Әли Хужвири (1009-1072/77) – Суфизмнің алғашқы еңбегін жазған, Оңтүстік Азияда Исламды таратуға үлкен үлес қосқан теолог, мистик. Пакистанда құрметті тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суфи мистикасы (шамамен 1009–1072/77)
Sufi mystic (c. 1009–1072/77)
Әбу ʾл Хасан ʿАли б. ʿУсман б. ʿАли әл-Газнави әл-Жуллаби әл-Хужвири (шамамен 1009–1072/77), көбінесе ʿАли әл-Хужвири немесе әл-Хужвири (сондай-ақ, Хаджвери, Хаджвери немесе Хаджвери) деп қысқартылып айтылады, ал Оңтүстік Азия мұсылмандары оны құрметпен Шейх Саид ʿАли әл-Хужвири немесе Дәта Ганж Бакш деп атайды. Ол 11-ғасырдағы суннит мұсылманы, мистик, теолог және уағызшы, сонымен қатар парсы тіліндегі суфизм туралы ең алғашқы ресми трактат саналатын «Кашф әл-махжуб» еңбегінің авторы. Әли Хужвири уағыздауы арқылы Ислам дінінің Оңтүстік Азияда таралуына «маңызды үлес» қосып, бір тарихшы оны «Индия субконтинентіне Ислам дінін таратудағы ең маңызды тұлғалардың бірі» деп сипаттаған. Бүгінде Әли Хужвири Пәкістанның Лахор қаласының басты уәлиі ретінде аймақтың дәстүрлі сүннит мұсылмандары тарапынан құрметтеледі. Ол сонымен қатар бүкіл Оңтүстік Азиядағы ең қастерленген әулиелердің бірі. 2016 жылы Пәкістан Үкіметі 21 қарашаны Әли Хужвиридің үш күндік қайтыс болған күнін еске алуға арналған мемлекеттік мереке деп жариялады.
Abū ʾl Ḥasan ʿAlī b. ʿUthmān b. ʿAlī al Ghaznawī al Jullābī al Hujwīrī (c. 1009 1072/77), known as ʿAlī al Hujwīrī or al Hujwīrī (also spelt Hajweri, Hajveri, or Hajvery) for short, or reverentially as Shaykh Sayyid ʿAlī al Hujwīrī or as Dātā Ganj Bakhsh by Muslims of South Asia, was an 11th century Sunni Muslim mystic, theologian, and preacher from Ghaznavid Empire, who became famous for composing the Kashf al maḥjūb , which is considered the "earliest formal treatise" on Sufism in Persian. Ali Hujwiri is believed to have contributed "significantly" to the spread of Islam in South Asia through his preaching, with one historian describing him as "one of the most important figures to have spread Islam in the Indian subcontinent." In the present day, Ali Hujwiri is venerated as the main wali of Lahore, Pakistan by the traditional Sunni Muslims of the area. He is, moreover, one of the most widely venerated saints in the entire South Asia, In 2016, the Government of Pakistan declared 21 November to be a public holiday for the commemoration of the commencement of Ali Hujwiri's three day death anniversary.
Өмірбаян
Ирандық текті Әли Хужвири 1009 жылы қазіргі Ауғанстанның Газни қаласында Осман ибн Әли немесе Бу Әли отбасында дүниеге келген. Суфи әулиелерінің арасында кең таралғандай, оның әкесі Аль-Имам Хасан ибн Әлидің тікелей ұрпағы болған. Оның әулеттік тізбесі сегіз буынға дейін созылады. Өзінің "Кешф әл-махжуб" атты автобиографиялық еңбегінде жазғандай, Әли Хужвири "Газнави империясы мен одан тыс жерлерде кеңінен саяхаттап, Бағдат, Нишапур және Дамаск қалаларында көп уақыт өткізген, онда ол заманының көрнекті суфилерімен кездескен". Фиқһ мәселелерінде ол әртүрлі ұстаздардан ханафи мәзхабы бойынша дәстүрлі сүнни шариатын оқыған. Қысқа мерзімге мистик Иракта тұрған деп есептеледі. Осы кезеңде болған некесі бақытсыз болғандығы айтылады. Оны "осы жолдың имамы" деп атады және басқа жерде "суфи шейхтары оны тақуалыққа бет бұрғандардың алдына қояды" деді. Қорытындыда Әли Хужвири былай деді: "Суфилердің бүкіл тобы оны дүниелік нәрселерден айырылу, тұрақтылық, кедейлікке құштарлық және биліктен бас тартуда қамқоршы етіп алды. Ол мұсылмандардың, әсіресе суфилердің басшысы".
