Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық-француз жарыс жүргізушісі, ұшқыш және ұшақ құрастырушы (1874–1958). Анри Фарман (26 мамыр 1874 ж.) және автокөлік спортымен айналысты. Анри 1937 жылы француз азаматтығын алды.
British French racing driver, aviator and aircraft designer (1874–1958)
Henri Farman (26 May 1874 and motor racing. Henri acquired French nationality in 1937.
Отбасы және ерте өмірі
Генри Фарман Париж қаласында дүниеге келді және Гарри Эдгар Мадфорд Фарман деген атпен крещениеден өтті. Ол Лондон стандартының Париж тілшісі Томас Фредерик Фарманның ұлы болды. Оның әкесі 1845 жылы Англияның Эссекс графтығындағы Лейер-Марниде дүниеге келген. Оның анасы София Энн Луиза Мадфорд 1841 жылдың 9 қыркүйегінде Кенттегі Кентербери қаласында дүниеге келді. Ол 1844 жылдың 16 шілдесінде Лондондағы Сент-Панкрас ескі шіркеуінде крещениеден өтті және сол кезде Харрингтон скверінде тұратын жазушы Уильям Мадфордтың қызы болды. София мен Томас 1868 жылдың 31 тамызында Лондонның Сент-Джордж Ганновер сквер шіркеуінде үйленді. Анри Эколь дез Бо-Артта суретші мамандығын алған, бірақ 19 ғасырдың соңында пайда болған жаңа механикалық өнертабыстарға қызығушылық танытты. Ол осы қызығушылығын әуесқой спортшы ретінде іске асыра алды. Анри 1892 жылдың 6 маусымында Париж – Клермон-Ферран жарысын жеңіп, чемпион атанды. 1892 жылдың 6 қазанында ол 100 километрлік қашықтықта Париждегі Велодром Буффалода өткен Франция чемпионатында жеңіске жетті. 1893 жылдың 25 маусымында Анри француз журналисі, жазушысы және велосипедші Эдуард де Перродилмен бірге Парижден Мадридке велосипедпен сапар жасады. Эдуард осы сапар туралы естелік жазды, ал MM. C. Марпон мен Фламмарион баспасы «Вело! Торо! Париж – Мадрид. 1893 жылғы велосипед саяхаты» деген кітапты шығарды, онда Фарманның суреттері де болды. Мадридке жеткен кезде оларды Франция елшісі де қабылдады. Содан кейін ол ағасы Морис Фарманмен бірге екі велосипедпен жарыстарға қатысып, табысты одақ құрды. Олар 1896 жылдың қараша айында велосипедтен зейнеткерліктері туралы хабарлады.
Henri Farman was born in Paris, France, and was baptised as Harry Edgar Mudford Farman. He was a son of Thomas Frederick Farman, the Paris correspondent of the London Standard. His father was born in 1845 at Layer Marney, Essex, England. His mother, Sophia Ann Louisa Mudford, was born in Canterbury, Kent, on 9 September 1841. She was baptised on 16 July 1844 at St Pancras Old Church in London, and was a daughter of the author William Mudford, who by the time of Sophia's baptism was living at Harrington Square. Sophia and Thomas were married at St George's Hanover Square Church London, on 31 August 1868. Henri trained as a painter at the École des Beaux Arts, but soon became interested in the new mechanical inventions that were appearing at the end of the 19th century. He was able to pursue this interest as an amateur sportsman. Henri became a championship cyclist, and won the Paris Clermont Ferrand race on 6 June 1892. On 6 October 1892 he won the French Championship, at the Vélodrome Buffalo in Paris, over a distance of 100 kilometres. On 25 June 1893, Henri went by bicycle from Paris to Madrid with the journalist, author, and French cyclist Edouard de Perrodil. Edouard had written an account of this journey, and a book was published by MM. C. Marpon and Flammarion, titled Vélo ! Toro! Paris Madrid bicyclette en 1893, which included drawings by Farman. They were received by the French Ambassador, among others upon reaching Madrid. He then took part in tandem races with his brother Maurice Farman, forming a successful partnership. They announced their retirement from cycling in November 1896.
