 8,000 spent fuel rods into nuclear weapons as a deterrent against the US nuclear threat. Six nation talks on the nuclear issue, which were due to resume, were instead suspended. As of this date, analysts believed North Korea had ruled out further talks until after the United States presidential election in November 2008. Since then, North Korea has conducted multiple nuclear weapons tests and issued several threats of war on South Korea. As of April 2018, North Korea along with South Korea have announced their intentions to completely denuclearize the Korean peninsular and finally declare peace between the two Koreas.