Of Iranian ancestry, Ali Hujwiri was born in Ghazni, in present day Afghanistan, in around 1009 to Uthman ibn Ali or Bu Ali. As is common with Sufi saints, his father was a direct descendant of Al Imam Hasan ibn Ali. His genealogical chain goes back eight generations to Ali. According to the autobiographical information recorded in his own Kashf al maḥjūb, it is evident that Ali Hujwiri travelled "widely through the Ghaznavid Empire and beyond, spending considerable time in Baghdad, Nishapur, and Damascus, where he met many of the pre eminent Ṣūfīs of his time." In matters of jurisprudence, he received training in the Hanafi rite of orthodox Sunni law under various teachers. For a short period, the mystic is believed to have lived in Iraq His brief marriage during this period is said to have been unhappy. and deemed him "the leader (imām) of all the folk of this Path." and stated elsewhere that he "is placed by the Sufi shaykhs at the head of those who have adopted the contemplative life." In conclusion, Ali Hujwiri stated: "The whole sect of Sufis has made him their patron in stripping themselvesan of worldly things, in fixity, in an eager desire for poverty, and in longing to renounce authority. He is the leader of the Muslims in general, and of the Sufis in particular."
Умар
Әли Хужвири Исламның екінші халифасы Омарды (644 ж. қайтыс болған) «зор сабырлылықпен және қауқарлылықпен ерекше көзге түсетін» деп сипаттады. Ол сондай-ақ Омардың дүниелік істермен қатар, тұрақты және терең рухани құлшынысқа берілудегі «өте биік дәрежесі» үшін мақтады.
Ali Hujwiri described the second caliph of Islam Umar (d. 644) as one "specially distinguished by sagacity and resolution," He further praised Umar for his "very exalted station" in combining a life of worldly duties with intense and consistent spiritual devotion.
Әли
Исламның төртінші дұрыс жол көрсеткен халифасы Әли (661 ж. қайтыс болған) туралы Әли Хужвири былай деді: «Оның осы жолдағы даңқы мен мәртебесі өте жоғары болды. Ол Илаһи шындықтың қағидаларын ерекше нәзіктікпен түсіндірді. Әли – суфилер үшін сыртқы амалдардың шындығы мен ішкі мағыналардың құпияларын, осы дүниеде де, соңғы дүниеде де барлық мүліктен бас тартуды және Алланың құдіретін ойлауды үлгі еткен тұлға».
With respect to the fourth of the Rightly Guided Caliphs of Islam, Ali (d. 661), Ali Hujwiri stated: "His renown and rank in this Path were very high. He explained the principles of Divine Truth with exceeding subtlety Ali is a model for the Sufis in respect to the truths of outward expressions and the subtleties of inward meanings, the stripping of one's self of all property either of this world or of the next, and consideration of the Divine Providence."
Хусейн
Мұхаммедтің кіші немересі және Әлидің ұлы Хусейн ибн Әли (680 ж. қайтыс болған) туралы Әли Хужвири анық айтты: "Ол Кербеланың шейіті және барлық суфилер оның дұрыс болғанына келіседі. Ақиқат ашық болғанда, ол оны ұстанды, бірақ ол жоғалғанда, ол қылышын тартып, Құдай жолында өмірін құрбан еткенше тыныш отырмады."
With respect to the younger grandson of Muhammad and son of Ali, Husayn ibn Ali (d. 680), Ali Hujwiri emphatically declared: "He is the martyr of Karbala and all Sufis are agreed that he was in the right. So long as the Truth was apparent, he followed it; but when it was lost, he drew the sword and never rested until he sacrificed his dear life for God's sake."
Мұхаммед әл-Бакир
Хусейннің немересі Мұхаммед әл-Бакир (733 ж. қайтыс болған) туралы Әли Хужвири былай деді: "Ол құпия ғылымдағы білімімен және Құранның мағынасын түсіндірудегі нәзік меңгерілуімен ерекшеленді".
Regarding the grandson of Husayn, Muhammad al Baqir (d. 733), Ali Hujwiri stated: "He was distinguished for his knowledge of the abstruse science and for his subtle indications as to the meaning of the Quran."
