Кіріспе

Статистикалық модель үшін қажетті, бірақ негізгі қызығушылық тудырмайтын параметр. Статистикада, кедергі параметрі – бұл нақты көрсетілмеген, бірақ қызығушылық тудыратын параметрлердің гипотезасын тексеру кезінде ескерілуі тиіс кез келген параметр. Кедергі параметрінің классикалық мысалы – қалыпты таралым, орын-өлшем отбасының мүшесі. Кем дегенде бір қалыпты таралым үшін дисперсия (σ²) көбінесе анықталмайды немесе белгілі болмайды, бірақ орташа мәнге қатысты гипотезаны тексеру қажет. Тағы бір мысал – түсіндірмелі айнымалының (тәуелсіз айнымалының) белгісіз дисперсиясы бар сызықтық регрессия. Оның дисперсиясы – регрессиялық еңістің нақты интервалдық бағасын алу, p-мәндерін есептеу және еңіс мәні бойынша гипотезалық тестілеу үшін ескерілуі тиіс кедергі параметрі; регрессиялық жұқару туралы қараңыз. Кедергі параметрлер көбінесе масштабтық параметрлер болып табылады, бірақ әрқашан солай болмайды; мысалы, айнымалылар моделіндегі қателерде әрбір бақылаудың белгісіз нақты орны – кедергі параметрі болып табылады. Параметр зерттеу нысаны болғанда, деректерден бағаланғанда немесе белгілі болғанда "кедергі" параметрі болмай қалуы мүмкін.

Теориялық статистика

Көңілкестік параметрлерді жалпы қарастыру теориялық статистикада жиішілік және Байес тәсілдері арасында үлкен ұқсастықтарды көрсетуі мүмкін. Бұл, қызығушылық тудыратын параметрлер туралы ақпаратты және басқа (көңілкестік) параметрлер туралы ақпаратты көрсететін компоненттерге ықтималдық функциясын бөлу әрекетіне негізделген. Бұл жеткілікті статистика және қосымша статистика туралы түсініктерді қамтуы мүмкін. Егер мұндай бөлуге қол жеткізілсе, қызығушылық тудыратын параметрлер үшін олардың бірлескен артқы таралуын алгебралық түрде анықтау арқылы Байес талдауын аяқтау мүмкін болады. Бөлу жиішілік теориясына көңілкестік параметрлердің болуы кезінде жалпы бағалау тәсілдерін жасауға мүмкіндік береді. Егер бөлуге қол жеткізу мүмкін болмаса, шамамен бөлуді пайдалануға болады. Кейбір ерекше жағдайларда көңілкестік параметрлердің болуын айналып өтуге болатын әдістерді құруға болады. t-тест практикалық тұрғыдан пайдалы тест болып табылады, өйткені тест статистикасы белгісіз дисперсияға емес, тек үлгі дисперсиясына ғана байланысты. Бұл негізгі шаманы пайдалануға мүмкіндік беретін жағдай. Дегенмен, басқа жағдайларда мұндай айналып өту әдістері белгілі емес.

Қолданбалы статистика

Статистикалық талдаудың практикалық тәсілдері жиіліктік және Байес әдістемелерінде маңызсыз параметрлерді сәл әртүрлі қарастырады. Жиіліктік талдаудағы жалпы тәсіл ең жоғары ықтималдық қатынасы сынақтарына негізделуі мүмкін. Бұл сынақтар қызығушылық тудыратын параметрлер үшін маңыздылық сынақтарын және сенімділік интервалдарын ұсынады, олар орташа және үлкен көлемді сынамалар үшін шамамен дұрыс болады және маңызсыз параметрлердің болуын ескереді. Басу (1977) жалпы талқылау үшін, ал Сполл мен Гарнер (1990) сызықтық динамикалық (яғни, күй кеңістігіндегі бейнелеу) модельдерде параметрлерді анықтауға қатысты талқылау үшін қараңыз. Байес талдауында, барлық параметрлердің бірлескен кейінгі үлестірімінен кездейсоқ үлгілер жасауға мүмкіндік беретін жалпы қолданылатын тәсіл бар: Марков тізбегі Монте-Карлоны қараңыз. Бұл деректерді пайдаланып, маңызсыз параметрлерді шеттеу арқылы қызығушылық тудыратын параметрлердің бірлескен үлестірімін оңай табуға болады. Дегенмен, егер маңызсыз параметрлердің кейбіреулерін немесе барлығын теориялық тұрғыдан жоюға болатын болса, бұл тәсіл әрқашан есептеу жағынан тиімді болмауы мүмкін.