Автоматтық жарыстар
Генри ағасы Мориспен шамамен бір уақытта мотор спортын ашты. 1901 жылдың 17 ақпанында ол оңтүстік-батыс трассасының «Grand Prix du Palais d'Hiver» жарысында жеңіл автомобильдер класында (400 – 650 кг) жеңіске жетті. Морис Фарман жарыстың ауыр автомобильдер класында жеңімпаз атанды. 1901 жылдың 29 мамырында Генри Париж – Бордо жарысына қатысып, жетінші орынды иеленді. Бұл 1901 жылғы Гордон Беннет кубогымен бірдей уақытта және бір маршрут бойынша өткізілген ашық жарыс болды. 1901 жылғы Париж – Берлин жарысында бесінші орын алды. Генри 1902 жылғы Париж – Вена жарысының ауыр салмақ класында жеңіске жетті. Марсель Рено осы жарыстың жалпы есебінде бірінші орынға ие болды. Ол 1903 жылғы Гордон Беннет кубогында үшінші орын алды. 1905 жылдың 16 маусымында Гордон Беннет кубогының іріктеу кезеңдері барысында дөңгелектеу Аувернь трассасында апатқа ұшырады. Осы трассаның соңғы айналымында, Клермон-Ферран төбесінен түсіп келе жатқанда, бір бұрылыста көлігі сырғанап кетті. Генри мен оның шофері көліктен шығып, ағашқа түсті. Көптеген көрермендер оның қаза тапқанын ойлады. Бірақ Генри ешқандай зардап көрмеді, ағаштан түсіп, темекі шекті. Ол апаттан кейін көлігінің шатқалдың түбінде қалғанын, бірақ оның соңғы орнына сенімді емес екенін айтты.
At around the same time as his brother Maurice, Henri discovered motor racing. On 17 February 1901, he won the light car class (400 – 650 kg) Grand Prix du Palais d'Hiver, of the Circuit du sud ouest. Maurice Farman won the heavy car class of the race. On 29 May 1901, Henri took part in the Paris Bordeaux race and finished in seventh place. This was an open entry race held concurrently with the 1901 Gordon Bennett Cup, and over the same course. Fifth place was taken in the 1901 Paris to Berlin Race. Henri won the heavy class section of the 1902 Paris Vienna race. Marcel Renault came first in the general classification of this race. He took third place in the 1903 Gordon Bennett Cup. He had an accident during the elimination trials for the 1905 Gordon Bennett Cup, on 16 June, over the hilly Auvergne circuit. While on the last round of this circuit, descending the Clermont Ferrand hill, on one of the turns in that descent, his car skidded. Henri and his chauffeur were lifted from the car, and ended up on top of a tree. Many onlookers believed he had been killed. But Henri was unharmed, came down from the tree and smoked a cigarette. He believed his car had ended up at the bottom of a ravine after this accident, but was not certain about the final destination of it.
Әуе қатынасы
Ол 1907 жылы Ле Туке құмды төбелерінде өз қолдарымен жасаған биплан планерімен әуеге көтерілуді бастады, алдында түрлі өлшемдегі модельді ұшақтармен тәжірибе жасаған болатын. Анри қозғалтқышпен жұмыс істейтін ұшақ жасағысы келді және 1907 жылдың 1 маусымында Voisin 1907 бипланын тапсырыс берді. 1907 жылдың 10 қарашасында Иссиде 1 минут 14 секундта 1030 метрлік толық айналым жасады. Бұл еуропалық ұшақтың толық айналым жасаған алғашқы реті еді. Бұл сондай-ақ Райт ағайындыларынан басқа ұшақтың бір минуттан артық әуеде болған алғашқы жағдайы болды. Бұл оқиға Францияның Исси-ле-Мулино қаласында болды және Анри Анри Дойч де ла Мурте ұсынған 50 000 франк көлеміндегі Ұшақ Гран-приін жеңіп алды. 1908 жылдың 21 наурызында ол сол жерде 2004 километрге ұшты. 1908 жылдың 30 қазанында Фарман Еуропадағы алғашқы алыс қашықтыққа жасалған ұшуды орындады. Генри Буйдағы Шамлон лагеріндегі ангарынан Реймске ұшып, атты әскерлердің жайлауына қонды. Бұл қашықтық 27 километрді құрады. 1909 жылдың басында Фарман Габриэль Воазинмен келіспей қалды, себебі Воазин Фарманның талаптарына сәйкес салынған ұшақты J. T. C. Moore Brabazon-ға сатқан еді. Бұл ұшақты Брабазон «Жолдас құс» деп атады. Сондықтан Анри өзінің жеке дизайны бойынша ұшақтар жасауды бастады. Олардың алғашқысы – «Фарман III» 1909 жылдың сәуірінде алғаш рет ұшты. Ол бірден сәттілікке ие болып, кеңінен еліктелді. 