Зейін әл-Абидин
Әли Хужвири Хусейннің ұлы Зейн әл-Абидинді (713 ж. қайтыс болған) "толыққанды туралыққа жеткендердің сипаттарымен" мақтаған.
Ali Hujwiri praised Zayn al Abidin (d. 713), the son of Husayn, for being of "the character of those who have attained perfect rectitude."
Ахмад ибн Ханбал
Ахмад ибн Ханбал (855 ж. қайтыс болған), дәстүрлі түрде ортодоксал суннит фиқһы мектебінің негізін қалаушы ретінде танылған, туралы Әли Хужвири былай деді: «Ол құлшыныс пен ізгілікпен ерекшеленді және Пайғамбардың хадистерін сақтаушы болды. Әр түрлі тариқаттағы суфилер оны қасиетті деп есептейді. Ол ұлы шейхтармен байланыс құрды, оның кереметтері айқын болды және ақылы сау болды. Кейбір антропоморфистер бүгін оған жатқызылатын ілімдер – ойдан шығарылған және жалғандықтар; ол мұндай ұғымдардың бәрінен таза. Ол діннің негізгі қағидаларына берік сенді, ал оның сенімі барлық дінтанушылармен бекітілді. Оған тағылатын барлық жаладан ол пәк.»
Regarding Ahmad ibn Hanbal (d. 855), the traditionally recognized founder of the Hanbali school of orthodox Sunni jurisprudence, Ali Hujwiri stated: "He was distinguished by devoutness and piety, and was the guardian of the Traditions of the Messenger. Sufis of all sects regard him as blessed. He associated with great shaykhs his miracles were manifest and his intelligence sound. The doctrines attributed to him today by certain anthropomorphists are inventions and forgeries; he is to be acquitted of all notions of that sort. He had a firm belief in the principles of religion, and his creed was approved by all the theologians He is clear of all [the slander] that is alleged against him."
Заң және сот ісі
Сүнни мұсылман ретінде Әли Хужвири дін заңдарының санатты мектептерінің бірін ұстану рухани қажеттілік деп есептеді, өйткені ол өзі ортодоксалды сүнни құқығының Ханафи мектебінің адал жақтасы болды. Сонымен қатар ол "Шындық ашылғанда заң жойылады" деген пікірде болғандардың барлығын да сынады.
As a Sunni Muslim, Ali Hujwiri believed it was a spiritual necessity to follow one of the orthodox schools of religious law, being himself a staunch follower of the Hanafi school of orthodox Sunni jurisprudence. He further denounced all those "who held that when the Truth is revealed the Law is abolished."
Билеу
Әли Хужвиридің пікірінше, таза дүниелік бидің "Ислам діни заңында да, суфизм жолында да негізі жоқ, себебі барлық саналы адамдар оның шын жүрекпен орындалғанда көңіл алады, ал әзілмен орындалғанда арсыздық екенімен келіседі". Сондықтан ол "оның пайдасына айтылған барлық дәстүрлерді" "құндысы жоқ" деп сынады. Осы себептерге байланысты ол "ешқандай поэзияны тыңдауға тыйым салуды және мұсылман бауырларын жамандаумен өмір сүретіндерді" айыптады. Қорытындыда ол, мұндай поэзияны тыңдауды "толығымен рұхсат етілген деп санау, сондай-ақ қарау мен қол тигізуді де рұхсат етілген деп санауға әкеледі, бұл - адалдықтан бас тарту және дінге қарсылық" екенін айтты. Ол былай деді: "Білуіңіз керек, суфизм мен Алла тағалымдарының қағидасы және негізі – қасиеттілікке негізделген, оның нақтылығы барлық ұстаздар тарапынан бірауыздан расталған, бірақ әрқайсысы оны өзгеше түсіндіреді".
According to Ali Hujwiri, purely secular dancing "has no foundation either in the religious law of Islam or in the path of Sufism, because all reasonable men agree that it is a diversion when it is in earnest, and an impropriety when it is in jest." As such, he censured "all the traditions cited in its favour" as "worthless." Due to these reasons, he censured those who "declare that it is unlawful to listen to any poetry whatever, and pass their lives in defaming their brother Muslims." In conclusion, he stated that those who regarded the hearing of such poetry "as absolutely lawful must also regard looking and touching as lawful, which is infidelity and heresy." As such, he stated: "You must know that the principle and foundation of Sufism and Knowledge of God rests on sainthood, the reality of which is unanimously affirmed by all the teachers, though every one has expressed himself in a different language."