Кіріспе

Ұлыбританиядағы Куакер комитеті

Азап шеккендермен кездесу – Ұлыбританиядағы Достар діни қоғамының (Куакерлер) мүшелері және Корольдік тәуелділіктері атынан әрекет ететін Ұлыбританиялық жылдық жиналыстың атқару комитеті болып табылады. Оның құрамында 200-ге жуық мүше бар, олар жылдық жиналыс сессиясы өтпеген кезде жылына бес рет жиналып шешімдер қабылдайды.

Тарих

"Жауқат шеккендермен кездесу" бастапқыда Достардың қуғын-сүргінін бағалау және оларға көмек көрсету үшін құрылған. 1675 жылғы қазан айында Лондондық квакерлердің тоқтатылған "Таңертеңгі жиналысы" осы мақсатта жылына төрт рет жиналатын белгілі бір жергілікті Достарды тағайындауға келісті. Олардың күш-жігері көбінесе түрмеде отырған квакерлердің азап-тозағын жеңілдетуге бағытталған, бірақ олар сондай-ақ ондықтан және ант беруден босату үшін Парламентке әсер етуге тырысты. (Достардың Иса Мәсіхтің "Ешқашан ант бермеңдер" (Матфей 5:33–37) сөздеріне сүйене отырып, ант беруден бас тартуы үкімет пен соттармен үлкен қиындықтарға әкелді.) 1798 жылға дейін жалғасқан апталық кішігірім жиналыстар осы процесті ілгерілетуге көмектесті. Он сегізінші ғасырда жиналыс өз қызығушылықтарын кеңейтіп, құл саудасына қарсы күресті; 1783 және 1792 жылдар аралығындағы Құл саудасы комитеті 1807 жылғы Құл саудасын тоқтату туралы заңға жол ашты. Басқа да заңнамалық табыстарға квакерлерге ант беруден бас тартуға мүмкіндік берген "Растау актілері" кірді; алайда, "Квакерлердің ондықтар туралы заң жобасын" ұсынуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Он тоғызыншы ғасырдың басында әлемдегі басқа квакерлік топтармен, әсіресе континенттік Еуропа, Калькутта және Оңтүстік Африкамен байланысқа жаңа қызығушылық туды. Дегенмен, "Жауқат шеккендермен кездесу" Лондонға негізделген орган болып қала берді, бірақ теміржол желісінің кеңеюі елдің шалқарынан келген квакерлерге қатысуға мүмкіндік берді. Мүшелердің санының артуына байланысты әкімшілік, кітапханалар және баспа ісі, сондай-ақ құмар ойындарға, опиумға және соғысқа қарсы лоббилеумен айналысатын тағы да көп комитеттер құрылды. 1898 жылға дейін әйелдерге жиналысқа қатысуға рұқсат берілмеді. Достар қоғамы көптеген жағынан теңдікке ұмтылса да, әйелдердің діни жиналыстарға қатысуы, ғибадат жиналыстарынан өзгеше, басынан бастап даулы мәселе болды. Құрылтайшы Джордж Фокс ұсынған модель тепе-теңдік сақтауға бағытталған: ерлер мен әйелдер бизнес мәселелерін бөлек талқылап, хабар алмасып отыруға тиіс. Бұл жүйенің артықшылығы – әйелдердің күйеулерінен өзгеше пікір білдіруіне мүмкіндік беруі еді. Лондон сияқты ерлердің бай және ықпалды болған жағдайларда әйелдердің мүдделері көбінесе ескерілмейтін. (Қазіргі кезде барлық жиналыстарға ерлер де, әйелдер де қатыса алады.) ХХ ғасырда "Жауқат шеккендермен кездесу" басқа да ықпалды органдарды, соның ішінде 1901 жылғы "Таңертеңгі жиналысты" өз құрамына қосты. Олардың бірі – 2007 жылғы қаңтарда "Жауқат шеккендермен кездесу" функцияларының бір бөлігін өз мойнына алған сенімділер кеңесінің құрылуы болды.