1909 жылы ол Шалон-сюр-Марнда ұшу мектебін ашты, онда Джордж Бертрам Кокберн алғашқы оқушы болды. Осы жылы ол тағы да рекордтық ұшулар жасады. 27 тамызда Реймсте 3 сағаттан сәл астам уақытта 180 километрлік қашықтықты басып өтті. Ал 3 қарашада Мурмелон-ле-Грандта 4 сағат 17 минут 53 секундта 232 километрге ұшты. 1909 жылдың қазанында ол Ұлыбританияның алғашқы авиациялық шоуы – Блэкпул авиациялық апталығында болды, онда 2000 фунт стерлингтен астам жүлде алды. Екі бауыры Морис пен Ричард (Дик) екеуімен бірлесіп, ол өте табысты және инновациялық ұшақтар жасау зауытын құрды. 1914 жылғы үлгісі бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде артиллерияны бақылау және барлау үшін кеңінен қолданылды. Farman Aircraft компаниясының «Голиаф» ұшағы 1919 жылдың 8 ақпанында Париж – Лондон (Кройдон әуежайы) бағытында тұрақты рейстерді бастаған алғашқы ұзақ қашықтыққа арналған жолаушылар ұшағы болды. 1919 жылы ол француздық «Құрмет легионы» орденінің кавалері атанды. Ол 1937 жылы француз халық фронты үкіметі әуе өнеркәсібін мемлекеттік меншікке алған кезде зейнеткерлікке шықты, Фарман компаниясы Societe Nationale de Constructions Aeronautiques du Centre құрамына енді.
He started practicing in 1907 with a homemade biplane glider on the sandhills of Le Touquet, after first experimenting with model aeroplanes of different sizes. Henri then decided he wanted a machine powered plane, and ordered a Voisin 1907 biplane on 1 June 1907. He made a complete circular flight of 1,030 metres, in 1 minute 14 seconds on 10 November 1907 at Issy. This was the first time that a European aeroplane had completed a full circle. And the first time that an aeroplane, other than a Wright brothers one, had stayed in the air for longer than a minute. This again occurred at Issy les Moulineaux, France, and won Henri the 50,000 franc Grand Prix d'Aviation offered by Henri Deutsch de la Meurthe. And on 21 March 1908, at the same place, he made a flight of 2.004 kilometres. On 30 October 1908, Farman went on to make the first cross country flight in Europe. Henri flew from his hangars at Camp de Châlons, Bouy, to Reims, landing at the cavalry ground. It was a distance of 27 kilometres. By early 1909, Farman fell out with Gabriel Voisin because Voisin had sold an aircraft that had been built to Farman's specifications to J. T. C. Moore Brabazon. This aircraft was named the Bird of Passage by Brabazon. So Henri started manufacturing aircraft to his own design. The first of these, the Farman III, first flew in April 1909. It was an immediate success and widely imitated. In 1909, he opened a flying school at Châlons sur Marne at which George Bertram Cockburn was the first pupil. In this same year he made further record breaking flights. One of 180 kilometres in just over 3 hours, at Reims on 27 August. And one of 232 kilometres in 4 hours 17 minutes and 53 seconds, at Mourmelon le Grand on 3 November. In October 1909 he appeared at the Blackpool Aviation Week, Britain's first air show, at which he won over £2000 in prizes. In partnership with his two brothers Maurice and Richard (Dick), he built a highly successful and innovative aircraft manufacturing plant. Their 1914 model was used extensively for artillery observation and reconnaissance during World War I. The Farman Aircraft company's Goliath was the first long distance passenger airliner, beginning regular Paris London (Croydon Airport) flights on 8 February 1919. He was made a chevalier of the French Légion d'honneur in 1919. Along with Maurice, he retired in 1937 when the French Popular Front government nationalised the aircraft industry; Farman's company becoming part of the Societe Nationale de Constructions Aeronautiques du Centre.