Кіріспе

Доминикандық саясаткер (1937-1998)

Хосе Франсиско Пенья Гомес (6 наурыз 1937 – 10 мамыр 1998) – Доминикан Республикасының саясаткері. Ол Доминикан революциялық партиясының (PRD) басшысы, Доминикан Республикасы президентіне үш рет кандидат және Санто-Доминго қаласының бұрынғы мэрі болды. Ол Хоакин Балагер және Хуан Бошпен қатар 20 ғасырдың ең белгілі доминикандық саяси тұлғаларының бірі саналады.

Ерте өмір

Мария Марселин, гаитилік әйел, және Огуис Винсент, гаитилік иммигранттың ұлы, 1937 жылдың 6 наурызында Доминикан Республикасының Мао қаласында дүниеге келді. Пена Гомес бала кезінде Симон Пичардо мен Андреа Родригес де Пичардо, доминикандық отбасыға асырап алынды, оның ата-анасы сол жылы доминикандық диктатор Рафаэль Трухильо гаитиліктерге қарсы "Петрушка қырғыны"н өткізген кезде өмірлерін сақтап қалу үшін Гаитиге қашуға мәжбүр болды (сонда олар қайтыс болды). Кейінірек Пена Гомездің қарсыластары оның гаитилік тегін оған қарсы пайдаланды. Пена Гомес 1966 жылы Санто-Доминго автономиялық университетінен (UASD) бакалавр дәрежесін алды, содан кейін Париждегі Сорбоннада оқуын жалғастырды.

Сәуірдегі азамат соғысы және жер аударылу

1961 жылдан бастап Пена Гомес Доминикан революциялық партиясының (PRD) сол кездегі басшысы Хуан Боштың қолдаушысы болды. Бош 1962 жылы президент сайлауын ұтып, 32 жылдың ішінде алғашқы демократиялық президент атанды, бірақ оның үкіметі 1963 жылғы 25 қыркүйекте әскери төңкеріспен құлатылды. 1965 жылы Пена Санто-Доминго радиосы арқылы әскери төңкеріске қарсы халықтық көтеріліске шақырып, Боштың қайта оралуын талап етіп, саяси аренада танымал болды. АҚШ президенті Линдон Джонсон ел ішінде мүмкін коммунистік қозғалыс туындауынан қауіптеніп, әскери интервенцияға бұйрық берді.

П.Р.Д. басшылығы

1973 жылдың желтоқсанында Бош Доминикан азаттық партиясын (П. Л. Д.) құрды. Пенаның басшылығымен П.Р.Д. 1978 жылы (Антонио Гусман) және 1982 жылы (Сальвадор Хорхе Бланко) президенттік сайлауда жеңіске жетті, ал ол өзі 1982 жылдан 1986 жылға дейін Санто-Доминго қаласының мэрі болды. Оның кезеңі көбінесе теңіз жағалауындағы бульвардағы Гюибия алаңының (Güibia Plaza) ашылуымен және Санто-Доминго қаласының басты көшелерінде әсемдік ағаштары отырғызылуымен еске алынады. 1990 жылы Пена президенттікке кандидат болып, Социал-христиандық реформалық партиясының (PRSC) Балагері мен ПЛД-ның Бошынан кейін үшінші орынды иеленді. 1994 жылға қарай PRD нығайып, жігерленді, және Пена партияның президенттік сайлаудағы негізгі кандидаттарының бірі болды. Доминикан стандарттарымен тіпті, 1994 жылғы сайлау науқаны зорлық-зомбылыққа толы және әділ емес болды. Пена көптеген бұзушылықтармен өткен өте тартысты сайлауда Балагерден жеңілді. Пенаның көптеген қолдаушылары дауыс беруге келгенде, олардың есімдері тізімнен жоғалып кеткенін анықтады. Пена өзінің жақтастары тарапынан кең қолдау тапқан жалпы ереуілді жариялады. Халықаралық наразылықтардан кейін, сайлаудың заңдылығына күдік тудыратын тергеу басталды. Сайлау комиссиясы тіркелген сайлаушылардың жалпы санын білмеді, ал сайлау учаскелерінде таратылған дауыс беру тізімдері партияларға берілген тізімдермен сәйкес келмеді. Тергеу көрсеткендей, шамамен 200 мың адам сайлау тізімінен алынып тасталған. Ылғи келіссөздерден кейін Балагер жеті мерзім билікте болғаннан кейін 1996 жылы мерзімінен бұрын қызметтен кететінін мәлімдеді. 1996 жылғы сайлауда Пена дауыс берудің бірінші турында жеңіске жетті, бірақ қажетті көпшілік дауысқа жетпеді. Дауыс берудің екінші турында ПЛД-ны ұсынып тұрған заңгер Леонель Фернандес, ПЛД мен Балагердің ПРСК партиясы арасындағы одақ арқасында тар жеңіске жетті.

Жеке өмір

Пена Гомес төрт рет үйленді, алғаш рет Джулия Идалия Гуаба Мартинеспен. Балалары: Лурдес Фатима, Лус дель Альба “Лучи”, Хосе Франциско “Хосе Франк” және Франциско Антонио “Тони” Пена Гуаба. Екінші некесінде Ана Роза Мелендеспен (Доминикан қазіргі заманғы өнер мұражайының директоры) олар үй шаруасындағы қызметкердің қызы Мария Розаны асырап алды, ол туған кезде Санто-Домингодағы мемлекеттік тууханада тасталып қалған еді. Оның төртінші және соңғы некесі Доминикан жазушысы Мануэль дель Кабралдың қызы Пегги Кабралмен болды. Пенаның барлығы тоғыз баласы болды.

Соңғы жылдар

Пена Гомес 1998 жылдың 10 мамырында Сан-Кристобаль штатының Камбита-Гарабитос қаласында қайтыс болды, бұл Санто-Доминго қаласының әкімдік сайлауына 6 күн қалғанда орын алды, және ол осы сайлауда кандидат болған еді. Пена Гомес Доминикан Республикасының жаңағы тарихындағы ең беделді саяси лидерлердің бірі болды, әсіресе халықтың мұқтаж жағдайдағы топтары арасында. Өмірінің соңына дейін маңызды саяси тұлға болғандықтан, Доминикан Республикасының басты халықаралық әуежайы "Аэропорт Интернационал Лас-Америкас" атауынан "Аэропорт Интернационал Лас-Америкас Хосе Франсиско Пенья Гомес" деп өзгертілді.

Мұра

Санто-Домингодағы метро бекеті мен халықаралық әуежай Пена Гомес есімімен аталады.